Soru

Zorluk: OrtaKarşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

Bir kamu iktisadi teşebbüsünün (KİT) 20242024 ve 20252025 yıllarına ait özet gelir tablosu verileri aşağıda sunulmuştur:

Gelir Tablosu Kalemleri2024 (₺)2025 (₺)
Net Satışlar800.000960.000
Satışların Maliyeti (-)400.000600.000
Pazarlama, Satış ve Dağ. Giderleri (-)120.000150.000
Genel Yönetim Giderleri (-)100.000110.000

Bu finansal veriler kullanılarak karşılaştırmalı tablolar (yatay) analizi yapıldığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşletmenin brüt kârlılığı üzerinde baskı yaratan en olumsuz eğilim, %50 artış oranı ile Satışların Maliyeti kaleminde gerçekleşmiştir.Cevap
  2. B
    Satışların Maliyeti kalemindeki yatay analiz değişim oranı %33,3 olarak hesaplanmıştır.
  3. C
    Net Satışlar kalemindeki yatay analiz artış oranı 160.000 ₺ olarak gerçekleşmiştir.
  4. D
    Net Satışlardaki oransal büyüme, Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderlerindeki oransal artıştan daha hızlı olmuştur.
  5. E
    Genel Yönetim Giderleri kalemindeki yatay analiz artış oranı %9,09 olarak bulunmuştur.

Cevap

İşletmenin kârlılığı üzerinde baskı yaratan en olumsuz eğilim, %50 artış oranı ile Satışların Maliyeti kaleminde gerçekleşmiştir.
Yatay analizde büyüme oranı formülü Cari YılBaz YılBaz Yıl\frac{\text{Cari Yıl} - \text{Baz Yıl}}{\text{Baz Yıl}} şeklindedir. Satışların Maliyeti (600.000400.000)/400.000=%50(600.000 - 400.000) / 400.000 = \%50 artmıştır. Gelirlerin sadece %20\%20 arttığı bir durumda, ana maliyet kaleminin %50\%50 artması brüt kârı ve dolayısıyla temel faaliyet kârlılığını ciddi şekilde daraltan en olumsuz eğilimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir gelir tablosu kalemi için yatay analiz (yüzde değişim) oranını Cari YılBaz YılBaz Yıl×100\frac{\text{Cari Yıl} - \text{Baz Yıl}}{\text{Baz Yıl}} \times 100 formülü ile hesaplayın.
Net Satışlar: %20\%20, Satışların Maliyeti: %50\%50, Pazarlama Giderleri: %25\%25, Genel Yönetim Giderleri: %10\%10 oransal artış göstermiştir.
Karşılaştırmalı tablolar analizinde kalemlerin zaman içindeki oransal gelişimi her zaman geçmiş (baz) yıla göre ölçülür.
2
Hesaplanan değişim oranlarının işletme performansı ve kârlılık üzerindeki etkilerini karşılaştırarak değerlendirin.
İşletmenin ana geliri olan Net Satışlar sadece %20\%20 büyürken, en büyük gider kalemi olan Satışların Maliyeti %50\%50 oranında büyümüştür. Bu durum brüt kârın erimesine yol açmıştır.
Gider kalemlerindeki artış hızının gelir kalemlerindeki artış hızından önemli ölçüde yüksek olması kârlılığı daraltan olumsuz bir göstergedir.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinde Yüzde Değişim (Yatay Analiz)
Bu soruyu puanla