Soru

Zorluk: OrtaCarroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidi

Carroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidi'nde kurumların topluma karşı yerine getirmesi gereken ödevler hiyerarşik olarak sıralanmaktadır. Bu modelde yer alan en üst düzeydeki hayırseverlik basamağını, onun bir altındaki etik düzeyden ayıran en temel nitelik aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    İşletmenin uzun vadede ayakta kalabilmesi için kâr elde etme önceliğini tamamen ikinci plana atarak kısıtlı kaynaklarını salt çevresel projelere aktarması.
  2. B
    Yazıya dökülmemiş olsa bile, toplumun kurumlardan sergilemesini kesin bir biçimde talep ettiği adil ve doğru davranma kurallarını içermesi.
  3. Kurum tarafından gerçekleştirilmediğinde toplum nezdinde gayriahlaki bir davranış olarak kınanmaması ve uygulamanın tamamen işletmenin takdirine bırakılmış olması.Cevap
  4. D
    Yalnızca kurum personelinin refahını artırmaya yönelik adil ücret ve iş güvenliği gibi işletme içi özel amaçları kapsayan bir strateji olması.
  5. E
    Mevzuatın yetersiz kaldığı durumlarda, resmi otoritelerin belirlediği bağlayıcı ve yasal kuralların yerini alacak bir otorite oluşturması.

Cevap

Hayırseverlik basamağını etik basamağından ayıran temel özellik, hayırseverlik faaliyetlerinin yapılmamasının toplum tarafından gayriahlaki olarak kınanmaması ve tamamen kurumun inisiyatifinde (ihtiyari) olmasıdır.
Carroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidi'nde hayırseverlik (gönüllülük) düzeyi, işletmenin iyi bir kurumsal vatandaş olarak topluma kaynak aktarmasını ifade eder. Toplum bu katkıyı arzular ancak sağlanmadığında işletmeyi 'etik dışı' davranmakla suçlamaz; bu faaliyetler tamamen kurumun kendi takdirindedir. Etik düzey ise, uyulmadığında toplumun ahlaki tepkisiyle karşılaşılan, uyulması kesinlikle beklenen kurallardır. Doğru yanıt bu ihtiyari (gönüllü) ve kınanmama durumunu vurgulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Carroll'ın piramidindeki dört basamağı aşağıdan yukarıya doğru (ekonomik, yasal, etik, hayırseverlik) analiz et.
Piramidin temelinde kârlılık (ekonomik), ardından kurallara uyma (yasal), ardından doğru olanı yapma beklentisi (etik) ve en üstte iyi vatandaş olma arzusu (hayırseverlik) yer alır.
Hiyerarşik yapının ve her basamağın toplumsal karşılığının netleştirilmesi gerekir.
2
Etik sorumluluklar ile hayırseverlik sorumlulukları arasındaki temel farkı belirle.
Toplum, işletmelerin etik davranmasını kesinlikle 'bekler' (yapılmazsa kınanır). Hayırseverlik yapmasını ise sadece 'arzular' (yapılmazsa ahlaksızlıkla suçlanmaz).
Soruda istenen asıl ayrım noktası bu beklenti ve kınanma/kınanmama durumudur.
3
Seçenekler arasında bu takdir yetkisi (ihtiyari olma) ve kınanmama durumunu tanımlayan ifadeyi bul.
Doğru seçenek, uygulamanın işletmenin takdirine bırakıldığını ve yapılmadığında gayriahlaki bulunmadığını belirten ifadedir.
Diğer seçenekler ya farklı basamakların tanımlarını vermekte ya da kârlılık gibi temel hedeflerle çelişen hatalı yargılar içermektedir.

Anahtar Kavram

Carroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidinde Hayırseverlik ve Etik Sorumlulukların Farkı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla