Soru

Zorluk: OrtaKapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik Ölçümü

Bir kamu kurumunun dijital dönüşüm projesi kapsamında kurulan evrak tarama ve arşivleme merkezinde, yüksek hızlı tarayıcıların teknik spesifikasyonlarına göre hiçbir kesinti veya duruş olmadan çalışması durumunda günde maksimum 1.5001.500 klasör taranabileceği öngörülmüştür. Ancak personel vardiyaları, cihazların ısınmaya karşı zorunlu dinlendirilmesi ve günlük bakım süreleri dikkate alınarak merkezin hedeflediği olağan iş hacmi 1.2001.200 klasör olarak planlanmıştır. Sisteme geçişin ilk ayında yaşanan sistemsel yavaşlamalar nedeniyle günde ortalama 600600 klasör taranabildiği tespit edilmiştir.

Buna göre, arşivleme merkezinin Kapasite Kullanım Oranı ve metinde günde 1.2001.200 klasör olarak ifade edilen kapasite türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A
    %40\%40 - Pratik (Normal) Kapasite
  2. B
    %50\%50 - Teorik (Tasarım) Kapasite
  3. %50\%50 - Pratik (Normal) KapasiteCevap
  4. D
    %200\%200 - Pratik (Normal) Kapasite
  5. E
    %40\%40 - Teorik (Tasarım) Kapasite

Cevap

Arşivleme merkezinin Kapasite Kullanım Oranı %50\%50'dir ve dikkate alınan miktar Pratik (Normal) Kapasite'yi ifade etmektedir.
Soruda hedeflenen olağan iş hacmi olan 1.2001.200 klasör, zorunlu duruşlar (bakım, mola vb.) dikkate alınarak belirlendiği için 'Pratik (Normal) Kapasite' kavramına karşılık gelir. Kapasite kullanım oranı ise işletmenin bu pratik hedefe ne ölçüde ulaştığını gösteren Gerc¸ekles¸en U¨retimPratik Kapasite\frac{\text{Gerçekleşen Üretim}}{\text{Pratik Kapasite}} formülü ile hesaplanır. 600600 klasörlük gerçekleşen üretimin, 1.2001.200 klasörlük pratik kapasiteye bölünmesiyle oran %50\%50 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen değerleri ilgili kapasite kavramlarıyla eşleştir.
Teorik Kapasite = 1.5001.500, Pratik Kapasite = 1.2001.200, Gerçekleşen Üretim = 600600.
Sistemdeki ideal çalışma varsayımı teorik kapasiteyi, olağan kesintilerin düşüldüğü planlanan miktar pratik kapasiteyi, ulaşılan sonuç ise gerçekleşen üretimi verir.
2
1.200 klasörlük üretim hedefinin kavramsal karşılığını belirle.
Bu değer 'Pratik (Normal) Kapasite'dir.
Teorik (Maksimum) kapasiteden sistemin doğasından kaynaklanan zorunlu dinlenme ve bakım payları çıkarıldığında geriye kalan ve işletmenin normal şartlarda ulaşmayı umduğu miktar pratik kapasite olarak tanımlanır.
3
Kapasite Kullanım Oranını hesapla.
Kapasite Kullanım Oranı = Gerc¸ekles¸en U¨retimPratik Kapasite=6001200=0,50%50\frac{\text{Gerçekleşen Üretim}}{\text{Pratik Kapasite}} = \frac{600}{1200} = 0,50 \Rightarrow \%50
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen fiili çıktının, işletmenin normal koşullarda üretebileceği miktar olan pratik kapasiteye ne ölçüde yaklaştığını gösterir.

Anahtar Kavram

İşletmelerde kapasite kullanımı ölçümü, gerçekleşen üretimin teorik bir hayale değil, gerçekçi varsayımlara dayanan pratik (normal) kapasiteye oranlanması ile yapılır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla