Examkin

Soru

Zorluk: OrtaABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı bir makine ikmal başmühendisliğinde, yol bakım araçlarının yedek parça stokları yönetilmektedir. Pareto Prensibi temel alınarak yapılan ABC analizi çalışmasında, depodaki üç farklı yedek parça grubuna ait basitleştirilmiş veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Parça GrubuToplam Kalem Çeşidi İçindeki PayıToplam Yıllık Kullanım Değeri İçindeki Payı
Grup X%65%10
Grup Y%25%20
Grup Z%10%70

Bu verilere ve ABC analizi ilkelerine göre, stok yönetim politikalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Toplam yıllık kullanım değerinin en büyük kısmını oluşturan Grup Z kalemleri için sıkı bir fiziksel kontrol uygulanmalı ve Grup X kalemlerine kıyasla daha düşük oranda güvenlik stoku belirlenmelidir.Cevap
  2. B
    Grup X kalemleri miktar olarak en geniş yelpazeyi oluşturduğundan, stok kalemlerinin sınıflandırılmasını sağlayan Pareto analizi yerine öncelikle balık kılçığı diyagramı kullanılarak bu grubun stok devir hızı artırılmalıdır.
  3. C
    Grup X kalemleri fiziksel olarak en fazla sayıyı barındırdığı için sıkı stok kontrolü bu grupta uygulanmalı ve sipariş verme ile elde bulundurma maliyetlerinin özellikleri birbirinin yerine kullanılarak değerlendirilmelidir.
  4. D
    Özellikle birim değeri yüksek olan Grup Z kalemlerinde maliyetleri minimize etmek amacıyla, Tam Zamanında Üretim (JIT) yaklaşımındaki sıfır stok hedefi mutlak bir yokluk şeklinde algılanarak tamamen stoksuz çalışılmalıdır.
  5. E
    Grup Y kalemleri için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) belirlenirken, formülün matematiksel yapısı gereği elde bulundurma maliyetinin pay kısmına, sipariş verme maliyetinin ise payda kısmına yazılması kuralı uygulanmalıdır.

Cevap

Toplam yıllık kullanım değerinin en büyük kısmını oluşturan Grup Z kalemleri için sıkı bir fiziksel kontrol uygulanmalı ve Grup X kalemlerine kıyasla daha düşük oranda güvenlik stoku belirlenmelidir.
Verilen tabloda Grup Z, çeşit olarak sadece %10'luk bir paya sahipken, yatırım değerinin %70'ini oluşturmaktadır. Bu durum onu tipik bir 'A sınıfı' kalem yapar. A sınıfı kalemlere bağlanan sermaye yüksek olduğu için stok seviyeleri olabildiğince düşük tutulmalı, siparişler sık aralıklarla verilmeli ve sıkı fiziksel kontrol (sürekli gözden geçirme) uygulanmalıdır. Bu kalemlerde yüksek güvenlik stoku tutmak ciddi bir sermaye bağlama (fırsat) maliyeti yaratacağından, güvenlik stokları C sınıfı (Grup X) kalemlerine kıyasla çok daha düşük bir oranda belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen yüzdelik oranları kullanarak malzemelerin ABC sınıflandırmasını tespit etme.
Grup Z (%10 çeşit, %70 değer) A sınıfıdır. Grup Y (%25 çeşit, %20 değer) B sınıfıdır. Grup X (%65 çeşit, %10 değer) C sınıfıdır.
ABC analizinde sınıflandırma, kalemlerin çeşit olarak yüzdesiyle değil, toplam yıllık kullanım değeri (stok yatırımı) içindeki payına göre yapılır.
2
Tespit edilen A, B ve C sınıfları için genel stok yönetimi prensiplerini eşleştirme.
A sınıfı (Grup Z) için sıkı fiziksel kontrol, sürekli sayım ve düşük güvenlik stoku; C sınıfı (Grup X) için ise gevşek kontrol, görsel inceleme ve yüksek güvenlik stoku uygulanır.
A sınıfı kalemler pahalı olduğundan onlara bağlanacak sermayeyi (elde bulundurma maliyetini) minimize etmek gerekir. C sınıfı kalemler ise ucuzdur; sipariş maliyetlerini ve stoksuzluk riskini düşürmek için bol miktarda sipariş edilip güvenlik stokları yüksek tutulabilir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu bu prensipler ve ilgili kavramlar ışığında değerlendirme.
Sadece Grup Z'ye sıkı kontrol ve nispeten düşük güvenlik stoku öneren ifade doğrudur. Diğer ifadeler, kalite araçlarını ve stok maliyet türlerini birbirine karıştırmaktadır.
Yanlış seçenekler üretim yönetimindeki yaygın kavram yanılgılarını (JIT sıfır stok yanlış algısı, ESM formülü hatası) barındırmaktadır.

Anahtar Kavram

ABC Sınıflandırmasında Gruplara Özgü Yönetim Stratejileri ve Kontrol Sıkılığı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

ABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Bu konudan daha fazla soru