Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı bir işletme, artan hayvancılık faaliyetlerini desteklemek amacıyla yeni bir karma yem üretim tesisi kurmuştur. Tesisin üretim ve maliyet planlamasına ilişkin veriler şöyledir:

- Yıllık teorik kapasite: 25.000 ton25.000\text{ ton}
- Yıllık normal kapasite: 20.000 ton20.000\text{ ton}
- Yıllık sabit maliyetler: 12.000.000 TL12.000.000\text{ TL}
- Ton başına değişken maliyet: 3.000 TL3.000\text{ TL}
- Ton başına ortalama satış fiyatı: 5.000 TL5.000\text{ TL}

Buna göre, tesisin kâra geçiş (başa baş) noktasına ulaşabilmesi için üretmesi ve satması gereken yem miktarının, işletmenin normal kapasitesine oranı yüzde kaçtır?

  1. A
    12
  2. B
    20
  3. C
    24
  4. 30Cevap
  5. E
    40

Cevap

Doğru yanıt 30'dur. Tesisin başa baş noktasına ulaşması için 6.000 ton üretim yapması gerekir ve bu miktar 20.000 tonluk normal kapasitenin %30'una eşittir.
Soruda başa baş noktasındaki (sabit maliyetlerin tamamen karşılandığı nokta) üretim miktarının normal kapasiteye oranı istenmektedir. Başa baş noktası miktarı = Toplam Sabit Maliyetler / (Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet) formülüyle bulunur. 12.000.000 / (5.000 - 3.000) = 6.000 ton. Kapasite kullanım oranı ise üretim miktarının (6.000 ton) normal kapasiteye (20.000 ton) bölünmesiyle 6.000 / 20.000 = 0,30 (%30) olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payının hesaplanması
2.000 TL2.000\text{ TL}
Başa baş noktasını bulmak için satış fiyatı ile birim değişken maliyet arasındaki farkın (katkı payının) bilinmesi gerekir (5.000−3.000=2.0005.000 - 3.000 = 2.000).
2
Başa baş (kâra geçiş) noktası üretim miktarının hesaplanması
6.000 ton6.000\text{ ton}
Tesisin zarar etmemesi için toplam sabit maliyetlerin birim katkı payına bölünerek asgari üretim miktarının bulunması gerekir (12.000.000/2.000=6.00012.000.000 / 2.000 = 6.000).
3
Normal kapasiteye göre kapasite kullanım oranının bulunması
%30\%30
Başa baş noktasındaki üretim miktarının (6.000 ton), soruda temel alınması istenen normal kapasiteye (20.000 ton) oranlanarak yüzdelik değerin elde edilmesi gerekir (6.000/20.000=0,306.000 / 20.000 = 0,30).

Anahtar Kavram

Kapasite planlamasında başa baş noktası analizi ve kapasite kullanım oranı

Alternatif Yöntem

Başa baş noktasındaki kapasite kullanım oranını tek bir aşamada doğrudan formül üzerinden hesaplamak da mümkündür: Kapasite Kullanım Oranı = Toplam Sabit Maliyetler / (Normal Kapasite * Birim Katkı Payı) = 12.000.000 / (20.000 * 2.000) = 12.000.000 / 40.000.000 = 0,30 (%30).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Bu konudan daha fazla soru