Soru

Zorluk: Ortaİç Çevre Analizi Teknikleri

Bir üretim işletmesinin strateji geliştirme toplantısında söz alan genel müdür, firmanın sahip olduğu yeni bir nanoteknolojik kaplama materyali hakkında şu değerlendirmeyi yapmıştır:

'Bu yeni materyalimiz, ürün dayanıklılığını artırarak müşterilerimiz için ciddi bir değer yaratıyor ve şu an piyasada başka hiçbir firmada bulunmuyor. Patent hakları tamamen bize ait olduğu için rakiplerimizin bunu kısa ve orta vadede kopyalaması neredeyse imkânsızdır. Bununla birlikte, mevcut üretim bandımız, pazarlama ağımız ve genel organizasyon yapımız bu yenilikçi ürünün potansiyelini tam anlamıyla ticari bir başarıya dönüştürecek uygunluğa ve sistematiğe henüz erişememiştir.'

Buna göre, genel müdürün yaptığı analiz türü ve ulaştığı stratejik sonuç eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. İç çevre unsurlarını değerlendiren VRIO analizi kullanılmış olup, materyalin şu an için 'kullanılmayan rekabet avantajı' yarattığı sonucuna varılmıştır.Cevap
  2. B
    Makro dış çevreyi inceleyen PESTEL analizi yapılmış olup, teknolojik faktörlerin işletmeye doğrudan 'sürdürülebilir rekabet avantajı' sağladığı saptanmıştır.
  3. C
    Sektör içi dinamikleri belirleyen Porter'ın Beş Güç modeli uygulanmış ve yeni ürünün işletmeyi 'geçici rekabet avantajı' konumuna taşıdığı vurgulanmıştır.
  4. D
    Dış çevre fırsatlarını ölçen SWOT analizinin tehditler boyutu değerlendirilmiş ve örgütsel yetersizlik nedeniyle 'rekabetçi dezavantaj' yaşandığı belirtilmiştir.
  5. E
    İşletme faaliyetlerini dış rekabete göre sınıflandıran Değer Zinciri analizi kullanılmış ve pazarlama eksikliği sebebiyle 'rekabetçi eşitlik' durumunda kalındığı ifade edilmiştir.

Cevap

İç çevre unsurlarını değerlendiren VRIO analizi kullanılmış olup, materyalin şu an için 'kullanılmayan rekabet avantajı' yarattığı sonucuna varılmıştır.
Senaryodaki yönetici; işletmenin sahip olduğu bir kaynağın değerli olduğunu, piyasada nadir bulunduğunu ve patent sayesinde taklit edilemez olduğunu net olarak belirtmektedir. Bu kriterler, işletmenin kendi kaynak ve yeteneklerini değerlendiren bir iç çevre analiz aracı olan VRIO (Değer, Nadirlik, Taklit Edilemezlik, Örgüt) çerçevesine aittir. Yönetici, son olarak mevcut organizasyon yapısının bu kaynağı ticarileştirecek seviyede olmadığını vurgulamıştır. VRIO modeline göre bir kaynak değerli, nadir ve taklit edilemez olmasına rağmen işletme bunu sömürecek biçimde örgütlenmemişse, elde edilen stratejik sonuç 'kullanılmayan rekabet avantajı' (potansiyel avantaj) olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticinin metindeki temel vurgularını ayrıştırmak.
Değer yarattığı, piyasada nadir olduğu, taklit edilmesinin imkânsız olduğu ancak organizasyonun yetersiz olduğu saptanır.
Hangi analizin yapıldığını bulmak için yöneticinin kullandığı stratejik değerlendirme ölçütlerinin tespit edilmesi gerekir.
2
Tespit edilen ölçütlerin hangi stratejik analiz aracıyla eşleştiğini bulmak.
Değer, Nadirlik, Taklit Edilemezlik ve Örgüt kriterlerinin VRIO analizini oluşturduğu belirlenir.
PESTEL ve Porter gibi araçlar dış çevreye odaklanırken, VRIO doğrudan bu dört ölçütü kullanarak işletmenin iç kaynaklarını analiz eder.
3
VRIO analizi hiyerarşisinde eksik olan unsura göre sonucu değerlendirmek.
Kaynak V, R ve I kriterlerini sağlıyor ancak O (Örgüt) kriteri eksik olduğu için sonuç 'kullanılmayan rekabet avantajı'dır.
Sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmek için dört koşulun da aynı anda sağlanmış olması gereklidir.

Anahtar Kavram

İç Çevre Analizi ve VRIO Çerçevesi
Bu soruyu puanla