Examkin

Uluslararası Ticaret Politikası

109 soru

Soru 41Soru →

Uluslararası iktisat literatüründe "büyük ülke" varsayımı altında, hükümetin ihraç malına yönelik birim başına belirli (spesifik) bir ihracat sübvansiyonu uygulaması durumunda; yerli fiyat (PdP_d), dünya fiyatı (PwP_w) ve dış ticaret hadleri üzerindeki etkilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dünya fiyatı (PwP_w) düşer, yerli fiyat (PdP_d) sübvansiyon miktarından daha az artar ve dış ticaret hadlerinin bozulması nedeniyle toplam ulusal refah kaybı yaşanır.

Cevap

Büyük ülkede dünya fiyatının düşmesi, yerli fiyat artışını sübvansiyon miktarının altında tutar ve dış ticaret hadlerini bozarak refahı azaltır.
Doğru ifadeye göre; büyük ülkede ihracat sübvansiyonu dünya piyasasına daha fazla mal arz edilmesine yol açarak dünya fiyatını düşürür. Yerli fiyat ile dünya fiyatı arasındaki fark sübvansiyon miktarına eşitlendiğinde, dünya fiyatı düştüğü için yerli fiyat başlangıç seviyesine göre sübvansiyon miktarından daha az bir artış gösterir. Ayrıca, ihraç fiyatının düşmesi dış ticaret hadlerini ülke aleyhine bozduğundan, toplam ulusal refah kaybı, küçük ülke durumundaki ölü kayıplarına (tüketim ve üretim çarpıklığı) eklenen bu had kaybı nedeniyle daha büyük olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dünya fiyatı etkisini analiz et
PwP_w düşer
Büyük ülke ihraç malına sübvansiyon verdiğinde dış dünyaya sunulan arz artar, bu da dünya piyasasında fiyatın düşmesine neden olur.
2
Yerli fiyat değişimini hesapla
ΔPd<sΔP_d < s
Yerli fiyat ile yeni dünya fiyatı arasındaki fark sübvansiyon miktarı (ss) kadardır (Pd=Pw∗+sP_d = P_w^* + s). PwP_w düştüğü için PdP_d başlangıç seviyesine göre ss'den daha az artmış olur.
3
Dış ticaret hadlerini (TOTTOT) değerlendir
TOTTOT bozulur
Ülkenin ihraç ettiği malın dünya fiyatı (PxP_x) düştüğü için Px/PmP_x/P_m oranı azalır, yani dış ticaret hadleri ülke aleyhine bozulur.
4
Net refah etkisini belirle
Refah kaybı > Küçük ülke kaybı
Ulusal refah; üretim ve tüketim çarpıklıklarından kaynaklanan dara kaybına ek olarak, dış ticaret hadlerindeki bozulmadan kaynaklanan kayıpların toplamı kadar azalır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülkede İhracat Sübvansiyonunun Refah ve Fiyat Etkileri
Soru 42Soru →

Uluslararası ticaret politikası araçlarından biri olan ihracat sübvansiyonları, "büyük ülke" varsayımı altında incelendiğinde; bu politikanın ulusal refah üzerindeki net olusal etkisini, gümrük tarifelerinin (büyük ülke için) potansiyel refah artırıcı etkisinden ayıran temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhracat sübvansiyonunun dış ticaret hadlerini ülke aleyhine bozması, gümrük tarifesinin ise ülke lehine iyileştirmesi

Cevap

İhracat sübvansiyonunun dış ticaret hadlerini ülke aleyhine bozması, gümrük tarifesinin ise ülke lehine iyileştirmesi ulusal refah etkisindeki temel farktır.
Büyük bir ülke ihracat sübvansiyonu uyguladığında, piyasaya sürdüğü mal miktarını artırarak o malın dünya fiyatını düşürür. Bu durum, ülkenin sattığı malın değerinin aldığı mala göre azalması, yani dış ticaret hadlerinin bozulması anlamına gelir. Oysa gümrük tarifesinde ülke, ithalatını azaltarak ithal ettiği malın dünya fiyatını düşürebilir ve dış ticaret hadlerini kendi lehine iyileştirebilir. Bu nedenle gümrük tarifesi büyük bir ülke için refah artırıcı olabilirken, ihracat sübvansiyonu her zaman refah kaybına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın dünya arzı üzerindeki etkisini belirleyin.
Büyük bir ülke ihracat sübvansiyonu verdiğinde, yerli üreticiler dış piyasaya daha fazla mal sunar, bu da dünya arz eğrisini sağa kaydırır.
Sübvansiyon, birim başına maliyeti düşürerek ihracat kapasitesini artırır.
2
Dünya fiyatları ve dış ticaret hadleri (TOTTOT) arasındaki ilişkiyi analiz edin.
Artan arz, ihraç malının dünya fiyatını (PwP_w) düşürür. TOT=Pihracat/PithalatTOT = P_{ihracat} / P_{ithalat} formülüne göre, ihraç fiyatı düştüğü için dış ticaret hadleri ülke aleyhine bozulur.
Büyük ülke piyasayı etkileme gücüne sahip olduğu için fiyatları aşağı çeker.
3
Refah bileşenlerini tarifeyle karşılaştırın.
Gümrük tarifesinde (büyük ülke için) iyileşen ticaret hadleri, üretim ve tüketim çarpıklıklarını (ölü kayıpları) telafi edebilir (Optimum Tarife). Ancak sübvansiyonda hem çarpıklıklar hem de ticaret hadleri etkisi negatiftir.
Sübvansiyon, refahı iki koldan (verimsizlik ve hadler) aynı anda azaltır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülkede İhracat Sübvansiyonu ve Dış Ticaret Hadleri

İpuçları

1
Büyük ülke varsayımı, ülkenin yaptığı ticaretin dünya fiyatlarını etkileyebileceğini unutmayın.
2
Dış ticaret hadleri (Terms of Trade) bir ülkenin ihraç ettiği malın fiyatı ile ithal ettiği malın fiyatı arasındaki orandır.
3
İhracat sübvansiyonu dünya arzını artırırken, gümrük tarifesi dünya talebini azaltır. Bu iki durumun dünya fiyatları üzerindeki yönüne odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İhracat sübvansiyonu uygulanan bir ülkede toplam refah kaybının grafiksel olarak 'tüketim çarpıklığı', 'üretim çarpıklığı' ve 'dış ticaret hadleri kaybı' olarak hangi alanlara karşılık geldiğini çalışın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 43Soru →

Küçük bir ülke varsayımı altında, ithalatçı bir ülkenin belirli bir malın ithalatını sınırlandırmak amacıyla, aynı miktar kısıtlamayı hedefleyen ve ithalat lisanslarının yerli firmalara ücretsiz dağıtıldığı bir ithalat kotası yerine 'Gönüllü İhracat Kısıtlaması' (VER) uygulamasını tercih etmesi durumunda; ithalatçı ülke ekonomisi açısından ortaya çıkan temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama sonucunda oluşan kota rantının tamamının yabancı ihracatçılara transfer edilmesi nedeniyle refah kaybının daha büyük olması

Cevap

Gönüllü İhracat Kısıtlaması (VER), aynı miktar kısıtlamayı sağlayan bir ithalat kotasına göre refahı daha fazla azaltır; çünkü kota rantı (area cc) yerli ithalatçılar yerine yabancı ihracatçılara transfer edilir.
Gönüllü İhracat Kısıtlaması (VER), ithalatçı ülkenin baskısıyla ihracatçı ülkenin kendi ihracatını sınırlandırmasıdır. Kısmi denge analizinde, bir ithalat kotası ile aynı miktar kısıtlamayı sağlayan bir VER arasındaki temel refah farkı, kota rantının (area cc) dağılımıdır. Kotada lisanslar yerli firmalara verilirse bu rant ülke içinde kalır. Ancak VER'de miktar kısıtlamasını yabancı ülke yönettiği için yabancı ihracatçılar ürünlerini yüksek fiyattan satarak bu rantı ele geçirirler. Bu durum ithalatçı ülke için ek bir refah kaybı anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlama araçlarının fiyat ve miktar etkilerini karşılaştırın.
Hem kota hem de VER, ithalat miktarını aynı seviyeye düşürdüğünde, yurt içi fiyatı PWP_W seviyesinden PDP_D seviyesine aynı oranda çıkarır.
Her iki araç da arzı kısıtlayarak yurt içi piyasada yapay bir kıtlık yaratır.
2
Refah bileşenlerini (Tüketici, Üretici ve Rant) analiz edin.
Tüketici kaybı ve üretici kazancı her iki araçta da eşittir. Ancak 'Kıtlık Rantı' (Area cc) olarak bilinen (PD−PW)×I˙thalat Miktarı(P_D - P_W) \times \text{İthalat Miktarı} alanının kime gittiği değişir.
Refah analizinde transferlerin yönü, ülkenin toplam net kaybını belirler.
3
VER'in özel mekanizmasını değerlendirin.
VER'de kısıtlama ihracatçı ülke tarafından uygulandığı için, ihracatçılar mallarını ithalatçı ülkedeki yüksek fiyattan satarak bu rantı kendileri elde ederler.
İthalatçı ülke refahı açısından bu alan (area cc), kotada ülkede kalırken (eğer lisanslar yerlilere verilmişse) VER'de dışarıya gider.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VER), ekonomik etkileri bakımından bir ithalat kotasına eşdeğerdir; tek fark, ortaya çıkan kotanın yarattığı ekonomik rantın yabancı ülkeye transfer edilmesidir.

İpuçları

1
Refah analizinde 'rant'ın (kıtlık rantı) kime gittiğine odaklanın.
2
VER uygulamasında kısıtlamayı kimin (hangi ülkenin) yönettiğini ve bunun fiyat farkı üzerindeki etkisini düşünün.
3
Kotada lisanslar yerlilere verilirse rant ülkede kalır; ancak VER'de yabancı üreticiler bu rantı alarak ithalatçı ülkeye karşı bir transfer gerçekleştirmiş olurlar.

Daha Fazla Pratik

İthalat kotası lisanslarının devlet tarafından ihale ile satılması durumunda refah etkisinin nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

Bir ülkede ayakkabı üretimi için kullanılan deri girdisinin payı serbest ticaret fiyatlarıyla %50\%50 düzeyindedir. Hükümet yerli üreticileri korumak amacıyla ithal ayakkabılara %5\%5 ve ithal deri girdisine %20\%20 oranında gümrük tarifesi uygulamaktadır. Buna göre, ayakkabı üreticileri için etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: −10-10

Cevap

yüzde -10
Doğru cevap olan yüzde -10 seçeneği, Corden formülünün (g=(t−ati)/(1−a)g = (t - at_i) / (1 - a)) doğru uygulanmasıyla elde edilir. Girdi üzerindeki gümrük tarifesi (%20\%20), nihai ürün üzerindeki tarifeden (%5\%5) daha yüksek olduğu için pay kısmı negatif çıkmakta ve bu durum ayakkabı üreticilerinin dünya fiyatlarına göre dezavantajlı duruma düştüğünü göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin belirlenmesi
t=0,05t = 0,05, ti=0,20t_i = 0,20, a=0,50a = 0,50
Hesaplama için nominal tarife oranları ve girdi payının doğru tanımlanması gerekir.
2
Corden formülünün kurulması
g=t−(a×ti)1−ag = \frac{t - (a \times t_i)}{1 - a}
Etken koruma oranını hesaplamak için kullanılan standart formüldür.
3
Verilerin formüle yerleştirilmesi ve hesaplama
g=0,05−(0,50×0,20)1−0,50=0,05−0,100,50=−0,050,50=−0,10g = \frac{0,05 - (0,50 \times 0,20)}{1 - 0,50} = \frac{0,05 - 0,10}{0,50} = \frac{-0,05}{0,50} = -0,10
Matematiksel işlemler sonucunda oran −10%-10\% olarak elde edilir.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı ve Negatif Koruma
Tahmini Süre:50s
Soru 45Soru →

Uluslararası ticaret politikasında, özellikle tarım ürünleri gibi fiyat dalgalanmalarının yüksek olduğu sektörlerde yurt içi fiyat istikrarını korumak amacıyla uygulanan; malın dünya fiyatı düştüğünde vergi miktarının otomatik olarak arttığı, dünya fiyatı yükseldiğinde ise azaldığı gümrük tarifesi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hareketli (Değişken) Tarife

Cevap

İthal malının dünya fiyatındaki dalgalanmaları dengeleyerek yurt içi fiyat istikrarını sağlayan tarife türü Hareketli (Değişken) Tarife'dir.
Hareketli (Değişken) tarife, dünya fiyatı ile önceden belirlenmiş bir yurt içi taban/eşik fiyat arasındaki farkı kapatmak için kullanılır. Dünya fiyatı düştüğünde, aradaki fark açılacağı için vergi miktarı otomatik olarak artar ve malın yurt içindeki maliyeti sabit kalır. Bu durum, yerli üreticiyi dünya fiyatlarındaki aşırı düşüşlerden korur ve piyasa istikrarı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tarife türlerinin fiyat değişimlerine tepkisini analiz et.
Spesifik tarifeler sabit kalır, Ad Valorem tarifeler fiyatla aynı yönde değişir.
Soru kökünde fiyatla ters yönde (fiyat düştükçe verginin arttığı) bir mekanizma aranmaktadır.
2
Hareketli tarife mekanizmasını incele.
Vergi (TT) = Hedef Fiyat (PhP_h) - Dünya Fiyatı (PwP_w) formülü ile belirlenir.
Bu formüle göre PwP_w düştükçe fark (TT) artar, böylece yurt içi fiyat sabit tutulur.
3
Tanımı kavramla eşleştir.
Bu özellikler 'Hareketli Tarife' veya 'Değişken Oranlı Tarife' tanımına tam olarak uymaktadır.
Özellikle Avrupa Birliği'nin Ortak Tarım Politikası gibi uygulamalarda bu yöntem fiyat istikrarı için kullanılır.

Anahtar Kavram

Hareketli (Değişken) Tarifelerin Fiyat İstikrarı İşlevi

İpuçları

1
Bu tarife türü, dünya fiyatı ile yerli fiyat arasındaki farkı 'değişken' bir şekilde kapatmayı amaçlar.
2
Genellikle tarım ürünlerinde, çiftçiyi dünya fiyatlarındaki sert düşüşlerden korumak için kullanılır.
3
Vergi miktarı sabit değildir; dünya fiyatı düştükçe vergi artar, yükseldikçe azalır. Bu 'hareketli' bir yapıdır.

Daha Fazla Pratik

Ad valorem tarifelerin enflasyonist ortamlarda koruma etkisinin spesifik tarifelere göre neden daha yüksek olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru →

Bir ülkenin dış ticaret rejiminde ithal ürünlerin teknik standartlara, ambalajlama kurallarına veya sağlık sertifikalarına yönelik getirdiği katı denetimler ve karmaşık bürokratik süreçler sonucunda ithalat hacminin daralması, literatürde aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görünmez engeller

Cevap

Görünmez engeller
Görünmez engeller, hükümetlerin ithal mallar üzerinde sağlık, güvenlik, teknik standartlar veya ambalajlama gibi konularda getirdiği katı ve karmaşık düzenlemelerdir. Bu uygulamalar, doğrudan bir gümrük vergisi veya miktar kısıtlaması içermese de, ithalat sürecini zorlaştırarak ve maliyetleri artırarak dış ticareti kısıtlayan 'diğer tarife dışı engeller' arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar kavramları belirle.
Teknik standartlar, sağlık/güvenlik koşulları, ambalajlama kuralları ve bürokratik denetimler.
Bu unsurlar doğrudan miktar (kota) veya fiyat (tarife) kısıtlaması olmayıp, uygulama biçimiyle ithalatı engelleyen araçlardır.
2
Tanımlanan uygulamanın tarife dışı engeller içindeki yerini tespit et.
Bu tür düzenlemeler literatürde 'Görünmez Engeller' (Invisible Barriers) başlığı altında incelenir.
Dışarıdan bakıldığında meşru sağlık veya güvenlik önlemi gibi görünse de, pratikte ithalatı kısıtlama amacı güttükleri için bu ismi alırlar.

Anahtar Kavram

Görünmez Engeller (Invisible Barriers)
Soru 47Soru →

Uluslararası ticarette eksik rekabet koşullarının geçerli olduğu ve ölçek ekonomilerinin bulunduğu bir endüstride, hükümetin yerli bir firmaya ihracat sübvansiyonu vererek yabancı rakibinin pazar payını azaltmasını ve bu yolla kârın yerli ülkeye transfer edilmesini savunan stratejik ticaret politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Brander-Spencer Modeli

Cevap

Hükümetin yerli firmaya sübvansiyon vererek kârı yabancı ülkeden yerli ülkeye aktarmasını savunan yaklaşım Brander-Spencer Modeli'dir.
Doğru cevap olan model, James Brander ve Barbara Spencer tarafından geliştirilmiştir. Bu yaklaşım, hükümetlerin ihracat sübvansiyonları gibi araçlarla oligopolistik bir piyasada yerli firmanın üretim maliyetlerini düşürerek, yabancı rakibin üretimini azaltmasını ve böylece pazar kârının yerli ülkeye aktarılmasını (kâr kaydırma) savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapısının ve müdahale aracının belirlenmesi
Piyasa oligopolistiktir (eksik rekabet) ve hükümet sübvansiyon aracını kullanmaktadır.
Stratejik ticaret politikaları genellikle ölçek ekonomilerinin ve az sayıda firmanın olduğu piyasalarda uygulanır.
2
Müdahalenin amacının analizi
Amaç, yerli firmanın üretimini artırarak yabancı rakibini piyasadan çekilmeye zorlamak veya pazar payını azaltmaktır.
Bu durum 'kâr kaydırma' (profit-shifting) olarak adlandırılır ve yerli ülkenin refahını artırabilir.
3
Model isminin tespiti
Bu mekanizma Brander-Spencer modeli olarak literatüre girmiştir.
James Brander ve Barbara Spencer tarafından geliştirilen bu model, devletin stratejik taahhüt yaratarak oyunun dengesini yerli firma lehine değiştirebileceğini gösterir.

Anahtar Kavram

Stratejik Ticaret Politikası ve Brander-Spencer Modeli

Daha Fazla Pratik

Stratejik ticaret politikasının başarısız olma risklerini (rakip ülkelerin misilleme yapması gibi) inceleyen oyun teorisi senaryolarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 48Soru →

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VER), özü itibarıyla ihracatçı ülkenin kendi ihracat miktarını sınırlandırmasıdır. Bu uygulama, ithalatçı ülke açısından aynı miktar kısıtlamayı hedefleyen bir ithalat kotası ile benzer fiyat ve miktar etkileri doğurmaktadır.

Buna göre, Gönüllü İhracat Kısıtlamalarının (VER) ithalatçı ülke refahı üzerindeki etkisinin, eş değer bir ithalat kotasına göre daha olumsuz (maliyetli) olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama nedeniyle ortaya çıkan kota (kıtlık) rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi

Cevap

Kısıtlama nedeniyle ortaya çıkan kota (kıtlık) rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi
Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VER), bir ülkenin ithalatını sınırlandırmak için ihracatçı ülkeye baskı yapması sonucunda, ihracatçı ülkenin mal gönderimini 'gönüllü' olarak kısmasıdır. Bu durumda ihracat lisanslarını ihracatçı ülke dağıttığı için, iç ve dış fiyat arasındaki farktan oluşan kota rantı (rent) ihracatçı ülke üreticilerine veya hükümetine gider. Oysa ithalat kotasında bu rant ithalatçı ülkenin hükümeti veya ithalatçı firmaları tarafından elde edilebilir. Bu rant transferi nedeniyle VER, ithalatçı ülke refahı açısından kotadan daha zararlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlama mekanizmalarını karşılaştırın.
İthalat kotasında kısıtlamayı ithalatçı ülke, VER uygulamasında ise ihracatçı ülke yönetir.
Refah etkisindeki temel fark, kısıtlama sonucunda oluşan rantın kimin eline geçtiğiyle ilgilidir.
2
Kota rantının (kıtlık rantı) akıbetini analiz edin.
İthalat kotasında rant ithalatçı ülkede (hükümet veya ithalatçılar) kalırken, VER'de bu rant ihracatçı ülkeye gider.
İhracatçı ülke, kısıtlı miktardaki malı daha yüksek fiyattan sattığı için aradaki farkı kazanç olarak hanesine yazar.
3
Toplam refah etkisini sonuçlandırın.
Rantın dışarıya transfer edilmesi, ithalatçı ülke için kotaya göre ek bir kayıp anlamına gelir.
İthalatçı ülke tüketicilerinin kaybettiği bu tutar ülke içinde kalmak yerine yurt dışına aktığı için VER daha maliyetlidir.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VER) ve Kota Rantı Transferi

İpuçları

1
VER uygulamasında kısıtlamayı kimin (hangi ülkenin) yönettiğine odaklanın.
2
Kotada lisansları ithalatçı ülke verirken, VER'de ihracatçı ülke verir. Bu durum kısıtlama kazancını (rantını) kimin alacağını belirler.
3
İthalatçı ülke tüketicilerinin cebinden çıkan fazladan paranın ülke içinde mi kaldığını yoksa yurt dışına mı gittiğini sorgulayın.

Daha Fazla Pratik

İthalat kotası ile gümrük tarifesinin refah etkileri arasındaki temel farkları (özellikle gelir etkisi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 49Soru →

Bir ülkede ithal edilen sanayi ürününün tonu başına 4040 tutarındaspesifikbirgu¨mru¨kvergisiuygulanmaktadır.So¨zkonusuu¨ru¨nu¨ndu¨nyafiyatı tutarında spesifik bir gümrük vergisi uygulanmaktadır. Söz konusu ürünün dünya fiyatı 200 iken, küresel arz artışı nedeniyle dünya fiyatı 160160 ′agerilemis\ctir.Budurumda,spesifikgu¨mru¨kvergisininyerliu¨reticiyesag˘ladıg˘ıkorumaoranını('a gerilemiştir. Bu durumda, spesifik gümrük vergisinin yerli üreticiye sağladığı koruma oranını ( ad valorem$ eşdeğeri) başlangıçtaki düzeyde sabit tutabilmek için uygulanması gereken yeni vergi miktarı kaç dolar olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32

Cevap

Yeni vergi miktarı 32 dolar olmalıdır.
Doğru yanıt olan 32 dolar değeri, başlangıçtaki %20'lik koruma oranını (40/20040/200) yeni 160 dolarlık fiyat üzerinde de (32/16032/160) aynen korumaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki spesifik verginin ad valorem eşdeğerini hesaplayınız.
Ad Valorem Es¸deg˘eri=(40/200)×100=%20\text{Ad Valorem Eşdeğeri} = (40 / 200) \times 100 = \%20
Koruma düzeyini oran bazında belirlemek için spesifik verginin fiyata oranı bulunur.
2
Yeni dünya fiyatı üzerinden aynı koruma oranını sağlayacak vergi miktarını belirleyiniz.
160×0,20=32160 \times 0,20 = 32 $
Koruma oranını başlangıçtaki %20 seviyesinde tutmak için yeni fiyatın %20'si hesaplanır.

Anahtar Kavram

Spesifik verginin ad valorem eşdeğeri, malın birim fiyatındaki değişimlere karşı ters yönlü bir duyarlılık gösterir; fiyat düştüğünde koruma oranı artar.

Daha Fazla Pratik

Enflasyonist ortamlarda spesifik tarifelerin yerli üretici üzerindeki reel koruma etkisinin nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 50Soru →

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), ithalatçı bir ülkenin talebi üzerine ihracatçı ülkenin belirli bir malın ihracat miktarını sınırlandırmayı kabul etmesiyle uygulanan bir dış ticaret politikası aracıdır. Kısmi denge analizi çerçevesinde, ithalatçı bir ülkenin standart bir ithalat kotası yerine Gönüllü İhracat Kısıtlamasını (VERVER) tercih etmesinin refah üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama rantının ihracatçı ülke tarafından elde edilmesi nedeniyle ithalatçı ülkenin toplam refah kaybının, kotaya kıyasla daha fazla olması

Cevap

Kısıtlama rantının ihracatçı ülke tarafından elde edilmesi nedeniyle ithalatçı ülkenin toplam refah kaybının, kotaya kıyasla daha fazla olmasıdır.
Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), yapısal olarak ithalat kotalarına benzese de kıtlık rantının ihracatçı ülke tarafından ele geçirilmesi nedeniyle ithalatçı ülke için en maliyetli korumacılık yöntemlerinden biridir. Standart bir kotada ithalatçı ülke hükümeti lisansları açık artırmayla satarak rantı hazineye aktarabilirken, VERVER'de kontrol ihracatçı ülkede olduğu için rant doğrudan dışarıya transfer edilir.

Adım Adım Çözüm

1
VERVER uygulamasının miktar etkisini belirle.
İthalat miktarı azalır ve yerli fiyatlar dünya fiyatı (PwP_w) seviyesinden kısıtlama sonrası fiyat (PverP_{ver}) seviyesine yükselir.
Miktar kısıtlaması arzı daraltarak piyasa fiyatını yukarı çeker.
2
Kıtlık rantını (quota rentquota\ rent) tanımla.
Yükselen fiyatlar nedeniyle, ithal edilen her birim mal başına (Pver−Pw)(P_{ver} - P_w) kadar bir ekonomik rant oluşur.
Kısıtlama, malın kıtlaşmasına ve birim başına ek bir kâr (rant) oluşmasına neden olur.
3
Rantın mülkiyetini VERVER ve Kota arasında karşılaştır.
VERVER durumunda bu rant ihracatçı ülke firmalarına/hükümetine gider. Kotada ise (lisans dağıtımına göre) ithalatçı ülkede kalabilir.
VERVER, ihracatçı ülkenin kendi ihracatını yönetmesi esasına dayandığı için lisanslama ve rant kontrolü ihracatçıdadır.
4
İthalatçı ülke refahı üzerindeki toplam etkiyi analiz et.
İthalatçı ülke hem verimlilik kayıplarını (darı kayıplar) yaşar hem de rantı dışarıya transfer ettiği için net kaybı daha fazla olur.
Rant transferi, ithalatçı ülke ekonomisinden kaynak çıkışına neden olan bir refah kaybı kalemidir.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamalarında Rant Transferi

İpuçları

1
VERVER uygulamasında lisansları kimin dağıttığını ve kısıtlamayı kimin yönettiğini düşünün.
2
İthalat kotası ile VERVER arasındaki en temel fark, kısıtlama sonucunda ortaya çıkan ekonomik rantın (rent) mülkiyetidir.
3
İthalatçı ülke, kota uygulasa rantı ülkede tutabilirken; VERVER uyguladığında bu rantı ihracatçı ülkeye hediye etmiş olur.

Daha Fazla Pratik

İthalat kotası ve gümrük tarifesinin 'gelir etkisi' açısından farklarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Grafiksel analizde tarife gelirini temsil eden dikdörtgenin (c alanı), VERVER durumunda ithalatçı ülkeden ihracatçı ülkeye yapılan bir 'servet transferi' olarak nitelendirilmesi yöntemini kullanabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru →

Uluslararası ticaret politikasında ithalatçı bir ülkenin, yerli üreticileri dış rekabete karşı korumak amacıyla gümrük tarifesi veya ithalat kotası yerine "Gönüllü İhracat Kısıtlaması" (VERVER) yöntemine başvurması durumunda; aynı miktar kısıtlamayı öngören bir ithalat kotasına kıyasla ithalatçı ülke için toplam refah kaybının daha büyük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama sonucunda ortaya çıkan kıtlık rantının (quota rent) ihracatçı ülke üreticileri veya hükümetince elde edilmesi

Cevap

Gönüllü İhracat Kısıtlamalarında (VERVER), ithalat kotasından farklı olarak kıtlık rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi ithalatçı ülkenin refahını daha fazla azaltır.
Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), özü itibarıyla bir ithalat kotasıdır; ancak bu kotanın yönetimi ihracatçı ülke hükümeti veya üreticilerine bırakılmıştır. İthalat kotasında ithalatçı ülke hükümeti ithalat lisanslarını ihale ederek 'kıtlık rantını' (fiyat farkından doğan kazancı) kamu geliri olarak kaydedebilir. Ancak VERVER uygulamasında ihracat miktarını sınırlama yetkisi ihracatçı tarafta olduğu için, yükselen fiyattan elde edilen ek kazanç (rant) ihracatçı ülkeye bir 'servet transferi' olarak akar. Bu nedenle, aynı miktar kısıtlama için ithalatçı ülkenin toplam refah kaybı VERVER durumunda en yüksek seviyeye ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlama araçlarının fiyat etkisinin analizi
Hem ithalat kotası hem de VERVER, ithal malın yerli piyasa fiyatını yükseltir.
Arz miktarının yapay olarak sınırlandırılması denge fiyatını artırır.
2
Tüketici ve üretici rantlarının değerlendirilmesi
Tüketici rantı azalır, üretici rantı artar.
Fiyat artışı tüketiciden üreticiye ve rant sahiplerine gelir transferi yaratır.
3
Kıtlık rantının (Quota Rent) kim tarafından elde edildiğinin belirlenmesi
Kotada rant ithalatçı ülkede kalabilirken, VERVER durumunda ihracatçıya geçer.
VERVER uygulamasında ihracat lisanslarını ihracatçı ülke hükümeti dağıttığı için rant yabancı üreticilerde kalır.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamalarının (VER) Refah Etkileri

İpuçları

1
İthalat kotası ile VERVER arasındaki en temel fark, kısıtlama kararını kimin uyguladığı ve lisansları kimin dağıttığıdır.
2
Kıtlık rantı, kısıtlama sonrası fiyat ile dünya fiyatı arasındaki farkın ithalat miktarı ile çarpımıdır. Bu paranın kimin cebine girdiğine dikkat edin.
3
İthalatçı ülke refahı; tüketici kaybı, üretici kazancı ve devlet geliri (veya rant) toplamıdır. Rant ülke dışına çıkarsa refah daha çok azalır.

Daha Fazla Pratik

Bu konuyu pekiştirmek için 'Büyük ülke varsayımı altında VER'in ticaret hadleri üzerindeki etkisini' araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 52Soru →

Uluslararası iktisat teorisinde 'büyük ülke' varsayımı altında, bir ülkenin ithal ettiği mal üzerine gümrük tarifesi koyması sonucunda net ulusal refahın artması için gerekli olan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticaret hadlerindeki iyileşmeden kaynaklanan kazancın, üretim ve tüketimdeki çarpıklıkların yol açtığı refah kaybından (dara kaybı) daha büyük olması

Cevap

Ticaret hadlerindeki iyileşmeden kaynaklanan kazancın, üretim ve tüketimdeki çarpıklıkların yol açtığı refah kaybından (dara kaybı) daha büyük olması durumunda net refah artar.
Büyük bir ülke tarife uyguladığında, ithal edilen malın dünya fiyatı düşer. Bu durum ülkeye bir dış ticaret hadleri kazancı sağlar. Eğer bu kazanç, yerli piyasadaki fiyat artışının neden olduğu tüketim ve üretim sapmalarından kaynaklanan 'dara kayıplarından' daha fazlaysa, ülkenin net refahı artar. Bu durum sadece dünya fiyatlarını etkileyebilen büyük ülkeler için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük ülke etkisini analiz etme
Büyük ülke, dünya piyasalarında ithalatçı olarak monopson gücüne sahip olduğu için tarife koyduğunda dünya fiyatlarını aşağı çekebilir.
Bu güç, ülkenin daha ucuza ithalat yapmasını sağlayarak ticaret hadlerini kendi lehine iyileştirir.
2
Pozitif ve negatif etkileri karşılaştırma
Pozitif Etki: Ticaret hadleri kazancı (yabancı satıcının yüklendiği vergi payı). Negatif Etki: Üretim ve tüketim daralmasından kaynaklanan dara kaybı.
Net refahın artması için pozitif etkinin negatif etkiden büyük olması matematiksel bir zorunluluktur.
3
Net sonuç kararı
Refah Değişimi = Ticaret Hadleri Kazancı - (Üretim Bozulması + Tüketim Bozulması).
Bu denge pozitif olduğu sürece büyük ülke tarife yoluyla refahını artırabilir.

Anahtar Kavram

Büyük Ülkede Ticaret Hadleri ve Dara Kaybı İlişkisi

İpuçları

1
Büyük ülkeyi küçük ülkeden ayıran en temel fark, dünya fiyatlarını etkileyebilme gücüdür.
2
Tarife konulduğunda ülke içinde fiyatlar artarken, dünya piyasasında fiyatların düşmesi bir 'kazanç' yaratır.
3
Net refah değişimi; ticaret hadlerinden sağlanan alan (kazanç) ile üretim/tüketim üçgenleri (kayıp) arasındaki farktır.

Daha Fazla Pratik

Optimum tarife oranının yabancı ülkenin ihraç arz esnekliği (efe_f) ile olan matematiksel ilişkisini (t=1/(ef−1)t = 1 / (e_f - 1)) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 53Soru →

Küçük bir ülkede televizyon montaj sanayini korumak amacıyla nihai ürün olan televizyon ithalatına uygulanan gümrük tarifeleri ve üretim yapısı ile ilgili veriler aşağıdadır:

DeğişkenOran / Pay
Televizyon (nihai mal) üzerindeki nominal gümrük tarifesi (tt)%10\%10
İthal girdilerin toplam maliyet içindeki payı (aa)%60\%60
İthal girdiler üzerindeki gümrük tarifesi (tit_i)%20\%20

Bu verilere göre, televizyon montaj sanayindeki yerli üreticiler için hesaplanan etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -5

Cevap

Etken koruma oranı −%5-\%5 olarak hesaplanır.
Verilen değerler Corden formülüne (g=t−a⋅ti1−ag = \frac{t - a \cdot t_i}{1 - a}) yerleştirildiğinde, pay kısmındaki işlem 0,10−(0,60×0,20)=−0,020,10 - (0,60 \times 0,20) = -0,02 sonucunu verir. Bu değer serbest ticaret katma değeri olan 0,400,40 (1−0,601 - 0,60) oranına bölündüğünde −0,05-0,05 yani −%5-\%5 elde edilir. Bu durum yerli üreticinin aslında koruma değil, girdi maliyetleri nedeniyle net bir vergi yükü altında olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Verileri formül için hazırlayın.
t=0,10t = 0,10, a=0,60a = 0,60, ti=0,20t_i = 0,20
Corden formülünde kullanılacak değişkenlerin ondalık karşılıklarını belirlemek gerekir.
2
Etken koruma oranı (g) formülünü uygulayın.
g=0,10−(0,60×0,20)1−0,60g = \frac{0,10 - (0,60 \times 0,20)}{1 - 0,60}
Etken koruma oranı, nihai mal tarifesi ile girdi maliyetlerindeki tarife yükü arasındaki farkın, yerli katma değer oranına bölünmesiyle bulunur.
3
Matematiksel işlemleri tamamlayın.
g=0,10−0,120,40=−0,020,40=−0,05g = \frac{0,10 - 0,12}{0,40} = \frac{-0,02}{0,40} = -0,05
Pay kısmındaki negatif değer (−0,02-0,02), girdiler üzerindeki vergi yükünün nihai maldaki korumayı aştığını gösterir.
4
Sonucu yüzde cinsinden ifade edin.
−%5-\%5
0,05 değeri yüzdeye vurulduğunda −%5-\%5 sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (ERP), yerli bir endüstride üretimin her aşamasındaki gümrük tarifelerini dikkate alarak, o endüstrideki yerli katma değerin serbest ticarete göre ne oranda değiştiğini ölçer.

Daha Fazla Pratik

Girdi tarifesi sıfır olsaydı etken koruma oranının nasıl değişeceğini hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Katma değer üzerinden de hesaplama yapılabilir: Serbest ticarette katma değer 100−60=40100 - 60 = 40 birimdir. Tarifeli durumda nihai mal fiyatı 110110 olurken, girdi maliyeti 60+(60×0,20)=7260 + (60 \times 0,20) = 72 birime çıkar. Yeni katma değer 110−72=38110 - 72 = 38 birim olur. Katma değerdeki yüzde değişim (38−40)/40=−2/40=−0,05(38 - 40) / 40 = -2 / 40 = -0,05 yani −%5-\%5 bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru →

Küçük bir ekonomide ithalata yönelik miktar kısıtlaması (kota) uygulanırken, söz konusu mala yönelik yerli talebin artması durumunda ortaya çıkacak ekonomik etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerli fiyat yükselir ve dünya fiyatı ile yerli fiyat arasındaki farkın açılmasıyla birim başına kota rantı artar.

Cevap

Yerli fiyatın yükselmesi ve buna bağlı olarak birim başına düşen kota rantının artması doğrudur.
İthalat kotası uygulanan bir ekonomide, toplam arzın bir kısmı (ithalat) sabitlenmiş durumdadır. Bu durumda yerli talep arttığında, piyasada oluşan arz açığı ek ithalatla kapatılamaz. Sonuç olarak yerli piyasa fiyatı yükselir. Kota rantı, yerli fiyat ile dünya fiyatı arasındaki farktan oluştuğu için, yerli fiyatın yükselmesi birim başına düşen rantın ve toplam rant hacminin artmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlamanın yapısını belirleme
İthalat miktarı QkQ_k seviyesinde sabitlenmiştir.
Kota, ithal edilebilecek maksimum fiziksel miktarı belirleyen bir dış ticaret politikası aracıdır.
2
Talep artışının etkisini analiz etme
Talep eğrisinin sağa kayması yerli fiyatı (PdP_d) artırır.
Arzın ithalat bileşeni sabit olduğundan, artan talebi karşılayacak ek ithalat yapılamaz ve piyasa dengesi daha yüksek bir fiyat düzeyinde oluşur.
3
Kota rantı değişimini hesaplama
Birim başına rant = Pd−PwP_d - P_w artış gösterir.
Dünya fiyatı (PwP_w) sabitken, yerli fiyatın (PdP_d) yükselmesi aradaki marjın (rantın) büyümesine neden olur.

Anahtar Kavram

Kotanın tarifeden farkı (Talep Değişimlerine Tepki)

Daha Fazla Pratik

İthalat lisanslarının açık artırma ile satılması durumunda bu rantın kime ait olacağını inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 55Soru →

Uluslararası ticaret politikasında kullanılan gümrük vergisi türlerinin, ithal edilen malların dünya fiyatlarındaki değişimlere karşı gösterdiği tepkiler ve sağladığı koruma düzeyleri farklılık arz etmektedir. Buna göre, ithal edilen bir malın dünya fiyatında meydana gelen bir düşüş karşısında, yerli üreticilere sağlanan nispi (yüzdesel) koruma düzeyinin kendiliğinden artmasını sağlayan gümrük vergisi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spesifik gümrük tarifesi

Cevap

Spesifik gümrük tarifesi, birim başına sabit bir tutar (örneğin ton başına 5050) olarak uygulandığı için, ithal malın dünya fiyatı düştüğünde bu vergi tutarının fiyat içindeki oranı (ad valorem eşdeğeri) artarak yerli üreticiye sağlanan nispi korumayı yükseltir.
Spesifik gümrük tarifesi, malın fiyatından bağımsız olarak miktar başına alınan sabit bir tutardır. Bu sabit tutarın malın toplam fiyatı içindeki ağırlığı, fiyat düştükçe artar. Dolayısıyla, dünya fiyatları gerilediğinde spesifik tarife uygulayan bir ülkede yerli üretici, ithal mala karşı yüzdesel olarak daha yüksek bir koruma kalkanına sahip olur. Bu durum spesifik tarifelerin ters yönlü (anti-konjonktürel) koruma özelliğini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Spesifik verginin yapısını tanımlamak.
Spesifik vergi (TT), malın miktarı başına alınan sabit bir parasal tutardır.
Vergi türünün fiyat değişimlerine nasıl tepki vereceğini anlamak için temel tanım gereklidir.
2
Ad valorem eşdeğer formülünü oluşturmak.
Nispi koruma oranı = TP\frac{T}{P} formülü ile ifade edilir (PP = dünya fiyatı).
Sabit bir verginin yüzdesel (nispi) etkisini ölçmek için fiyat ile oranlanması gerekir.
3
Fiyat düşüşünün etkisini analiz etmek.
PP değeri azaldığında, payda küçüldüğü için TP\frac{T}{P} rasyosu matematiksel olarak büyür.
Dünya fiyatındaki düşüşün yerli üretici üzerindeki koruyucu etkisinin (vergi yükünün payının) arttığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Spesifik tarifelerin ad valorem eşdeğeri ve fiyat duyarlılığı

İpuçları

1
Gümrük vergisinin 'miktar başına sabit' mi yoksa 'değer üzerinden yüzdesel' mi olduğunu düşünün.
2
100100 TL'lik bir mala 2020 TL sabit vergi (spesifik) konulduğunda koruma %20'dir. Fiyat 5050 TL'ye düşerse koruma yüzdesi ne olur?
3
Spesifik tarifelerde fiyat ile ad valorem eşdeğer (yüzdesel yük) arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

Daha Fazla Pratik

Enflasyonist bir ortamda (fiyatların arttığı durumda) hangi tarife türünün yerli üreticiyi korumada yetersiz kalacağını araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak ad valorem eşdeğeri e=T/Pe = T/P şeklinde modelleyebiliriz. Burada TT sabit spesifik vergi, PP fiyattır. PP azaldığında ee değerinin artması gerektiğini türev veya oran-orantı yoluyla görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 56Soru →

Bir ekonomide bilgisayar monitörü montaj sanayinde kullanılan ithal panellerin nihai ürünün serbest ticaret fiyatı içindeki payı %80\%80 düzeyindedir. Hükümet, yerli üretimi düzenlemek amacıyla nihai ürün olan bilgisayar monitörü ithalatına %10\%10, üretimde girdi olarak kullanılan panellerin ithalatına ise %15\%15 oranında gümrük tarifesi uygulamaktadır.

Buna göre, yerli monitör üreticileri için sağlanan etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -10

Cevap

Etken koruma oranı -%10 olarak hesaplanır.
Etken koruma oranı, nihai mal üzerindeki gümrük tarifesi ile girdi üzerindeki tarifenin yerli katma değer üzerindeki net etkisini ölçer. Verilen değerlere göre t=0,10t=0,10, ti=0,15t_i=0,15 ve a=0,80a=0,80 iken hesaplama 0,10−(0,80×0,15)1−0,80=−0,10\frac{0,10 - (0,80 \times 0,15)}{1 - 0,80} = -0,10 sonucunu verir. Bu durum, girdi maliyetlerindeki artışın nihai üründeki korumadan daha fazla olduğunu ve yerli üreticinin serbest ticaret durumuna göre daha kötü duruma düştüğünü (negatif koruma) gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen değişkenleri belirleyin.
t=0,10t = 0,10 (Nihai mal tarifesi), a=0,80a = 0,80 (İthal girdinin payı), ti=0,15t_i = 0,15 (Girdi tarifesi)
Corden formülünü uygulamak için gerekli verileri organize etmek gerekir.
2
Etken koruma oranı (Corden) formülünü yazın.
g=t−a⋅ti1−ag = \frac{t - a \cdot t_i}{1 - a}
İthal girdi kullanıldığında yerli katma değer üzerindeki gerçek korumayı ölçmek için bu formül kullanılır.
3
Değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapın.
g=0,10−(0,80×0,15)1−0,80=0,10−0,120,20=−0,020,20=−0,10g = \frac{0,10 - (0,80 \times 0,15)}{1 - 0,80} = \frac{0,10 - 0,12}{0,20} = \frac{-0,02}{0,20} = -0,10
Matematiksel işlem sonucunda oransal değer elde edilir.
4
Sonucu yüzde cinsinden ifade edin.
−0,10×100=−%10-0,10 \times 100 = -\%10
Soruda oran yüzde olarak istendiği için dönüşüm yapılır.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (Corden Formülü) ve Negatif Koruma

Daha Fazla Pratik

Girdi tarifesinin sıfır olması durumunda etken koruma oranının nominal tarifeden ne kadar büyük olacağını hesaplayarak 'korumanın tırmanması' kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

Uluslararası iktisat literatüründe 'büyük ülke' varsayımı altında, hükümetin belirli bir malın ihracatına yönelik spesifik bir sübvansiyon uygulaması durumunda ortaya çıkan fiyat değişimleri ve dış ticaret hadleri üzerindeki etkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerli fiyat artar ancak bu artış sübvansiyon miktarından küçüktür; dünya fiyatı düşer ve ülkenin dış ticaret hadleri bozulur.

Cevap

Yerli fiyatın artması, dünya fiyatının düşmesi ve dış ticaret hadlerinin bozulması
Büyük bir ülkede ihracat sübvansiyonu uygulanması, dünya piyasasına sunulan mal miktarını artırarak dünya fiyatının düşmesine yol açar. Bu düşüş, yerli fiyatın sübvansiyon miktarı kadar yükselmesini engeller (PdP_d yükselir ama artış ss kadardan azdır). Ülkenin ihraç ettiği malın dünya fiyatı (PxP_x) gerilediği için ithal mallara oranla değeri düşer, bu da dış ticaret hadlerinin bozulması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük ülke varsayımını analiz etme
Büyük ülke, dünya piyasasındaki arzı etkileyebilecek kapasitededir.
Ülkenin politika değişiklikleri dünya fiyatlarını (PwP_w) değiştirebilir.
2
İhracat sübvansiyonunun dünya piyasasına etkisini belirleme
İhracat miktarı arttığı için dünya piyasasında malın arzı artar ve dünya fiyatı (PwP_w) düşer.
Arz artışı, talep sabitken fiyatın düşmesine neden olur.
3
Yerli fiyat değişimini hesaplama
Yeni yerli fiyat Pd=Pw′+sP_d = P_w' + s olur (Pw′P_w' yeni düşük dünya fiyatı, ss sübvansiyon).
Sübvansiyon yerli üreticiye ödenen ek bir bedeldir, ancak dünya fiyatı düştüğü için yerli fiyat artışı sübvansiyon miktarından az kalır.
4
Dış ticaret hadlerini değerlendirme
Dış ticaret hadleri (Px/PmP_x / P_m) bozulur.
İhraç malının dünya fiyatı (PxP_x) düştüğü için ithal malları karşısındaki değeri azalır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülke İhracat Sübvansiyonu ve Refah Etkisi

Daha Fazla Pratik

İhracat sübvansiyonunun yarattığı refah kaybı ile gümrük tarifesinin yarattığı refah kaybını 'büyük ülke' özelinde karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 58Soru →

Uluslararası ticaret politikasında "küçük ülke" varsayımı altında, ithal edilen bir mal üzerine gümrük tarifesi uygulanmasının ekonomik sonuçları ve refah etkileri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketici rantında meydana gelen toplam azalmanın bir kısmı, "yeniden dağıtım etkisi" yoluyla yerli üreticilere aktarılır.

Cevap

Tüketici rantında meydana gelen azalmanın bir kısmı, yeniden dağıtım etkisi ile yerli üreticilere aktarılır.
Küçük bir ülkede gümrük tarifesi iç piyasa fiyatını dünya fiyatının üzerine çıkarır. Bu durum tüketicilerin refahını azaltırken, yüksek fiyattan satış yapabilen yerli üreticilerin rantını artırır. Tüketici rantındaki bu kaybın üreticiye geçen kısmına 'yeniden dağıtım etkisi' denir ve bu ifade teorik olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke varsayımının fiyat üzerindeki etkisini belirleme
Küçük ülke dünya fiyatlarını (PwP_w) etkileyemediği için tarife sonrası iç piyasa fiyatı Pw+tP_w + t seviyesine yükselir.
Küçük ülkeler dünya arzının çok küçük bir kısmını oluşturdukları için dış ticaret hadlerini değiştiremezler.
2
Tüketici rantındaki değişimi analiz etme
Fiyat artışı nedeniyle tüketici rantı azalır. Bu azalma; üretici rantı artışı, devlet geliri, üretim ve tüketim dara kayıpları alanlarının toplamına eşittir.
Yüksek fiyat tüketicilerin refahını doğrudan azaltırken, bu kaybın bir kısmı diğer ekonomik aktörlere transfer edilir.
3
Yeniden dağıtım etkisini tanımlama
Tüketici rantındaki kaybın bir bölümü yerli üreticilerin daha yüksek fiyattan satış yapmasıyla onlara geçer.
Tarife, yerli üreticiler için bir sübvansiyon işlevi görerek rant artışı sağlar.

Anahtar Kavram

Küçük Ülke Analizinde Tarifelerin Refah Etkileri

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke analizinde 'optimum tarife' kavramını ve refahın neden artabileceğini çalışmak bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru →

Küçük bir ekonomi varsayımı altında, hükümetin bir ihraç malına yönelik birim başına belirli bir sübvansiyon (spesifik sübvansiyon) uygulaması durumunda ortaya çıkan ekonomik etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Malın yerli fiyatı dünya fiyatının üzerine çıkar, üretici rantı artar ancak tüketici rantı ve toplam ulusal refah azalır.

Cevap

Malın yerli fiyatının dünya fiyatının üzerine çıkması, üretici rantının artması, tüketici rantının ve toplam ulusal refahın azalması.
Küçük bir ekonomide ihracat sübvansiyonu uygulandığında, üreticiler her birim ihracat için dünya fiyatına ek olarak sübvansiyon alırlar. İç piyasada da malın fiyatı bu seviyeye (Pw+sP_w + s) yükselir. Bu durum üreticilerin daha fazla üretim yapmasını ve daha fazla kazanmasını sağlar (üretici rantı artışı). Ancak tüketiciler daha yüksek fiyatla karşılaştığı için tüketici rantı azalır. Devletin ödediği toplam sübvansiyon tutarı, üretici kazancından daha fazla bir kayıp yarattığı için ulusal refah azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Sübvansiyonun yerli fiyat üzerindeki etkisini belirle.
Yerli fiyat, dünya fiyatı (PwP_w) artı sübvansiyon miktarı (ss) kadar yükselir (Pd=Pw+sP_d = P_w + s).
Üreticiler, ihraç ettikleri her birim için devletten ek ödeme aldıklarından, iç piyasada da aynı geliri elde etmek isterler.
2
Refah bileşenlerindeki değişimleri analiz et.
Üretici rantı artar, tüketici rantı azalır, devlet maliyeti (ihracat miktarı ×s\times s) oluşur.
Yüksek fiyat üreticiyi teşvik ederken tüketiciyi cezalandırır; devlet ise bu farkı hazineden karşılar.
3
Toplam ulusal refah etkisini hesapla.
Tüketici kaybı ve devlet maliyeti, üretici kazancından büyüktür; sonuçta ölü ağırlık kaybı (deadweight loss) oluşur.
Üretim ve tüketim çarpıklıkları (distortions) kaynak tahsisinde etkinliği bozar.

Anahtar Kavram

İhracat sübvansiyonları, küçük ülkelerde her zaman net bir refah kaybına yol açan, üretici lehine ancak tüketici ve devlet aleyhine sonuçlanan bir ticaret politikası aracıdır.

İpuçları

1
İhracat sübvansiyonunun malın iç piyasa fiyatını nasıl etkileyeceğini düşünün (artırır mı, azaltır mı?).
2
Devletin sübvansiyon ödemesi yapmasının bütçe üzerindeki etkisini ve bu ödemenin kimlere gittiğini analiz edin.
3
Sübvansiyon sonrası yerli fiyatın Pd=Pw+sP_d = P_w + s olduğunu hatırlayın ve bu fiyat seviyesindeki refah değişimlerini kıyaslayın.

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke varsayımı altında ihracat sübvansiyonunun dünya fiyatları ve ticaret hadleri üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

Küresel piyasalarda fiyat alıcı (price taker) konumunda olan küçük bir ülkenin, ithal ettiği bir mal üzerine gümrük tarifesi koyması durumunda bu ülkenin dış ticaret hadlerinde (terms of trade) meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış ticaret hadleri üzerinde herhangi bir değişim meydana gelmez.

Cevap

Küçük ülke varsayımı altında gümrük tarifesi uygulanması, ülkenin dünya fiyatlarını etkileyememesi nedeniyle dış ticaret hadlerini değiştirmez.
Küçük ülke, dünya fiyatlarını etkileyemeyecek kadar küçük bir ticaret hacmine sahip olan 'fiyat alıcı' ülkedir. Bu ülkede gümrük tarifesi uygulandığında, ithal malın dünya fiyatı (PwP_w) değişmez; sadece ülkenin iç piyasasındaki fiyat gümrük vergisi kadar artar. Dış ticaret hadleri dünya fiyatları arasındaki oran (PxPm\frac{P_x}{P_m}) olduğu ve bu fiyatlar sabit kaldığı için hadlerde bir değişim yaşanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke tanımını hatırla.
Küçük ülke, dünya piyasalarında 'fiyat alıcı' konumundadır; yani ithalat veya ihracat miktarını ne kadar değiştirirse değiştirsin dünya fiyatlarını etkileyemez.
Sorunun temel varsayımı küçük ülke analizidir.
2
Dış ticaret hadlerinin formülünü analiz et.
Dış Ticaret Hadleri (TOTTOT) = PxPm\frac{P_x}{P_m} (İhraç malları dünya fiyatı / İthal malları dünya fiyatı).
Hadlerin değişmesi için dünya fiyatlarının (pay veya payda) değişmesi gerekir.
3
Tarifenin fiyatlar üzerindeki etkisini belirle.
Gümrük tarifesi, ithal malın iç piyasa fiyatını Pw+tP_w + t seviyesine çıkarır ancak dünya fiyatı olan PwP_w sabit kalır.
Küçük ülke dünya fiyatlarını aşağı çekemediği için tarifenin tüm yükü yerli tüketiciye biner.

Anahtar Kavram

Küçük ülke varsayımı altında, bir ülkenin ticaret politikası araçları (tarife, kota vb.) dünya fiyatlarını değiştiremez, dolayısıyla dış ticaret hadleri üzerinde etkisi yoktur.

İpuçları

1
Küçük ülkenin dünya fiyatlarını etkileme gücü olup olmadığını düşünün.
2
Dış ticaret hadlerinin tanımında kullanılan fiyatların 'iç piyasa fiyatı' mı yoksa 'dünya fiyatı' mı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke analizi durumunda gümrük tarifesinin 'optimum tarife' üzerinden dış ticaret hadlerini nasıl iyileştirdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 6Sonraki
Uluslararası Ticaret Politikası Alıştırma Soruları — KPSS İktisat — Sayfa 3 | Examkin