Uluslararası Ticaret Teorisi

94 soru

Merkantilist iktisat yazınında Eli Heckscher tarafından kavramsallaştırılan 'mal korkusu' (fear of goods) yaklaşımı, dönemin korumacı politikalarının sadece değerli maden biriktirme arzusuyla değil, aynı zamanda üretimin fiziksel yönüyle de ilgili olduğunu savunur. Bu perspektife göre, dış ticaretin asıl amacı mal 'satın almak' değil, yerli üretimi uyaracak şekilde mal 'satmak'tır.

Buna göre, Merkantilistlerin yabancı mamul malların ithalatına karşı geliştirdikleri bu 'mal korkusu' argümanının temelinde yatan sosyo-ekonomik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim faaliyetlerinin yoğunlaştırılması yoluyla yerli işgücüne istihdam olanakları yaratılması

Tüketici rantının maksimize edilerek toplumsal refah seviyesinin yükseltilmesi

Fiyat-maden akım mekanizması aracılığıyla dış ticaret dengesinin otomatik olarak sağlanması

Uluslararası ticaretin 'pozitif toplamlı bir oyun' olarak kabul edilip küresel ticaret hacminin artırılması

Faktör donatımı teorisine uygun olarak bol bulunan faktörün yoğun kullanıldığı malların ithal edilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretim faaliyetlerinin yoğunlaştırılması yoluyla yerli işgücüne istihdam olanakları yaratılması

Cevap

Merkantilistlerin ithalata karşı duruşunun reel ekonomik gerekçesi, üretim sürecindeki katma değerin ve yerli işgücü kullanımının ülke sınırları içerisinde tutulmasıdır.

Doğru yanıt olan yerli işgücüne istihdam yaratılması seçeneği, Merkantilistlerin 'üretim odaklı' (productivist) yaklaşımını en iyi şekilde yansıtır. Merkantilistler için zenginlik, halkın refahı (tüketimi) değil, devletin gücü ve bu gücü besleyen yerli üretim kapasitesidir. İhracat yapmak, ülkenin işgücünü dışarıya satıp karşılığında maden almak olduğu için yüceltilirken; ithalat, yerli işçinin yapabileceği işin yabancıya verilmesi olarak görüldüğü için 'korkulan' bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

Merkantilizmin temel felsefesini analiz etme

Merkantilizmin sadece maden (altın/gümüş) biriktirme değil, güçlü bir ulus-devlet inşa etme amacı güttüğü belirlenir.

Zenginliğin kaynağı olarak görülen dış ticaret fazlasının reel ekonomiye etkisini anlamak gerekir.

'Mal Korkusu' (Fear of Goods) kavramını tanımlama

İthalatın yerli üretimi baltalayan ve işsizliğe yol açan bir 'yabancı emek girişi' olarak görülmesi.

Merkantilistlerin ithalata neden sadece parasal değil, yapısal olarak da karşı olduğunu açıklamak içindir.

İstihdam ve üretim ilişkisini kurma

Daha fazla ihracatın daha fazla üretim ve dolayısıyla daha fazla istihdam (atıl emeğin ekonomiye kazandırılması) anlamına geldiği sonucuna ulaşılır.

Merkantilist dönemin nüfus politikaları ve 'üretkenlik' vurgusuyla tutarlılığı sağlamak içindir.

Anahtar Kavram

Merkantilist Productivism (Üretimcilik) ve İstihdam Odaklı Dış Ticaret

Alternatif Yöntem

Merkantilizmi 'üretici odaklı bir savaş doktrini' olarak kodlamak, bu tür istihdam ve üretim vurgulu soruların çözümünü kolaylaştırır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 2Soru →

Aşağıdaki tabloda $A$ ve $B$ ülkelerinin bir iş saatinde (birim iş gücü başına) üretebilecekleri maksimum Buğday ( $B$ ) ve Kumaş ( $K$ ) miktarları (birim verimlilik) gösterilmiştir:

Ülke	Buğday (Birim)	Kumaş (Birim)
$A$ Ülkesi	$20$	$10$
$B$ Ülkesi	$5$	$5$

David Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'ne göre, bu iki ülke arasında serbest ticaretin başlaması durumunda her iki tarafın da dış ticaretten kazanç sağlayabilmesi için $1$ birim buğday karşılığında ödenecek kumaş miktarını (uluslararası ticaret hadlerini) ifade eden aralık aşağıdakilerden hangisidir?

0,5

birim kumaş ile

1

birim kumaş arasında olmalıdır.

1

birim kumaş ile

2

birim kumaş arasında olmalıdır.

A

ülkesi her iki malda da mutlak üstünlüğe sahip olduğu için ticaret gerçekleşmez.

2

birim kumaş ile

4

birim kumaş arasında olmalıdır.

Tam olarak

1,5

birim kumaş seviyesinde olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,5$ birim kumaş ile $1$ birim kumaş arasında olmalıdır.

Cevap

1

birim buğdayın fiyatı,

0,5

birim kumaş ile

1

birim kumaş arasında olmalıdır.

1

birim buğdayın iç fiyatı

A

ülkesinde

0,5

birim kumaş,

B

ülkesinde ise

1

birim kumaştır. Serbest ticaretin her iki taraf için de kazançlı olabilmesi için uluslararası piyasadaki buğday fiyatının (

1B

A

ülkesinin iç fiyatından yüksek (

>0,5K

) ve

B

ülkesinin iç fiyatından düşük (

<1K

) olması gerekir. Bu durumda

A

ülkesi buğday ihraç ederek

0,5

birimden fazla kumaş elde ederken,

B

ülkesi buğday ithal ederek

1

birimden az kumaş ödemiş olur.

Adım Adım Çözüm

Ülkelerin içsel fırsat maliyetlerini (iç fiyatlarını) hesapla.

A

ülkesinde

1B = 10/20 = 0,5K

;

B

ülkesinde

1B = 5/5 = 1K

Ticaret hadlerini belirlemek için her bir malın diğer mal cinsinden maliyetini bilmemiz gerekir.

Karşılaştırmalı üstünlükleri belirle.

A

ülkesi buğdayda (

0,5 < 1

B

ülkesi kumaşta (

1 < 2

) karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Düşük fırsat maliyetine sahip olan ülke o malda uzmanlaşır.

Uluslararası ticaret hadleri aralığını tespit et.

0,5 < TH < 1

(Kumaş cinsinden).

Her iki ülkenin de kazançlı çıkması için uluslararası fiyatın iki ülkenin iç fiyatları arasında kalması şarttır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi ve Ticaret Hadleri Aralığı

İpuçları

Önce her iki ülkenin de

1

birim buğday üretmek için kaç birim kumaştan vazgeçtiğini (fırsat maliyetini) hesaplayın.

A

ülkesinde

1

buğday için maliyet

10/20

kumaş iken,

B

ülkesinde

5/5

kumaştır.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak kumaşın buğday cinsinden fiyat aralığını hesaplamayı deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

Merkantilist iktisadi düşüncenin Fransa'daki uygulaması olan ve Jean-Baptiste Colbert'in adıyla anılan 'Colbertizm', ulusal zenginliğe ulaşmada sadece değerli maden biriktirilmesini (külçeciliği) yeterli görmemiş; bu maden akışını sürdürülebilir kılacak yapısal ve endüstriyel önlemler almıştır.

Buna göre, Colbertizm'in ulusal zenginliği artırmak amacıyla klasik 'külçecilikten' (bullionizm) farklı olarak öncelikle vurguladığı strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Dış ticaretin serbestleştirilerek gümrük tarifelerinin ve ithalat kotalarının tamamen kaldırılması

Devlet destekli sanayileşme ve kalite denetimleri yoluyla mamul mal ihracatının geliştirilmesi

Tarımın tek verimli sektör olduğu düşüncesiyle sanayi üretiminin ve ihracatının kısıtlanması

Altın ve gümüş ihracatının sadece yasaklarla engellenerek paranın dolaşım hızının düşürülmesi

Mutlak üstünlüklere dayalı uluslararası uzmanlaşma ile dünya toplam refahının artırılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet destekli sanayileşme ve kalite denetimleri yoluyla mamul mal ihracatının geliştirilmesi

Cevap

Devlet destekli sanayileşme ve kalite denetimleri yoluyla mamul mal ihracatının geliştirilmesi

Colbertizm, Merkantilizmin endüstriyel kanadını temsil eder. Sadece altın biriktirmeyi değil, bu altının dış ticaret fazlası yoluyla sürekli ülkeye akmasını sağlayacak olan güçlü bir yerli sanayi üretimini ve ihracatını savunur. Devletin kalite kontrolleri ve teşvikleri bu sürecin merkezindedir.

Adım Adım Çözüm

Merkantilist temel amacı belirle

Zenginliğin kaynağı altın ve gümüş gibi değerli madenlerin biriktirilmesidir.

Dönemin iktisadi düşüncesi dünya servetini sabit kabul eder.

Colbertizm'in yöntemini analiz et

Sanayi üretimi (manifaktür) teşvik edilir, devlet tekelleri kurulur ve ihracat kalitesi denetlenir.

Dış piyasalarda rekabet gücü yüksek mamul mallar satarak ülkeye daha fazla maden girişi sağlamak amaçlanır.

Külçecilik ile farkı ortaya koy

Külçecilik sadece maden çıkışını yasaklar; Colbertizm ise maden girişini sağlayacak üretken bir sanayi yapısı kurar.

Yapısal dönüşüm, basit yasaklardan daha etkili bir zenginleşme aracıdır.

Anahtar Kavram

Colbertizm (Endüstriyel Merkantilizm)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 4Soru →

David Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi varsayımlarının geçerli olduğu bir modelde, $X$ ve $Y$ ülkelerinin bir birim buğday ( $B$ ) ve bir birim kumaş ( $K$ ) üretmek için harcamaları gereken iş gücü miktarları (adam-saat) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ülke	Buğday ( $B$ )	Kumaş ( $K$ )
$X$ Ülkesi	$10$	$20$
$Y$ Ülkesi	$15$	$45$

Buna göre, uzmanlaşma ve ticaretin gerçekleşmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

X

ülkesi her iki malın üretiminde de mutlak üstünlüğe sahip olduğu için ülkeler arasında ticaret gerçekleşmez.

Y

ülkesi buğday (

B

) üretiminde,

X

ülkesi ise kumaş (

K

) üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

X

ülkesi buğday (

B

) üretiminde,

Y

ülkesi ise kumaş (

K

) üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Y

ülkesi her iki malın üretiminde de karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu için her iki malı da ihraç eder.

X

ülkesinde

1

birim kumaşın (

K

) iç fiyatı

0,5

birim buğdaydır (

B

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $Y$ ülkesi buğday ( $B$ ) üretiminde, $X$ ülkesi ise kumaş ( $K$ ) üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Cevap

Uzmanlaşma ve ticaretin yönü belirlenirken fırsat maliyetlerine bakılmalıdır; bu doğrultuda

Y

ülkesi buğdayda,

X

ülkesi ise kumaşta karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Doğru seçenek, ülkelerin fırsat maliyetlerini doğru karşılaştıran ifadedir.

Y

ülkesinde bir birim buğday üretmek için kumaş üretiminden vazgeçilmesi gereken miktar (

0,33K

X

ülkesindeki miktardan (

0,5K

) daha azdır. Benzer şekilde

X

ülkesi kumaş üretiminde daha düşük bir fırsat maliyetine (

2B

) sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Mutlak üstünlüklerin belirlenmesi

X

ülkesi hem buğday (

10 < 15

) hem de kumaş (

20 < 45

) üretiminde daha az iş gücü harcadığı için her iki malda da mutlak üstünlüğe sahiptir.

Mutlak üstünlük, bir birim malı üretmek için gereken mutlak kaynak (iş gücü) miktarı ile ölçülür.

Buğdayın (

B

) fırsat maliyetlerinin hesaplanması

X

ülkesinde

1B = 10/20 = 0,5K

;

Y

ülkesinde

1B = 15/45 = 0,33K

Karşılaştırmalı üstünlüğü bulmak için bir malın üretimi için vazgeçilen diğer mal miktarı hesaplanmalıdır.

Kumaşın (

K

) fırsat maliyetlerinin hesaplanması

X

ülkesinde

1K = 20/10 = 2B

;

Y

ülkesinde

1K = 45/15 = 3B

Her iki mal için de ayrı ayrı fırsat maliyeti analizi yapılarak karşılaştırmalı üstünlükler netleştirilir.

Karşılaştırmalı üstünlük ve uzmanlaşmanın tespiti

Buğdayda maliyet

Y

ülkesinde daha düşük (

0,33 < 0,5

), kumaşta ise

X

ülkesinde daha düşüktür (

2 < 3

Ülkeler, fırsat maliyetinin daha düşük olduğu malda uzmanlaşarak dış ticaretten kazanç sağlarlar.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

İpuçları

Tablodaki verilerin 'üretim miktarı' değil, 'harcanan iş gücü' (maliyet) olduğuna dikkat edin.

Her iki ülke için buğdayın fırsat maliyetini hesaplayın:

1B

üretmek için kaç birim

K

'dan vazgeçiliyor?

Daha Fazla Pratik

Elde edilen fırsat maliyetlerini kullanarak, her iki ülkenin de kazançlı çıkabileceği dış ticaret haddi aralığını belirlemeye çalışın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

Heckscher-Ohlin (Faktör Donatımı) Teorisi çerçevesinde, ülkelerin faktör bolluğu 'fiziki tanım' ve 'fiyat tanımı' olmak üzere iki farklı yaklaşımla belirlenmektedir. Fiziki tanıma göre sermaye zengini (toplam sermaye/emek oranı $\frac{K}{L}$ daha yüksek) olan bir ülkenin, fiyat tanımına göre de sermaye zengini (ücret/faiz oranı $\frac{w}{r}$ daha yüksek) sayılabilmesi ve dolayısıyla teorinin öngördüğü uzmanlaşma desenine uygun olarak sermaye-yoğun mal ihraç edebilmesi için gerekli olan kritik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Ülkeler arasındaki talep yapılarının ve tüketim tercihlerinin birbirine benzer olması

Üretim teknolojilerinin ülkeler arasında farklılık göstererek verimlilik avantajı sağlaması

Faktör yoğunluklarının mal üretiminde tersine dönmesi (factor intensity reversal) durumunun gerçekleşmesi

Üretim sürecinde ölçeğe göre artan getirilerin (economies of scale) baskın olması

Faktörlerin ülkeler arasında tam hareketliliğe (mobiliteye) sahip olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkeler arasındaki talep yapılarının ve tüketim tercihlerinin birbirine benzer olması

Cevap

Ülkeler arasındaki talep yapılarının ve tüketim tercihlerinin birbirine benzer olması

Heckscher-Ohlin Teorisi'ne göre bir ülkenin karşılaştırmalı üstünlüğü, o ülkenin fiziksel olarak bol sahip olduğu faktörü yoğun kullanan maldadır. Ancak fiziksel bolluk (arz), her zaman düşük fiyata (fiyat bolluğu) yol açmayabilir. Eğer sermaye zengini bir ülkede sermaye-yoğun mallara olan talep çok yüksekse, sermaye faktörünün fiyatı yükselir ve ülke fiyat tanımına göre emek zenginiymiş gibi davranabilir. Teoremin tutarlı bir şekilde çalışması için ülkelerin talep yapılarının birbirine benzer olduğu varsayılır.

Adım Adım Çözüm

Fiziki ve Fiyat Tanımlarını Ayırt Etme

Fiziki tanım ülkelerdeki toplam faktör stoklarının oranına (

\frac{K}{L}

) bakarken; fiyat tanımı faktörlerin piyasa fiyatlarının oranına (

\frac{w}{r}

) bakar.

Teorinin iki farklı tanımı arasındaki farkı anlamak, çözümün temelidir.

Talebin Faktör Fiyatları Üzerindeki Etkisini Analiz Etme

Bir ülkede sermaye fiziksel olarak bol olsa bile, eğer toplum sermaye-yoğun mallara aşırı bir talep gösteriyorsa, sermaye faktörüne olan talep artar ve sermaye fiyatı (

r

) yükselir.

Arz (fiziki stok) tek başına fiyatı belirlemez; talep koşulları fiyat tanımını değiştirebilir.

H-O Teoremi'nin Geçerlilik Koşulunu Belirleme

Fiziki olarak sermaye zengini bir ülkenin sermayeyi ucuza kullanabilmesi (fiyat tanımına göre de sermaye zengini olması) için talebin bu bolluğu tersine çevirecek kadar şiddetli olmaması, yani ülkeler arası talebin benzer olması gerekir.

Talep yapısı benzer olduğunda, ticaretin yönünü sadece arz (donatım) farkları belirler.

Anahtar Kavram

Faktör Bolluğu Tanımları ve Talep Benzerliği Varsayımı

İpuçları

Fiziksel bolluk arz tarafını temsil ederken, fiyat tanımı arz ve talebin kesiştiği dengeyi temsil eder.

Bir malın veya faktörün çok olması, ona olan talebin de çok olması durumunda fiyatının ucuz kalacağını garanti etmez.

Daha Fazla Pratik

Talep farklılıklarının ticaretin yönünü nasıl değiştirebileceğine dair 'Linder Hipotezi' (Tercihlerde Benzerlik Teorisi) ile karşılaştırma yapınız.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 6Soru →

Merkantilist iktisadi düşünce sisteminde, dünya servetinin (altın ve gümüş stoku) sabit olduğu varsayımı temel bir hareket noktasıdır. Bu 'sıfır toplamlı oyun' ( $zero-sum$ $game$ ) anlayışı çerçevesinde, bir ülkenin dış ticaret politikası ve devletin ekonomideki rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Merkantilist doktrinin özünü en kapsamlı şekilde yansıtır?

Dünya servet stoku sabit kabul edildiğinden, bir ulusun zenginleşmesi ancak diğer ulusların yoksullaşması ile mümkündür; bu nedenle devlet, değerli maden girişini maksimize etmek için ihracatı teşvik edip ithalatı kısıtlayan korumacı politikalar izlemelidir.

Dış ticaretin temel amacı, ülkelerin mutlak üstünlüğe sahip oldukları mallarda uzmanlaşarak dünya toplam üretimini ve refahını artırmasıdır; bu süreçte devletin müdahalesi piyasa etkinliğini bozar.

Altın ve gümüş birikimi zenginliğin kaynağı değil, sadece bir mübadele aracıdır; bu nedenle devletin değerli maden ihracatını yasaklaması uzun dönemde reel refahı artırmaz.

Dış ticaret dengesi, altın girişinin fiyatları artırması ve rekabet gücünü azaltması yoluyla uzun dönemde otomatik olarak sağlanır; bu yüzden devletin müdahalesine gerek yoktur.

İthalatın kısıtlanmasındaki asıl amaç, yerli sanayinin teknolojik gelişimini sağlamaktır; zira teknolojik üstünlük uzun vadede altın birikiminden daha kritik bir ulusal güç unsurudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dünya servet stoku sabit kabul edildiğinden, bir ulusun zenginleşmesi ancak diğer ulusların yoksullaşması ile mümkündür; bu nedenle devlet, değerli maden girişini maksimize etmek için ihracatı teşvik edip ithalatı kısıtlayan korumacı politikalar izlemelidir.

Cevap

Dünya servet stokunun sabit kabul edilmesi ve bir ülkenin refah artışının diğerinin kaybı pahasına gerçekleşeceği düşüncesi, Merkantilistlerin devlet müdahalesi ve korumacılık anlayışının temelini oluşturur.

Doğru seçenek, Merkantilizmin temel felsefesi olan 'sıfır toplamlı oyun' mantığını tam olarak açıklar. Bu anlayışa göre dünya zenginliği kısıtlıdır; dolayısıyla bir devletin payını büyütmesi ancak diğerlerinden pay çalmasıyla mümkündür. Bu da devleti, ekonomiyi dış ticaret fazlası verecek şekilde yönetmeye (merkantilist müdahalecilik) iter.

Adım Adım Çözüm

Merkantilizmin temel varsayımını analiz etme

Merkantilistler dünya servetini (altın/gümüş) sabit (

fixed

pie

) bir miktar olarak görürler.

Bu varsayım, uluslararası ticareti bir ülkenin kazandığı, diğerinin kaybettiği bir çatışma alanı olarak tanımlar.

Dış ticaret amacını belirleme

Amacın dış ticaret fazlası (

net

export

0

) vermek olduğu belirlenir.

Dış ticaret fazlası, ülkeye değerli maden girişini sağlar ve bu da ulusal gücü (askeri ve siyasi) artırır.

Devletin rolünü tanımlama

Devlet; ihracatı teşvik eden (sübvansiyonlar) ve ithalatı kısıtlayan (tarifeler, kotalar) aktif bir aktördür.

Merkantilizmde ekonomi, siyasi gücün bir aracı olarak görüldüğü için liberalizmin aksine devlet müdahalesi esastır.

Anahtar Kavram

Sıfır Toplamlı Oyun (

Zero-Sum

Game

) ve Külçecilik (

Bullionism

)

Soru 7Soru →

Adam Smith’in Mutlak Üstünlükler Teorisi'nin geçerli olduğu bir modelde, Ülke A ve Ülke B'nin X ve Y malları üretimindeki verimliliklerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ülke	X Malı Üretimi (1 birim için gereken süre)	Y Malı Üretimi (1 saatlik emekle üretilen miktar)
Ülke A	$5$ saat	$0,1$ birim
Ülke B	$10$ saat	$0,4$ birim

Buna göre, serbest ticaret durumunda uzmanlaşma ve ticaretin yönü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ülke A, X malında mutlak üstünlüğe sahip olduğu için bu malda uzmanlaşır; Ülke B ise Y malında mutlak üstünlüğe sahip olduğu için Y malı ihraç eder.

Ülke A her iki malın üretiminde de mutlak üstünlüğe sahip olduğu için Mutlak Üstünlükler Teorisi'ne göre ülkeler arasında ticaret gerçekleşmez.

Ülke B, X malında daha düşük fırsat maliyetine sahip olduğu için karşılaştırmalı üstünlük prensibi gereği X malı üretiminde uzmanlaşır.

Ülke B her iki malın üretiminde de mutlak üstünlüğe sahip olduğu için ticaretin yönünü Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi belirler.

Ülke A, Y malında; Ülke B ise X malında uzmanlaşarak karşılıklı fayda temelinde ticarete başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülke A, X malında mutlak üstünlüğe sahip olduğu için bu malda uzmanlaşır; Ülke B ise Y malında mutlak üstünlüğe sahip olduğu için Y malı ihraç eder.

Cevap

Ülke A'nın X malında, Ülke B'nin ise Y malında mutlak üstünlüğü bulunmaktadır; dolayısıyla A ülkesi X, B ülkesi Y ihraç eder.

Doğru yanıt, ülkelerin en düşük emek maliyetine sahip oldukları mallarda uzmanlaşacağını belirtir. Ülke A, X malını

5

saatte (B'den daha kısa sürede) ürettiği için X malında; Ülke B ise Y malını

2,5

saatte (

1 / 0,4

) ürettiği için (A'nın

10

saatlik süresinden daha kısa sürede) Y malında mutlak üstünlüğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Verileri karşılaştırılabilir hale getirmek için Ülke A'nın Y malı üretim süresini hesapla.

Ülke A'da

1

saatte

0,1

birim Y üretiliyorsa,

1

birim Y için

1 / 0,1 = 10

saat gerekir.

Mutlak üstünlüğü belirlemek için aynı malın üretim maliyetlerini (zaman) kıyaslamak gerekir.

Ülke B'nin Y malı üretim süresini hesapla.

Ülke B'de

1

saatte

0,4

birim Y üretiliyorsa,

1

birim Y için

1 / 0,4 = 2,5

saat gerekir.

Ülkeler arası maliyet karşılaştırması yapmak için her iki ülkenin de aynı birim cinsinden verisine ihtiyaç vardır.

X ve Y malları için mutlak üstünlükleri belirle.

X malı: Ülke A (

5

saat) < Ülke B (

10

saat). Y malı: Ülke B (

2,5

saat) < Ülke A (

10

saat).

Daha az emek saati harcayarak üretim yapan ülke o malda mutlak üstünlüğe sahiptir.

Anahtar Kavram

Mutlak Üstünlükler Teorisi (Adam Smith)

Daha Fazla Pratik

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'ni (Ricardo) pekiştirmek için, bir ülkenin her iki malda da mutlak üstün olduğu ancak fırsat maliyetlerinin farklılaştığı bir senaryoyu analiz ediniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

Heckscher-Ohlin modelinin varsayımlarının geçerli olduğu iki mal ve iki faktörlü bir dünya ekonomisinde; emek faktörü bakımından zengin olan bir ülkenin, sermaye-yoğun olarak üretilen ithal malı üzerine korumacı bir gümrük tarifesi uygulaması durumunda, Stolper-Samuelson teoremi uyarınca faktörlerin reel gelirlerinde meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Sermayenin reel geliri artarken, emeğin reel geliri azalır.

Emeğin reel geliri artarken, sermayenin reel geliri azalır.

Her iki faktörün de reel geliri, üretimdeki artış nedeniyle yükselir.

Faktör fiyatları, Rybczynski teoremi uyarınca dünya fiyat seviyesinde eşitlenir.

Kıt olan sermaye faktörünün nominal geliri artarken, reel geliri değişmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sermayenin reel geliri artarken, emeğin reel geliri azalır.

Cevap

Sermaye-yoğun malın fiyatı arttığı için bu malın üretiminde yoğun kullanılan sermayenin reel geliri artar, emeğin reel geliri ise azalır.

Stolper-Samuelson teoremi uyarınca, bir malın fiyatındaki artış, o malın üretiminde yoğun olarak kullanılan faktörün reel gelirini, malın fiyat artışından daha yüksek bir oranda artırır (Büyütme Etkisi). Emek-zengini bir ülke sermaye-yoğun mal ithal eder. Bu mala tarife konulması, sermaye-yoğun malın yurt içi fiyatını artırarak sermaye sahiplerinin reel gelirini yükseltirken, emekçilerin reel gelirini düşürür.

Adım Adım Çözüm

Ülkenin faktör donatımını ve ticaret yapısını belirle.

Ülke emek-zengindir, dolayısıyla sermaye-yoğun mal ithal etmektedir.

Heckscher-Ohlin teorisine göre ülkeler kıt oldukları faktörü yoğun kullanan malları ithal ederler.

Gümrük tarifesinin nispi fiyatlar üzerindeki etkisini analiz et.

İthal edilen sermaye-yoğun malın yurt içi fiyatı (

P_s

) artar.

Tarifeler ithal malları yerli tüketici için daha pahalı hale getirir.

Stolper-Samuelson teoremini uygula.

Sermayenin reel geliri (

r/P

) artar, emeğin reel geliri (

w/P

) azalır.

Teorem, bir malın nispi fiyatındaki artışın, o malın üretiminde yoğun kullanılan faktörün reel gelirini artıracağını söyler.

Anahtar Kavram

Stolper-Samuelson Teoremi ve Gelir Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Metzler Paradoksu durumunda bu sonucun nasıl değişebileceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 9Soru →

David Ricardo tarafından geliştirilen Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'ne göre, bir ülkenin üretimde kullandığı tüm kaynaklar bakımından diğer bir ülkeden mutlak olarak daha verimsiz (yüksek maliyetli) olması durumunda, dış ticarete ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ülke her iki malda da mutlak dezavantaja sahip olduğu için dış ticarete katılarak refahını artıramaz.

Dış ticaretin gerçekleşebilmesi için her iki ülkenin de en az bir malın üretiminde mutlak üstünlüğe sahip olması gerekir.

Ülke, her iki malda mutlak olarak daha verimsiz olsa da fırsat maliyeti nispeten daha düşük olan malın üretiminde uzmanlaşarak dış ticaretten kazanç sağlayabilir.

Ülke, mutlak dezavantaja sahip olduğu malları ithal etmek yerine üretim faktörü donatımı bakımından zengin olduğu malları ihraç etmelidir.

Teknoloji seviyesi düşük olan bu ülke, sadece hammadde veya düşük katma değerli ürün ihraç ederek dış ticaret dengesini sağlayabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülke, her iki malda mutlak olarak daha verimsiz olsa da fırsat maliyeti nispeten daha düşük olan malın üretiminde uzmanlaşarak dış ticaretten kazanç sağlayabilir.

Cevap

Ülke, her iki malda mutlak olarak daha verimsiz olsa da fırsat maliyeti nispeten daha düşük olan malın üretiminde uzmanlaşarak dış ticaretten kazanç sağlayabilir.

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'ne göre, bir ülke her iki malda da mutlak dezavantaja sahip olsa bile, fırsat maliyetinin (vazgeçilen alternatif maliyetinin) daha düşük olduğu malda uzmanlaşarak dış ticarete katılabilir ve bu durumdan kazançlı çıkabilir. Bu, ticaretin sadece mutlak üstünlüğe dayanmadığını gösteren temel ilkedir.

Adım Adım Çözüm

Mutlak üstünlük ve karşılaştırmalı üstünlük kavramlarını ayırt edin.

Bir ülkenin bir malı diğerinden daha az kaynakla üretmesi mutlak üstünlüktür; ancak ticaret için bu şart değildir.

Ricardo, ticaretin temelinin mutlak verimlilik değil, mallar arasındaki nispi verimlilik farkları olduğunu savunur.

Fırsat maliyeti (nispi maliyet) analizi yapın.

Her ülkenin en az bir malda fırsat maliyeti diğerine göre daha düşüktür.

Matematiksel olarak oranlar karşılaştırıldığında, bir malda pahalı olan ülke diğer malda nispeten daha ucuzdur.

Uzmanlaşma ve ticaret kararını belirleyin.

Ülke, en iyi olduğu veya en az kötü olduğu alanda uzmanlaşır.

Bu şekilde dünya toplam üretimi artar ve ticaretle her iki tarafın refahı yükselir.

Anahtar Kavram

Fırsat Maliyeti ve Nispi Üstünlük

İpuçları

Ticaretin gerçekleşmesi için bir ülkenin mutlaka diğerinden daha iyi olduğu bir alan olması gerekip gerekmediğini düşünün.

Ricardo'nun teorisinde 'mutlak maliyetler' mi yoksa 'fırsat maliyetleri' mi belirleyicidir?

Daha Fazla Pratik

Karşılaştırmalı üstünlüklerin sayısal bir tablo üzerinden hesaplandığı fırsat maliyeti soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

Heckscher-Ohlin modelinin varsayımlarının geçerli olduğu, emek-yoğun $X$ malı ve sermaye-yoğun $Y$ malı üreten bir küçük açık ekonomide; uluslararası ticaret hadleri ( $P_X/P_Y$ ) sabitken ülkenin toplam emek arzında bir artış meydana gelmiştir. Bu durumun yeni üretim dengesi üzerindeki etkileriyle ilgili Jones'un 'Büyütme Etkisi' (Magnification Effect) ve Rybczynski Teoremi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

X

malı üretimindeki artış oranı, emek arzındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşirken;

Y

malı üretimi mutlak olarak azalır.

Üretim yapısı emek-yoğun sektöre kaydığı için emeğin marjinal verimliliği düşer ve buna bağlı olarak reel ücretler azalır.

Sermaye stoku sabit olduğundan, emek arzındaki artış her iki sektörde de üretimin artmasına ancak

X

malındaki artışın daha sınırlı kalmasına yol açar.

Emek arzındaki artış nedeniyle her iki sektörde de kullanılan sermaye/emek oranı (

K/L

) düşer ve üretim teknikleri daha emek-yoğun hale gelir.

Emek arzındaki artış dış ticaret hadlerini ülke aleyhine değiştirerek

X

malı üretimini artırırken

Y

malı üretimini etkisiz bırakır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $X$ malı üretimindeki artış oranı, emek arzındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşirken; $Y$ malı üretimi mutlak olarak azalır.

Cevap

X

malı üretimindeki artış oranı, emek arzındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşirken;

Y

malı üretimi mutlak olarak azalır.

Rybczynski Teoremi'ne göre, sabit mal fiyatları altında bir üretim faktörünün arzı arttığında, o faktörü yoğun kullanan malın üretimi faktördeki artış oranından daha fazla artarken (büyütme etkisi), diğer malın üretimi mutlak olarak azalır. Bu olayda emek arzı arttığı için emek-yoğun olan

X

malı üretimi büyütme etkisiyle artmış, sermaye-yoğun olan

Y

malı üretimi ise kaynak kaybederek daralmıştır.

Adım Adım Çözüm

Ekonomik varsayımların ve faktör yoğunluklarının belirlenmesi.

Küçük ülke varsayımı mal fiyatlarının sabit olduğunu,

X

malının emek-yoğun,

Y

malının sermaye-yoğun olduğunu doğrular.

Rybczynski Teoremi'nin uygulanabilmesi için göreli mal fiyatlarının değişmediği varsayılmalıdır.

Faktör arzı değişiminin sektörel üretim üzerindeki yönsel etkisinin analizi.

Emek arzı arttığında, bu emeği istihdam etmek isteyen

X

sektörü genişlerken, gerekli sermayeyi

Y

sektöründen çeker.

Tam istihdam dengesinde bir faktör artışı, o faktörü yoğun kullanan sektörün genişlemesine, diğerinin daralmasına (Rybczynski etkisi) neden olur.

Jones'un Büyütme Etkisi (Magnification Effect) formülünün uygulanması.

\% \Delta X > \% \Delta L > 0 > \% \Delta Y

ilişkisi kurulur.

Büyütme etkisi, çıktı miktarındaki yüzde değişimin, o sektöre özgü faktör miktarındaki yüzde değişimden daha büyük olacağını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Rybczynski Teoremi ve Büyütme Etkisi (Magnification Effect)

Daha Fazla Pratik

Stolper-Samuelson Teoremi ile Rybczynski Teoremi arasındaki dualite (karşılıklılık) ilişkisini inceleyerek mal fiyatlarındaki değişimin faktör fiyatlarına etkisini karşılaştırınız.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 11Soru →

Heckscher-Ohlin teorik çerçevesinde, iki mal ( $X$ ve $Y$ ) ile iki üretim faktörünün (Emek ve Sermaye) bulunduğu küçük bir açık ekonomide; $Y$ malı üretiminin sermaye-yoğun, $X$ malı üretiminin ise emek-yoğun olduğu bilinmektedir. Dünya piyasalarında mal fiyatlarının sabit kaldığı bir ortamda, ekonominin sermaye stokunun $\%15$ oranında arttığı, emek arzının ise değişmediği varsayıldığında; Rybczynski Teoremi ve beraberinde işleyen "büyütme etkisi" (magnification effect) uyarınca üretim miktarlarında beklenen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Y

malının üretimindeki artış oranı

\%15

’ten fazla olurken,

X

malının üretimi mutlak olarak azalır.

Sermaye arzındaki artış nedeniyle sermayenin reel getirisi azalırken, emeğin reel getirisi mutlak olarak artış gösterir.

Her iki sektörde de üretim artışı yaşanır ancak sermaye-yoğun sektördeki artış tam olarak

\%15

seviyesinde gerçekleşir.

X

malı üretimindeki düşüş, sermaye stokundaki artışın etkisiyle tam olarak dengelenir ve toplam hasıla değişmez.

Ekonomide sermaye stoku arttığı için

Y

malının nispi fiyatı düşer ve bu durum dış ticaret hadlerini ülke aleyhine değiştirir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $Y$ malının üretimindeki artış oranı $\%15$ ’ten fazla olurken, $X$ malının üretimi mutlak olarak azalır.

Cevap

Sermaye-yoğun malın üretimindeki artış oranı

\%15

’ten fazla gerçekleşirken, emek-yoğun malın üretimi mutlak olarak azalır.

Rybczynski Teoremi uyarınca, mal fiyatları sabitken bir üretim faktörünün arzı arttığında, o faktörü yoğun kullanan malın üretimi, faktör arzındaki artıştan daha yüksek bir oranda artar (büyütme etkisi). Aynı zamanda, tam istihdam varsayımı altında diğer malın üretimi için gerekli kaynaklar artan üretim alanına kaydığı için diğer malın üretimi mutlak olarak azalır.

Adım Adım Çözüm

Sabit mal fiyatları ve faktör fiyatları ilişkisini kurmak.

Mal fiyatları sabitken (

P_X

P_Y

), kâr maksimizasyonu ve tam rekabet varsayımları gereği faktör fiyatları (

w

r

) da sabit kalır.

Rybczynski Teoremi'nin işlemesi için mal fiyatlarının değişmemesi temel ön koşuldur.

Faktör yoğunluğu ile üretim değişimi arasındaki ilişkiyi uygulamak.

Sermaye stokundaki (

K

) artış, sermayeyi yoğun kullanan

Y

sektörünün üretimini (

Q_Y

) artırırken, emek-yoğun

X

sektöründen sermaye-yoğun sektöre emek kaymasına neden olur.

Sermaye-yoğun sektör ek sermayeyi kullanabilmek için diğer sektörden hem emek hem de bir miktar sermaye çeker.

Büyütme etkisi (Magnification Effect) analizi yapmak.

\% Δ Q_Y > \% Δ K > 0 > \% Δ Q_X

eşitsizliği elde edilir.

Jones tarafından formüle edilen büyütme etkisi, çıktıdaki oransal değişimin, artan faktördeki oransal değişimden daha büyük olacağını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Rybczynski Teoremi ve Büyütme Etkisi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 12Soru →

A ve B ülkelerinin, X ve Y mallarından birer birim üretmek için harcamaları gereken emek miktarları (iş-saat cinsinden) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ülke	X Malı	Y Malı
A Ülkesi	$10$	$15$
B Ülkesi	$40$	$30$

David Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi varsayımları altında; her iki ülkenin de uzmanlaşma sonrası dış ticaretten kazançlı çıkabilmesi için 1 birim X malının Y malı cinsinden uluslararası fiyatının ( $P_x/P_y$ ) alabileceği değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

\frac{2}{3} < \frac{P_x}{P_y} < \frac{4}{3}

\frac{3}{4} < \frac{P_x}{P_y} < \frac{3}{2}

\frac{1}{4} < \frac{P_x}{P_y} < \frac{1}{2}

\frac{P_x}{P_y} < \frac{2}{3}

\frac{P_x}{P_y} > \frac{4}{3}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\frac{2}{3} < \frac{P_x}{P_y} < \frac{4}{3}$

Cevap

Uluslararası ticaretin her iki taraf için de faydalı olabilmesi için ticaret hadlerinin, ülkelerin içsel fiyat oranları (fiyat sınırları) olan

2/3

ile

4/3

arasında gerçekleşmesi gerekir.

David Ricardo'nun teorisine göre, ticaretin her iki ülke için de kârlı olabilmesi için uluslararası fiyatın (ticaret hadlerinin), her iki ülkenin kendi içlerindeki yerel fiyat oranları (fırsat maliyetleri) arasında kalması zorunludur. A ülkesinde 1 birim X'in maliyeti

2/3

birim Y, B ülkesinde ise

4/3

birim Y'dir. A ülkesi X ihraç edeceği için

2/3

'den yüksek bir fiyat, B ülkesi X ithal edeceği için

4/3

'den düşük bir fiyat bekler.

Adım Adım Çözüm

A ülkesi için X malının fırsat maliyetini hesapla.

1X = \frac{10}{15}Y = \frac{2}{3}Y

A ülkesinde 1 birim X üretmek için vazgeçilen Y miktarı, emek saatlerinin oranına eşittir.

B ülkesi için X malının fırsat maliyetini hesapla.

1X = \frac{40}{30}Y = \frac{4}{3}Y

B ülkesinde 1 birim X üretmek için vazgeçilen Y miktarı, emek saatlerinin oranına eşittir.

Karşılaştırmalı üstünlükleri belirle.

A ülkesi X malında (

\frac{2}{3} < \frac{4}{3}

), B ülkesi Y malında (

\frac{3}{4} < \frac{3}{2}

) üstündür.

Düşük fırsat maliyetine sahip olunan malda karşılaştırmalı üstünlük vardır.

Dış ticaretin gerçekleşme sınırlarını belirle.

\frac{2}{3} < \frac{P_x}{P_y} < \frac{4}{3}

Uluslararası fiyat (

P_x/P_y

), ihracatçının maliyetinden yüksek, ithalatçının maliyetinden düşük olmalıdır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Ticaret Hadleri

İpuçları

Öncelikle her iki ülke için de 1 birim X üretmenin Y malı cinsinden maliyetini (fırsat maliyeti) hesaplayın.

Fırsat maliyeti, o mal için harcanan emek saatinin, diğer mal için harcanan emek saatine bölünmesiyle bulunur (

10/15

40/30

gibi).

Ticaretin gerçekleşmesi için uluslararası fiyatın, düşük maliyetli ülkenin fiyatından büyük, yüksek maliyetli ülkenin fiyatından küçük olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak, ticaret hadleri tam olarak

1

(

P_x/P_y = 1

) olduğunda hangi ülkenin ticaretten daha fazla kazanç sağlayacağını tartışınız.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 13Soru →

Aşağıdaki tabloda K ve L ülkelerinin sabit miktarda iş gücü (örneğin 100 iş-günü) kullanarak üretebilecekleri maksimum buğday ve kumaş miktarları (verimlilik oranları) verilmiştir:

Ülke	Buğday (Ton)	Kumaş (Balyalı)
K Ülkesi	40	120
L Ülkesi	10	50

David Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi çerçevesinde, her iki ülkenin de dış ticaretten kazanç sağlayabilmesi için 1 birim kumaşın buğday cinsinden fiyatını ( $\frac{P_k}{P_b}$ ) ifade eden uluslararası ticaret hadleri hangi aralıkta gerçekleşmelidir?

\frac{1}{5} < \frac{P_k}{P_b} < \frac{1}{3}

3 < \frac{P_k}{P_b} < 5

\frac{1}{4} < \frac{P_k}{P_b} < \frac{1}{2}

2.5 < \frac{P_k}{P_b} < 4

\frac{1}{12} < \frac{P_k}{P_b} < \frac{1}{5}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\frac{1}{5} < \frac{P_k}{P_b} < \frac{1}{3}$

Cevap

Uluslararası ticaret hadleri, 1 birim kumaş için 1/5 ile 1/3 birim buğday aralığında (1/5 < Pk/Pb < 1/3) olmalıdır.

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisine göre, dış ticaretin her iki taraf için de kârlı olabilmesi için uluslararası fiyat oranının (ticaret hadlerinin), ülkelerin ticaret öncesi sahip oldukları iç fiyat oranları (fırsat maliyetleri) arasında bir değer alması şarttır. Kumaş üretiminde uzmanlaşan ülke olan L ülkesinde kumaşın iç fiyatı

1/5

buğday, kumaş ithal eden K ülkesinde ise kumaşın iç fiyatı

1/3

buğdaydır. Dolayısıyla fiyat bu iki sınır değer arasında belirlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

Tablonun niteliğini belirle

Bu bir verimlilik (output) tablosudur; sayılar aynı girdiyle üretilen çıktı miktarlarını göstermektedir.

Fırsat maliyeti hesaplanırken çıktılar arasındaki oran dikkate alınmalıdır.

K ülkesi için kumaşın fırsat maliyetini (iç fiyatını) hesapla

40 \text{ Buğday} / 120 \text{ Kumaş} = 1/3 \text{ Buğday}

K ülkesi 1 birim kumaş üretmek için 1/3 birim buğdaydan vazgeçmektedir.

L ülkesi için kumaşın fırsat maliyetini (iç fiyatını) hesapla

10 \text{ Buğday} / 50 \text{ Kumaş} = 1/5 \text{ Buğday}

L ülkesi 1 birim kumaş üretmek için 1/5 birim buğdaydan vazgeçmektedir.

Karşılıklı kazanç için ticaret aralığını belirle

1/5 < P_k/P_b < 1/3

Dış ticaretin gerçekleşmesi için uluslararası fiyatın, düşük maliyetli ülkenin (L) maliyetinden yüksek, yüksek maliyetli ülkenin (K) maliyetinden düşük olması gerekir.

Anahtar Kavram

Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi ve Dış Ticaret Hadleri

Alternatif Yöntem

Ondalık sayılarla kontrol:

1/5 = 0,20

1/3 \approx 0,33

. L ülkesi kumaşı

0,20

'den daha yüksek bir fiyata satmak ister, K ülkesi ise kumaşı

0,33

'den daha ucuza almak ister. Bu durumda aralık

[0,20 - 0,33]

olmalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 14Soru →

David Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'nin geçerli olduğu; emek-değer teorisi ve sabit maliyetler varsayımları altında iki ülkenin ( $A$ ve $B$ ) bir birim emek ( $1$ iş-günü) kullanarak üretebildikleri azami mal miktarları (verimlilik) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ülke	Buğday (Birim)	Otomobil (Birim)
$A$ Ülkesi	$15$	$3$
$B$ Ülkesi	$4$	$2$

Buna göre, her iki ülkenin de dış ticaretten kazanç sağlayabilmesi için ülkelerin uzmanlaşacağı mallar ve $1$ birim otomobilin buğday cinsinden nispi fiyatının ( $P_{oto}/P_{buğday}$ ) alabileceği değerler aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

A

ülkesi buğdayda,

B

ülkesi otomobilde uzmanlaşmalıdır ve fiyat aralığı

2 < P_{oto}/P_{buğday} < 5

olmalıdır.

A

ülkesi otomobilde,

B

ülkesi buğdayda uzmanlaşmalıdır ve fiyat aralığı

0.2 < P_{oto}/P_{buğday} < 0.5

olmalıdır.

A

ülkesi her iki malda da mutlak üstünlüğe sahip olduğu için ülkeler arasında kârlı bir dış ticaret gerçekleşemez.

A

ülkesi buğdayda,

B

ülkesi otomobilde uzmanlaşmalıdır ve fiyat aralığı

0.5 < P_{oto}/P_{buğday} < 2

olmalıdır.

A

ülkesi otomobilde,

B

ülkesi buğdayda uzmanlaşmalıdır ve fiyat aralığı

2 < P_{oto}/P_{buğday} < 5

olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $A$ ülkesi buğdayda, $B$ ülkesi otomobilde uzmanlaşmalıdır ve fiyat aralığı $2 < P_{oto}/P_{buğday} < 5$ olmalıdır.

Cevap

A

ülkesi buğdayda,

B

ülkesi otomobilde uzmanlaşmalı ve dış ticaret hadleri

2 < P_{oto}/P_{buğday} < 5

aralığında olmalıdır.

Doğru yanıt, her iki ülkenin kendi iç fiyat oranlarını dikkate alarak uzmanlaşma kararını belirler.

A

ülkesinde otomobil üretmenin maliyeti

5

buğday iken,

B

ülkesinde bu maliyet

2

buğdaydır.

B

ülkesi otomobili daha ucuza ürettiği için otomobilde uzmanlaşır ve otomobili

2

buğdaydan daha yüksek bir fiyata ihraç etmek ister.

A

ülkesi ise otomobili kendisi

5

buğdaya üretebildiği için

5

buğdaydan daha düşük bir fiyata ithal etmek ister. Bu durumda

2 < ToT < 5

aralığı her iki ülke için de kazançlıdır.

Adım Adım Çözüm

A

ülkesi için iç fiyat oranını (otomobilin fırsat maliyetini) hesaplayın.

1

Otomobil =

15/3 = 5

birim Buğday (

P_{oto}/P_{buğday} = 5

)

A

ülkesinde

1

otomobil üretmek için vazgeçilmesi gereken buğday miktarını belirlemek için kullanılır.

B

ülkesi için iç fiyat oranını (otomobilin fırsat maliyetini) hesaplayın.

1

Otomobil =

4/2 = 2

birim Buğday (

P_{oto}/P_{buğday} = 2

)

B

ülkesinde

1

otomobil üretmek için vazgeçilmesi gereken buğday miktarını belirlemek için kullanılır.

Karşılaştırmalı üstünlükleri belirleyin.

B

ülkesi otomobili daha ucuza (

2 < 5

) ürettiği için otomobilde,

A

ülkesi ise buğdayı daha ucuza (

0.2 < 0.5

) ürettiği için buğdayda karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Ülkeler, fırsat maliyetinin diğer ülkeye göre daha düşük olduğu malda uzmanlaşırlar.

Dış ticaretin kârlı olabileceği fiyat aralığını (dış ticaret hadlerini) belirleyin.

2 < P_{oto}/P_{buğday} < 5

Dış ticaret fiyatı, her iki ülkenin de kendi iç üretim maliyetinden daha avantajlı bir fiyata ulaşabilmesi için bu iki oran arasında olmalıdır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Dış Ticaret Hadleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 15Soru →

Heckscher-Ohlin modelinin varsayımları altında, küçük bir açık ekonomide mal fiyatları sabitken ülkenin sahip olduğu toplam emek miktarı ( $L$ ) artarsa, üretim bileşiminde meydana gelecek değişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Emek-yoğun malın üretimi artar, sermaye-yoğun malın üretimi azalır.

Sermaye-yoğun malın üretimi artar, emek-yoğun malın üretimi azalır.

Her iki malın üretimi de ekonomideki toplam kaynak artışına bağlı olarak artar.

Emek-yoğun malın üretimi artarken sermaye-yoğun malın üretimi değişmez.

Üretim miktarlarında bir değişim olmaz, sadece faktör fiyatları (ücretler) değişir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emek-yoğun malın üretimi artar, sermaye-yoğun malın üretimi azalır.

Cevap

Emek-yoğun malın üretiminin artması ve sermaye-yoğun malın üretiminin mutlak olarak azalması doğrudur.

Rybczynski Teoremi'ne göre, Heckscher-Ohlin çerçevesinde mal fiyatları sabitken bir üretim faktörünün (örneğin emek) arzı artarsa, bu faktörü yoğun kullanan malın üretimi artarken, diğer malın (sermaye-yoğun) üretimi mutlak olarak azalır. Bu durum, artan faktörü kullanabilmek için diğer sektörden de kaynak çekilmesi gerekliliğinden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

Artan faktörü belirle.

Emek (

L

) miktarı artmaktadır.

Soruda emek miktarının arttığı açıkça belirtilmiştir.

Rybczynski Teoremi'nin temel sonucunu uygula.

Emek-yoğun malın üretimi artar, sermaye-yoğun malın üretimi azalır.

Teorem, bir faktörün arzı artarken mal fiyatları sabitse, o faktörü yoğun kullanan sektörün üretiminin genişleyeceğini, diğerinin ise daralacağını öngörür.

Anahtar Kavram

Rybczynski Teoremi

İpuçları

Bu soru faktör arzındaki değişimin üretim miktarları üzerindeki etkisini sormaktadır.

Rybczynski Teoremi, bir faktör artarken diğerinin sabit kalması durumunda sektörlerin nasıl tepki vereceğini açıklar.

Emeği daha çok kullanan sektörün büyüyeceğini, ancak bu büyüme için diğer sektörden sermaye çekileceğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Rybczynski Teoremi'nin PPF (Üretim Olanakları Eğrisi) üzerindeki asimetrik kayma etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 16Soru →

İki ülkeli ( $A$ ve $B$ ) ve iki mallı (Buğday ve Kumaş) bir modelde; $A$ ülkesinde 1 birim buğday üretimi için 2 birim kumaştan vazgeçilmekte, $B$ ülkesinde ise 1 birim buğday üretimi için 4 birim kumaştan vazgeçilmektedir. Bu iki ülke arasında ticaret başladığında, uluslararası denge ticaret hadlerinin $1 \text{ Buğday} = 3,8 \text{ Kumaş}$ seviyesinde oluştuğu saptanmıştır.

J.S. Mill’in Karşılıklı Talep Kanunu çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

B

ülkesinin buğdaya olan talebi,

A

ülkesinin kumaşa olan talebine göre daha şiddetlidir.

A

ülkesinin karşılıklı talep şiddeti daha yüksek olduğu için ticaret hadleri kendi iç fiyat oranına daha yakın oluşmuştur.

A

ülkesi buğday ithal eden,

B

ülkesi ise kumaş ihraç eden konumundadır.

Ticaret hadleri tam orta noktada oluştuğu için her iki ülke de ticaretten eşit kazanç sağlamaktadır.

A

ülkesi için dış ticaret hadleri, buğdayın dünya fiyatı düştüğü için aleyhte bir gelişim göstermektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $B$ ülkesinin buğdaya olan talebi, $A$ ülkesinin kumaşa olan talebine göre daha şiddetlidir.

Cevap

B

ülkesinin buğdaya (karşı ülkenin malı) olan talebi daha şiddetli olduğu için ticaret hadleri

B

'nin iç fiyat oranına daha yakın oluşmuş ve

B

ülkesi ticaretten daha az kazanç sağlamıştır.

Karşılıklı Talep Kanunu'na göre uluslararası ticaret hadleri, karşı ülkenin malına olan talebi daha şiddetli olan ülkenin iç maliyet oranına daha yakın oluşur. Bu soruda ticaret hadleri (

3,8

B

ülkesinin iç maliyet oranı olan

4

'e,

A

ülkesinin oranı olan

2

'ye kıyasla çok daha yakındır. Bu durum,

B

ülkesinin buğdaya olan talebinin,

A

ülkesinin kumaşa olan talebinden daha şiddetli olduğunu ve dolayısıyla

B

ülkesinin ticaretten sağladığı refah artışının

A

ülkesine göre daha düşük kaldığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

Ülkelerin iç fiyat (fırsat maliyeti) oranlarını belirle.

A

ülkesi:

1B = 2K

B

ülkesi:

1B = 4K

Karşılıklı talep kanununa göre ticaret hadleri bu iki limit arasında (

2 < TH < 4

) oluşacaktır.

Denge ticaret hadlerini iç fiyatlarla karşılaştır.

Denge

1B = 3,8K

. Bu değer 4'e (

B

ülkesinin oranı) 2'den daha yakındır.

Ticaret hadlerinin hangi ülkeye yakın olduğunu belirlemek, o ülkenin talep şiddetini anlamamızı sağlar.

Karşılıklı Talep Kanunu'nu (J.S. Mill) uygula.

B

ülkesi kendi iç oranına yakın bir fiyattan işlem yaptığı için kazancı az, talep şiddeti fazladır.

Mill'e göre, bir malın dünya fiyatı o malı ithal etmek isteyen ülkenin talebi ne kadar şiddetliyse o ülkenin iç fiyatına o kadar yakınlaşır.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Talep Kanunu (J.S. Mill)

İpuçları

Ticaret hadlerinin hangi ülkenin iç fiyat oranına (

2

veya

4

) daha yakın olduğunu belirleyerek işe başlayın.

J.S. Mill'e göre, talep şiddeti fazla olan ülke, ticaret hadlerini kendi aleyhine (kendi iç fiyatına doğru) çeker.

3,8 değeri 4'e (B ülkesi) çok yakındır. Bu, B ülkesinin dış ticaretten sadece 0,2 birimlik bir avantaj sağladığını, A ülkesinin ise 1,8 birimlik avantaj sağladığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Teklif eğrilerinin (Offer Curves) sağa veya sola kaymasının ticaret hadlerini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

David Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi varsayımları altında, $K$ ve $L$ ülkelerinin Bilgisayar ( $B$ ) ve Ekmek ( $E$ ) üretimine dair bir birim mal üretmek için gerekli olan emek miktarları (iş-günü) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Mal	$K$ Ülkesi	$L$ Ülkesi
Bilgisayar ( $B$ )	$80$	$120$
Ekmek ( $E$ )	$10$	$40$

Buna göre, her iki ülkenin de tam uzmanlaşmaya giderek dış ticaretten kazanç elde edebilmesi için Bilgisayarın Ekmek cinsinden uluslararası fiyatının ( $P_B/P_E$ ) alabileceği değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

3 < P_B/P_E < 8

0,125 < P_B/P_E < 0,333

1,5 < P_B/P_E < 4

P_B/P_E < 3

P_B/P_E > 8

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3 < P_B/P_E < 8$

Cevap

Her iki ülkenin de kazançlı çıkacağı uluslararası fiyat aralığı

3 < P_B/P_E < 8

şeklindedir.

Dış ticaretin her iki ülke için de refah artırıcı olabilmesi için uluslararası fiyat oranının, ülkelerin kendi iç piyasalarındaki otonom fiyat oranları (fırsat maliyetleri) arasında bir noktada oluşması gerekir. K ülkesinde bir bilgisayarın maliyeti

8

ekmek, L ülkesinde ise

3

ekmektir. Bu durumda L ülkesi

3

ekmekten fazla her fiyata bilgisayar satmaya, K ülkesi ise

8

ekmekten düşük her fiyata bilgisayar almaya razı olacaktır.

Adım Adım Çözüm

K ülkesi için Bilgisayarın iç fiyatını (fırsat maliyetini) hesaplayınız.

P_B / P_E = 80 / 10 = 8

. Yani

1

Bilgisayar =

8

Ekmek.

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisinde malların fiyatı, üretimi için gereken emek miktarlarının oranına eşittir.

L ülkesi için Bilgisayarın iç fiyatını (fırsat maliyetini) hesaplayınız.

P_B / P_E = 120 / 40 = 3

. Yani

1

Bilgisayar =

3

Ekmek.

L ülkesinde bir bilgisayar üretmek için vazgeçilmesi gereken ekmek miktarı saptanmalıdır.

Karşılaştırmalı üstünlükleri belirleyiniz.

L ülkesi Bilgisayar üretiminde (

3 < 8

), K ülkesi Ekmek üretiminde (

1/8 < 1/3

) karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.

Düşük fırsat maliyetine sahip olunan malda uzmanlaşma gerçekleşir.

Dış ticaretin her iki taraf için de karlı olacağı aralığı belirleyiniz.

Uluslararası fiyat (

P_{ToT}

), ülkelerin iç fiyat oranları arasında kalmalıdır:

3 < P_B/P_E < 8

Ticaretin gerçekleşmesi için ihracatçı iç maliyetinden yüksek fiyata satmalı, ithalatçı ise iç maliyetinden düşük fiyata almalıdır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Ticaret Hadleri

İpuçları

Tablodaki rakamların üretim miktarı değil, bir birim mal için gereken emek (maliyet) olduğunu fark edin.

Her iki ülkede de 1 adet bilgisayar üretmek için kaç adet ekmekten vazgeçilmesi gerektiğini hesaplayın.

Ticaret hadleri, bu iki fırsat maliyeti (

80/10

120/40

) arasında olmak zorundadır.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu aralıkta bir fiyat belirlenmişse, hangi ülkenin ticaretten daha fazla kazançlı çıkacağını 'Karşılıklı Talep Kanunu' çerçevesinde analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 18Soru →

Heckscher-Ohlin-Samuelson (H-O-S) modelinin varsayımlarının geçerli olduğu bir ekonomide, sermaye-yoğun malın ( $X$ ) nispi fiyatının yükselmesi ( $P_X/P_Y$ oranının artması) durumunda, faktör gelirlerinde meydana gelen değişimleri açıklayan "Büyütme Etkisi" (Magnification Effect) çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sermaye getirisindeki (faiz oranı) artış oranı, malın fiyatındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşir.

Emeğin nominal ücretindeki artış oranı, her iki malın fiyatındaki artış oranından daha büyük olur.

Üretimde kullanılan sermaye-emek oranı (

K/L

), her iki malın üretiminde de artış gösterir.

Hem sermayenin hem de emeğin her iki mal cinsinden reel gelirleri aynı oranda artar.

Sermayenin reel geliri sadece sermaye-yoğun mal cinsinden artarken, diğer mal cinsinden azalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sermaye getirisindeki (faiz oranı) artış oranı, malın fiyatındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşir.

Cevap

Sermaye getirisindeki (faiz oranı) artış oranının, malın fiyatındaki artış oranından daha yüksek gerçekleşeceğini belirten seçenek doğrudur.

Sermaye-yoğun olan malın fiyatı arttığında, bu sektörde kullanılan sermaye faktörüne olan talep artar. Büyütme etkisine göre, faiz oranındaki (r) yüzde değişim, malın fiyatındaki (P) yüzde değişimden daha büyük olur (

ŵ < \hat{P} < \hat{r}

ilişkisi). Bu durum, sermayenin reel gelirinin her iki mal cinsinden de kesinlikle arttığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

Mal fiyatları ve faktör gelirleri arasındaki ilişkiyi tanımla.

X

malı sermaye-yoğun ise

P_X

artışı, sermaye getirisini (

r

) artırır.

Stolper-Samuelson teoremi, yoğun kullanılan faktörün gelirinin artacağını öngörür.

Büyütme Etkisi (Magnification Effect) formülünü uygula.

\% \Delta r > \% \Delta P_X > \% \Delta P_Y > \% \Delta w

Tam rekabet ve tam istihdam varsayımları altında, mal fiyatındaki değişim faktör fiyatlarına katlanarak yansır.

Reel gelir değişimlerini analiz et.

r/P_X

r/P_Y

oranları artarken,

w/P_X

w/P_Y

oranları azalır.

Faiz oranındaki artışın mal fiyatlarındaki artışı aşması, sermaye sahiplerinin satın alma gücünü her iki mal cinsinden de artırır.

Anahtar Kavram

Büyütme Etkisi (Magnification Effect)

İpuçları

Stolper-Samuelson teoremi, mal fiyatları ile faktör gelirleri arasındaki ilişkiyi inceler.

Büyütme etkisi, faktör fiyatlarındaki değişimin mal fiyatlarındaki değişimden daha şiddetli olacağını söyler.

Eğer

\% \Delta r > \% \Delta P_X

ise, sermaye sahibi her iki maldan da daha fazla satın alabilir.

Daha Fazla Pratik

Rybczynski Teoremi ile Stolper-Samuelson Teoremi arasındaki 'dualite' ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 19Soru →

Merkantilist iktisadi düşünce sisteminde, bir ülkenin zenginliği sahip olduğu değerli maden (altın ve gümüş) stoku ile ölçülmekte ve bu stokun artırılması için dış ticaret fazlası verilmesi temel amaç olarak kabul edilmektedir. Bu hedefe ulaşmak için savunulan 'yoksulluğun faydası' (utility of poverty) doktrini çerçevesinde, işçi ücretlerinin geçimlik düzeyde tutulmasının temel ekonomik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Düşük ücretlerin üretim maliyetlerini düşürerek ihracatta rekabet avantajı sağlaması ve işçileri hayatta kalabilmek için daha fazla çalışmaya (işgücü arzına) zorlaması

Düşük ücretler sayesinde artan kâr marjlarının, sanayi devrimi öncesi dönemde teknolojik yeniliklere ve makineleşmeye aktarılmasını teşvik etmek

Halkın satın alma gücünü kısıtlayarak lüks tüketim malları ithalatını engellemek ve böylece dış ticaret dengesinin bozulmasını önlemek

Altın girişinden kaynaklanan para arzı artışının yol açtığı enflasyonist baskıları, ücret maliyetlerini baskılayarak kontrol altında tutmak

Düşük ücretlerin yarattığı tasarruf fazlasını doğrudan devlet hazinesine aktararak sömürge savaşlarının finansmanını sağlamak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düşük ücretlerin üretim maliyetlerini düşürerek ihracatta rekabet avantajı sağlaması ve işçileri hayatta kalabilmek için daha fazla çalışmaya (işgücü arzına) zorlaması

Cevap

Düşük ücretlerin üretim maliyetlerini düşürerek ihracatta rekabet avantajı sağlaması ve işçileri hayatta kalabilmek için daha fazla çalışmaya (işgücü arzına) zorlamasıdır.

Merkantilist dönemde savunulan 'yoksulluğun faydası' doktrini, düşük ücretlerin ihracat mallarının maliyetini düşürerek uluslararası rekabet gücünü artıracağını öngörür. Ayrıca, işçilerin ancak geçimlik düzeyde kazandıklarında çalışmaya devam edecekleri, daha yüksek ücretlerin ise boş zaman tercihini artırarak üretimi azaltacağı (geriye kıvrımlı işgücü arz eğrisi mantığının erken bir yorumu) düşünülürdü.

Adım Adım Çözüm

Merkantilist zenginlik tanımını analiz etme

Zenginlik altın ve gümüş birikimi olarak tanımlanır.

Dış ticaret politikalarının nihai amacını anlamak için gereklidir.

Dış ticaret fazlası ile maliyet ilişkisini kurma

İhracatı artırmak için yerli üretimin maliyetlerinin (özellikle işçilik) düşük tutulması gerektiği sonucuna varılır.

Uluslararası piyasada fiyat rekabeti sağlamak Merkantilist bir zorunluluktur.

'Yoksulluğun Faydası' kavramını değerlendirme

İşçilerin yüksek ücret aldıklarında tembelliğe yönelecekleri, düşük ücretin ise onları maksimum çalışmaya iteceği varsayılır.

Doktrinin işgücü arzı üzerindeki davranışsal etkisini açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Merkantilist Ücret Teorisi (Yoksulluğun Faydası)

İpuçları

Merkantilistlerin ihracat şansını artırmak için yerli üretim maliyetleri hakkında ne düşündüğünü hatırlayın.

İşçilerin refah düzeyi arttığında çalışma isteği mi yoksa boş zaman isteği mi artar? Merkantilistler bu soruya karamsar bir yanıt verirlerdi.

'Yoksulluğun Faydası' argümanı, işçilerin hayatta kalabilmek için sürekli çalışmak zorunda bırakılmasıyla ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

David Hume'un Fiyat-Nakit Akım Mekanizması'nın Merkantilist dış ticaret fazlası hedefine getirdiği eleştiriyi inceleyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 20Soru →

16. ve 17. yüzyıllarda Avrupa'da hakim olan Merkantilist iktisadi düşünceye göre, bir ülkenin dış ticaret bilançosunun fazla vermesi ve dolayısıyla değerli maden biriktirebilmesi için uygulanması gereken temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Mamul mal ihracatını teşvik edip, hammadde ihracatını kısıtlayarak veya yasaklayarak altın girişini sağlamak

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi gereği üretim maliyeti en düşük olan malların ticaretini serbest bırakmak

Dış ticarete her türlü müdahaleyi reddederek tam serbestlik ve 'bırakınız yapsınlar' ilkesini benimsemek

Üretim faktörlerinin uluslararası dolaşımını serbest bırakarak faktör fiyatlarının eşitlenmesini beklemek

Devalüasyon yaparak Marshall-Lerner koşulunun gerçekleşmesini ve dış ticaret açığının kapanmasını sağlamak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mamul mal ihracatını teşvik edip, hammadde ihracatını kısıtlayarak veya yasaklayarak altın girişini sağlamak

Cevap

Mamul mal ihracatını teşvik edip, hammadde ihracatını kısıtlayarak veya yasaklayarak dış ticaret fazlası yaratmak.

Merkantilist düşüncede zenginliğin ölçüsü değerli maden stokudur. Bu stoku artırmanın en etkin yolu, işlenmiş (mamul) malların dışarıya satılmasını (ihracat) desteklemek ve hammaddelerin yurt içinde kalmasını sağlayarak dış ticaret fazlası yaratmaktır.

Adım Adım Çözüm

Merkantilizmin zenginlik tanımını hatırla.

Zenginliğin kaynağı ülkenin sahip olduğu altın ve gümüş (değerli maden) stokudur.

Merkantilist dönemde maden stoku askeri ve ekonomik gücün temel göstergesi olarak görülür.

Dış ticaret stratejisinin amacını belirle.

Ülkeye maden girişini sağlamak için dış ticaret bilançosunun mutlaka fazla vermesi (İhracat > İthalat) gerekir.

Dış ticaret fazlası, ülkeye net nakit (maden) girişi demektir.

Politika araçlarını seç.

Yüksek katma değerli mamul mal ihracatı teşvik edilmeli, hammaddeler ise içeride işlenmek üzere ihracı kısıtlanmalıdır.

Hammadde ihracatı potansiyel zenginliğin dışarı çıkması, mamul mal ihracatı ise katma değerin madene dönüşmesi olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Merkantilist Dış Ticaret Politikası (Korumacılık ve Ticaret Fazlası)

İpuçları

Merkantilistlerin zenginliği neyle ölçtüğünü düşünün (Altın ve Gümüş).

Ülkeye altın girmesi için dış satımın (ihracat) mı yoksa dış alımın (ithalat) mı daha fazla olması gerekir?

Daha Fazla Pratik

Merkantilistlerin ticareti 'sıfır toplamlı bir oyun' olarak görmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Sayfa 1 / 5Sonraki

Uluslararası Ticaret Teorisi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm