Soru

Zorluk: OrtaKapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik Ölçümü

Bir beyaz eşya fabrikasının montaj hattında, makinelerin teknik özelliklerine ve ideal koşullara göre hiçbir duruş olmaksızın çalışılması durumunda günde maksimum 1.5001.500 adet buzdolabı üretilebileceği hesaplanmıştır. Ancak fabrika yönetimi; yasal personel molaları, vardiya değişimleri ve planlanan makine bakımlarını dikkate alarak normal şartlarda ulaşılabilecek üretim düzeyini günde 1.2001.200 adet olarak belirlemiştir. İlgili iş gününün sonunda, tedarik zincirinde yaşanan arızi (beklenmedik) bir gecikme sebebiyle fiilen 900900 adet buzdolabı üretildiği raporlanmıştır.

Bu verilere göre, üretim sisteminin performans ölçümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İşletmenin ilgili gündeki kapasite kullanım oranı %60\%60'tır.
  2. B
    Üretim sistemindeki atıl (boş) kapasite miktarı, gerçekleşen üretim ile teorik kapasite arasındaki fark olan 600600 adettir.
  3. İşletmenin kapasite kullanım oranı %75\%75'tir ve tesisteki atıl (boş) kapasite miktarı 300300 adettir.Cevap
  4. D
    İşletmenin günlük üretim hedefine ulaşma derecesini ifade eden verimlilik düzeyi %75\%75'tir.
  5. E
    Sistemin kapasite kullanım oranı %133\%133 olup, bu değer pratik kapasitenin fiili üretime bölünmesiyle elde edilmiştir.

Cevap

İşletmenin kapasite kullanım oranının %75\%75 ve atıl kapasite miktarının 300300 adet olduğunu belirten ifadedir.
Kapasite Kullanım Oranı, gerçekleşen (fiili) üretimin pratik (normal) kapasiteye bölünmesiyle bulunur: 900/1.200=0,75900 / 1.200 = 0,75 (yani %75\%75). Atıl kapasite ise pratik kapasite ile fiili üretim arasındaki değerlendirilemeyen farktır: 1.200900=3001.200 - 900 = 300 adet. Bu nedenle her iki hesaplamanın da doğru verildiği ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen kapasite türlerini ve miktarlarını tanımlayın.
Teorik Kapasite = 1.5001.500 adet, Pratik Kapasite = 1.2001.200 adet, Fiili Üretim = 900900 adet.
Hesaplamalarda doğru kavramların doğru rakamlarla eşleştirilmesi formülün temelidir.
2
Kapasite kullanım oranını (KKO) hesaplayın.
KKO = (Fiili Üretim / Pratik Kapasite) ×100=(900/1.200)×100=%75\times 100 = (900 / 1.200) \times 100 = \%75.
KKO, tesisin erişilebilir normal (pratik) sınırları içinde fiilen ne kadar çalıştığını gösterir.
3
Atıl (boş) kapasite miktarını hesaplayın.
Atıl Kapasite = Pratik Kapasite - Fiili Üretim = 1.200900=3001.200 - 900 = 300 adet.
Atıl kapasite, işletmenin istese kullanabileceği ancak beklenmedik aksaklıklar (veya talep yetersizliği) nedeniyle kullanamadığı kapasitedir.
4
Etkinlik ve verimlilik kavramlarını test edin.
Hedefe ulaşma düzeyi (900/1.200=%75900/1.200 = \%75) etkinliktir, verimlilik (çıktı/girdi) değildir.
Seçeneklerdeki kavramsal tuzaklara (verimlilik vs. etkinlik) düşmemek için kavram sınırları netleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Kapasite Kullanım Oranı ve Kapasite Türleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla