Soru

Zorluk: Çok zorKarşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

Aşağıdaki tabloda, sanayi sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin 2024 yılına ait bazı gelir tablosu mutlak tutarları ile 2025 yılına ait dikey analiz (yüzde yöntemi) oranları verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri2024 Tutarları (₺)2025 Dikey Analiz Oranları (%)
Net Satışlar500.000100
Satışların Maliyeti300.00075
Faaliyet Giderleri100.00010

İşletmenin 2025 yılı Net Satışlar tutarının 800.000 ₺800.000 \text{ ₺} olarak gerçekleştiği bilinmektedir.

Buna göre, işletmenin 2024-2025 döneminde brüt kârlılığını en çok baskılayan (kâr aleyhine en olumsuz eğilimi gösteren) maliyet kaleminin yatay analiz değişim yüzdesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. %100Cevap
  2. B
    %75
  3. C
    %60
  4. D
    %50
  5. E
    300.000 ₺

Cevap

Brüt kârlılığı en çok baskılayan kalem Satışların Maliyeti'dir ve bu kalemin yatay analiz değişim yüzdesi %100'dür.
Doğru yanıt %100 değerini veren seçenektir. Soru, yatay ve dikey analizin birlikte yorumlanmasını gerektirmektedir. Öncelikle 2025 yılı mutlak değerleri bulunur: 800.000 ₺ (Net Satışlar) × %75 = 600.000 ₺ (2025 Satışların Maliyeti). İşletmenin kârlılığı aleyhine en olumsuz gelişme, satışların %60 artmasına karşılık maliyetlerin çok daha hızlı artmasıdır. Satışların Maliyeti'nin yatay analizi: [(600.000 - 300.000) / 300.000] × 100 = %100 artış olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
2025 yılına ait kalemlerin mutlak (nominal) tutarlarının hesaplanması.
Satışların Maliyeti: 800.000 × %75 = 600.000 ₺. Faaliyet Giderleri: 800.000 × %10 = 80.000 ₺.
Yatay analiz (karşılaştırmalı tablolar analizi) yapabilmek için cari yılın (2025) dikey yüzdelerinden yola çıkarak mutlak değerlerine ulaşmak zorunludur.
2
Tüm kalemler için yatay analiz (yüzde değişim) hesaplanması.
Net Satışlar: (800.000 - 500.000) / 500.000 = %60 artış. Satışların Maliyeti: (600.000 - 300.000) / 300.000 = %100 artış. Faaliyet Giderleri: (80.000 - 100.000) / 100.000 = -%20 azalış.
Hangi kalemin finansal yapıyı ne yönde etkilediğini görebilmek için değişim oranlarının bulunması gerekir.
3
Kârlılığı en çok baskılayan (en olumsuz eğilimi gösteren) kalemin tespit edilmesi.
Satışlar %60 artarken, Satışların Maliyeti'nin %100 artması brüt kâr marjını ciddi şekilde daraltmıştır. (Faaliyet giderleri ise %20 azalarak olumlu bir eğilim göstermiştir).
Soruda özel olarak 'brüt kârlılığı en çok baskılayan maliyet kalemi' sorulduğu için Satışların Maliyeti seçilir ve hesaplanan %100 artış oranı nihai cevap olur.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi ve Dikey Analiz Entegrasyonu
Bu soruyu puanla