Soru

Zorluk: ZorKarşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

Bir rüzgâr türbini üreticisinin 20242024 ve 20252025 yıllarına ait özet gelir tablosundaki bazı kalemler aşağıda verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri2024 (₺)2025 (₺)
Net Satışlar15.000.00015.000.00016.500.00016.500.000
Satışların Maliyeti (-)8.000.0008.000.00010.000.00010.000.000
Genel Yönetim Giderleri (-)2.000.0002.000.0002.200.0002.200.000
Pazarlama, Satış ve Dağ. Giderleri (-)1.000.0001.000.0001.050.0001.050.000

Finansal analist, yatay analiz yöntemini kullanarak işletmenin kârlılığını baskılayan (kârlılık üzerinde oransal olarak en olumsuz etkiyi yaratan) temel kalemi tespit etmek istemektedir.

Buna göre, analistin tespit etmesi gereken en olumsuz eğilime sahip kalem ve bu kalemin yatay analiz (yüzdesel değişim) değeri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Satışların Maliyeti ; %25\%25 artışCevap
  2. B
    Satışların Maliyeti ; %20\%20 artış
  3. C
    Satışların Maliyeti ; 2.000.0002.000.000 ₺ artış
  4. D
    Net Satışlar ; %10\%10 artış
  5. E
    Genel Yönetim Giderleri ; %10\%10 artış

Cevap

İşletmenin kârlılığını en çok daraltan (oransal olarak en çok artan maliyet kalemi) Satışların Maliyeti'dir ve yatay analiz değeri %25 artış yönündedir.
Satışların Maliyeti kalemi, 20242024 yılındaki 8.000.0008.000.000 ₺ seviyesinden 20252025 yılında 10.000.00010.000.000 ₺ seviyesine çıkarak 2.000.0002.000.000 ₺ artmıştır. Bu artışın baz yıla oranı (2.000.000/8.000.000)=%25(2.000.000 / 8.000.000) = \%25'tir. Diğer gider kalemlerindeki artışlar %10\%10 ve %5\%5 düzeyindeyken, Satışların Maliyetinin %25\%25 artması işletme kârlılığını en şiddetli baskılayan (en olumsuz) eğilimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüm kalemlerin mutlak (nominal) değişim tutarlarını hesaplayın.
Net Satışlar: +1.500.000 ₺, Satışların Maliyeti: +2.000.000 ₺, Genel Yönetim Giderleri: +200.000 ₺, Pazarlama Giderleri: +50.000 ₺.
Yatay analizde yüzdesel değişimi bulmak için öncelikle cari yıl ile baz yıl arasındaki farkın bulunması gerekir.
2
Her kalemin yatay analiz yüzdesini (Değişim Tutarı / Baz Yıl) formülü ile hesaplayın.
Net Satışlar: 1.5M/15M = %10 artış. Satışların Maliyeti: 2M/8M = %25 artış. Genel Yönetim Giderleri: 0.2M/2M = %10 artış. Pazarlama Giderleri: 0.05M/1M = %5 artış.
Kalemlerin zaman içindeki oransal gelişimini görmek yatay analizin temel amacıdır.
3
Elde edilen yüzdeleri kârlılık üzerindeki etkilerine göre karşılaştırın.
Gider kalemleri arasında en yüksek oransal artış %25 ile 'Satışların Maliyeti'ndedir.
Kârlılığı baskılayan en olumsuz eğilim, satış gelirlerinden daha hızlı veya giderler arasında en yüksek oranda artan maliyet kalemidir.

Anahtar Kavram

Yatay analizde (Karşılaştırmalı Tablolar Analizi) değişim yüzdesi hesaplanırken daima eski (baz) yıl paydaya alınır ve işletmenin finansal sağlığı için gelir kalemlerindeki artışların gider kalemlerindeki artışlardan yüksek olması beklenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla