Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) bünyesinde kurulan yeni bir kargo işleme merkezi, e-ticaret gönderileri için özel bir ayrıştırma hattı yatırımı yapmıştır. Bu yatırımın yıllık sabit maliyeti 1.800.000 TL1.800.000\text{ TL} olarak belirlenmiştir. Merkezde işlenen her bir standart e-ticaret kargosu için katlanılan değişken maliyet 15 TL15\text{ TL} olup, kargo başına kurumsal müşterilere yansıtılan hizmet bedeli (birim fiyat) 25 TL25\text{ TL}'dir.

Buna göre, yeni kargo işleme merkezinin kâra geçiş (başa baş) noktasında olması için elde etmesi gereken yıllık ciro (satış hasılatı) kaç TL olmalıdır?

  1. A
    1.125.0001.125.000
  2. B
    1.800.0001.800.000
  3. C
    2.700.0002.700.000
  4. D
    3.000.0003.000.000
  5. 4.500.0004.500.000Cevap

Cevap

Yeni kargo işleme merkezinin başa baş noktasına ulaşması için elde etmesi gereken yıllık ciro 4.500.000 TL4.500.000\text{ TL} olmalıdır.
İşletmelerin başa baş (kâra geçiş) noktasında elde etmesi gereken toplam satış hasılatı (ciro), başa baş işlem miktarının birim satış fiyatı ile çarpılmasıyla bulunur. Öncelikle formül (Sabit Maliyet / (Birim Fiyat - Birim Değişken Maliyet)) uygulanarak miktar hesaplanır: 1.800.000/(2515)=180.000 adet1.800.000 / (25 - 15) = 180.000\text{ adet}. Ciro istenildiği için bu miktar satış fiyatı ile çarpılır: 180.000×25=4.500.000 TL180.000 \times 25 = 4.500.000\text{ TL}. Alternatif olarak doğrudan (Sabit Maliyet / Katkı Payı Oranı) formülüyle 1.800.000/(10/25)=4.500.000 TL1.800.000 / (10/25) = 4.500.000\text{ TL} de bulunabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payı hesaplanır.
Birim Katkı Payı = Birim Fiyat - Birim Değişken Maliyet = 2515=10 TL25 - 15 = 10\text{ TL}
Her bir kargonun sabit maliyetleri karşılamak için ne kadarlık bir fon yarattığını bulmak gereklidir.
2
Başa baş noktası üretim (işlem) miktarı hesaplanır.
Başa Baş Miktarı = Sabit Maliyet / Birim Katkı Payı = 1.800.000/10=180.000 adet1.800.000 / 10 = 180.000\text{ adet}
İşletmenin kâr veya zarar etmemesi için kaç adet kargo işlemesi gerektiğini belirlemek için bu hesaplama yapılır.
3
Başa baş noktasındaki ciro (satış hasılatı) hesaplanır.
Başa Baş Cirosu = Başa Baş Miktarı * Birim Fiyat = 180.000×25=4.500.000 TL180.000 \times 25 = 4.500.000\text{ TL}
Soruda istenen değer, başa baş miktarının parasal (tutar) karşılığıdır.

Anahtar Kavram

Kapasite Planlamasında Başa Baş Noktası (Maliyet-Hacim-Kâr) Analizi
Bu soruyu puanla