Examkin

Soru

Zorluk: ZorKapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ), enerji altyapı projelerinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla kendi bünyesinde 'özel yalıtımlı doğal gaz borusu' üretimi yapacak yeni bir tesis kurmuştur.

Bu tesisin yıllık üretim kapasitesi 50.00050.000 adet boru olarak planlanmış olup, yatırımın ve işletmenin yıllık sabit maliyetleri toplam 75.000.000 TL75.000.000 \text{ TL} olarak hesaplanmıştır. Üretilecek her bir borunun birim değişken maliyeti 2.000 TL2.000 \text{ TL}'dir ve bu boruların proje maliyetlerine yansıtılacak kurum içi birim satış fiyatı 5.000 TL5.000 \text{ TL} olarak belirlenmiştir.

Buna göre, BOTAŞ'ın kurduğu bu tesisin kâra geçebilmesi (başa baş noktasına ulaşması) için elde etmesi gereken satış hasılatı (ciro) en az kaç TL olmalıdır?

  1. A
    50.000.00050.000.000
  2. B
    75.000.00075.000.000
  3. 125.000.000125.000.000Cevap
  4. D
    187.500.000187.500.000
  5. E
    250.000.000250.000.000

Cevap

Tesisin başa baş noktasına ulaşması için gereken ciro 125.000.000 TL125.000.000 \text{ TL}'dir.
Başa baş cirosu hesaplanırken, öncelikle birim satış fiyatından birim değişken maliyet çıkarılarak birim katkı payı (5.000−2.000=3.000 TL5.000 - 2.000 = 3.000 \text{ TL}) bulunur. Daha sonra toplam sabit maliyetler, bu katkı payına bölünerek kâra geçiş için üretilmesi gereken başa baş miktarı (75.000.000/3.000=25.000 adet75.000.000 / 3.000 = 25.000 \text{ adet}) tespit edilir. İstenen değer miktar değil parasal ciro olduğu için, bu miktar birim satış fiyatı ile çarpılarak (25.000×5.000=125.000.000 TL25.000 \times 5.000 = 125.000.000 \text{ TL}) başa baş noktası satış hasılatına (ciroya) ulaşılır. Alternatif bir yöntem olarak ciro; sabit maliyetlerin katkı payı oranına (3.000/5.000=0,603.000 / 5.000 = 0,60) bölünmesiyle de (75.000.000/0,60=125.000.000 TL75.000.000 / 0,60 = 125.000.000 \text{ TL}) hesaplanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payının hesaplanması
5.000 TL−2.000 TL=3.000 TL5.000 \text{ TL} - 2.000 \text{ TL} = 3.000 \text{ TL}
Başa baş noktasını bulmak için öncelikle bir birim ürünün sabit maliyetleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığı (fiyat eksi değişken maliyet) tespit edilmelidir.
2
Başa baş noktası üretim miktarının hesaplanması
75.000.000 TL/3.000 TL=25.000 adet75.000.000 \text{ TL} / 3.000 \text{ TL} = 25.000 \text{ adet}
Toplam sabit maliyetlerin tümünü karşılayacak sıfır kâr noktasına ulaşmak için satılması gereken fiziki miktar belirlenmelidir.
3
Başa baş noktası satış hasılatının (cirosunun) hesaplanması
25.000 adet×5.000 TL=125.000.000 TL25.000 \text{ adet} \times 5.000 \text{ TL} = 125.000.000 \text{ TL}
Soruda miktar değil, kâra geçiş noktası için gereken ciro (parasal tutar) istendiği için bulunan başa baş miktarı birim satış fiyatı ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Başa Baş Noktası (Maliyet-Hacim-Kâr) Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Bu konudan daha fazla soru