Soru

Zorluk: OrtaÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Türkiye'deki stratejik bir kamu araştırma enstitüsü, rutin bilimsel çalışmalarını uzmanlık alanlarına göre ayrılmış daire başkanlıkları (yazılım, donanım, malzeme bilimi vb.) üzerinden yürütmektedir. Enstitü yönetimi, yeni başlatılan 'Milli Uzay İstasyonu' projesi için söz konusu daire başkanlıklarından uzman personeli bir araya getirerek geçici bir proje ekibi kurmuştur. Görevlendirilen bu uzmanlar, proje süresince hem kendi uzmanlık dairelerinin başkanlarına hem de atanan proje yöneticisine hesap vermekle yükümlü kılınmıştır.

Buna göre, araştırma enstitüsünün uyguladığı örgüt yapısı ve bu yapının doğası gereği ihlal ettiği klasik örgütleme ilkesi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. Matris örgüt yapısı – Emir-komuta birliği ilkesiCevap
  2. B
    Fonksiyonel örgüt yapısı – Yönetim birliği ilkesi
  3. C
    Proje tipi örgüt yapısı – İstisna ilkesi
  4. D
    Şebeke örgüt yapısı – Hiyerarşi ilkesi
  5. E
    Bölümsel (Divizyonel) örgüt yapısı – Kontrol alanı ilkesi

Cevap

Matris örgüt yapısı – Emir-komuta birliği ilkesi
Doğru yanıt, kurumun uygulamaya koyduğu yapıyı ve bu yapının esnettiği temel ilkeyi tam olarak yansıtmaktadır. Uzmanların hem uzmanlık dairesi başkanına (fonksiyonel yönetici) hem de proje yöneticisine rapor vermesi, örgüt teorisinde 'Matris Örgüt' yapısıdır. Matris yapı, doğası gereği personelin iki amiri olması anlamına geldiğinden, klasik yönetim düşüncesinin 'her çalışanın sadece bir üstten emir alması' gerektiğini savunan 'Emir-komuta birliği' ilkesini bilinçli olarak ihlal eder.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki örgütlenme biçiminin temel özelliklerini analiz et.
Personelin kendi daire başkanlıklarında (fonksiyonel birimlerde) çalışırken geçici olarak bir proje yöneticisine de bağlandığı, yani 'ikili bağlılık' esasına dayanan bir model oluşturulduğu tespit edilmiştir. Bu model literatürde matris örgüt yapısı olarak adlandırılır.
Örgüt yapısını senaryodan doğru şekilde sınıflandırmak, sorunun ilk aşamasını çözmek için gereklidir.
2
Matris yapının doğurduğu ikili bağlılık durumunun klasik örgütleme ilkelerinden hangisiyle çeliştiğini belirle.
Klasik yönetim kuramlarına göre bir astın birden fazla üstten emir alması kargaşaya yol açar. 'Her astın sadece tek bir üste rapor vermesi' kuralı olan emir-komuta birliği ilkesi, matris yapıda zorunlu olarak ihlal edilir.
Vakadaki yapısal özelliğin kuramsal bir ilkeyle olan çatışmasını (ihlal edilen kuralı) tespit etmek sorunun ikinci aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Matris Örgüt Yapısı ve Klasik Örgütleme İlkeleri (Emir-Komuta Birliği)
Bu soruyu puanla