Soru

Zorluk: OrtaÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Büyük ölçekli bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) üretim müdürü olarak atanan bir yöneticiye, fabrikadaki üretim verimliliğini altı ay içinde %20 oranında artırma hedefi verilmiş ve bu sürecin başarısından bizzat sorumlu tutulmuştur. Ancak yönetici; hedefe ulaşmak için gerekli gördüğü acil makine bakımı ihalelerini onaylama, mesai saatlerini yeniden düzenleme ve hammadde tedarikçilerini değiştirme konularında merkezin onayını almak zorunda bırakılmış, kendisine hiçbir bağımsız karar alma gücü tanınmamıştır. Sürecin sonunda hedeflenen verimlilik artışı sağlanamamış ve yönetici başarısız bulunmuştur.

Buna göre, söz konusu başarısızlığın temel nedeni örgütleme sürecinin aşağıdaki ilkelerinden hangisinin ihlal edilmiş olmasıdır?

  1. Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesiCevap
  2. B
    Kontrol alanı ilkesi
  3. C
    Kurmay ve komuta yetki ayrımı
  4. D
    İstisnalarla yönetim ilkesi
  5. E
    İşe göre bölümlere ayırma ilkesi

Cevap

Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi
Doğru yanıt, yöneticiye verilen hesap verme yükümlülüğü (sorumluluk) ile bu yükümlülüğü yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu karar alma gücünün (yetki) eşit olmamasını ifade eden 'Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi'dir. Klasik örgüt teorisine göre, bir çalışana ne kadar sorumluluk yükleniyorsa, o işi başarabilmesi için tam olarak o kadar yetki devredilmelidir. Yetkinin olmadığı yerde sorumluluktan bahsedilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki yöneticinin konumunu ve kendisinden beklenenleri analiz etme
Yöneticiye üretim verimliliğini %20 artırma hedefi ve 'sorumluluğu' verilmiştir.
Örgütsel sorunun kaynağını bulmak için çalışanın yükümlülüklerini belirlemek gerekir.
2
Yöneticinin elindeki araçları ve gücü değerlendirme
Yöneticinin ihale onaylama, mesai düzenleme veya tedarikçi değiştirme gibi kararları alma 'yetkisi' yoktur; merkezden onay beklemesi gerekmektedir.
Yükümlülükler ile eldeki gücün uyumunu kontrol etmek için güç unsurları tespit edilmelidir.
3
Sorumluluk ve yetki dengesini örgütleme ilkeleri çerçevesinde yorumlama
Yönetici, kendisinden beklenen devasa sorumluluğu yerine getirebilecek karar alma yetkisine sahip değildir. Sorumluluk büyük, yetki ise sıfıra yakındır. Bu durum denkliğin bozulduğunu gösterir.
Örgütleme kuramına göre başarı için yetki ve sorumluluk birbirine eşit (denk) olmalıdır.

Anahtar Kavram

Örgütleme Sürecinde Yetki ve Sorumluluk Denkliği
Bu soruyu puanla