Soru

Zorluk: ZorDış Çevre Analizi Teknikleri

Nadir toprak elementleri madenciliği ve işlenmesi alanında faaliyet gösteren stratejik öneme sahip bir işletmenin yönetim kurulu, gelecek döneme ilişkin planlamalarına baz teşkil etmesi amacıyla kapsamlı bir durum analizi raporu hazırlatmıştır. Raporda işletmenin mevcut durumu ve rekabetçi yapısına ilişkin şu tespitlere yer verilmiştir:

I. İşletmeye özgü geliştirilen kapalı devre ayrıştırma prosesinin, birim üretim maliyetlerinde rakiplere kıyasla %20 oranında tasarruf sağlaması
II. Uluslararası çevre koruma protokolleri kapsamında, maden atıklarının bertaraf edilmesine yönelik yasal yaptırımların ağırlaştırılması
III. Alternatif sentetik manyetik materyallerin laboratuvar ortamında daha düşük maliyetle üretilebilmesi sonucunda, pazarda geleneksel ürünlere yönelik talebin kayma eğilimi göstermesi
IV. Kritik hammaddelerin tedarikini sağlayan sınırlı sayıdaki kaynak ülkenin, stratejik rezervlerini korumak amacıyla küresel ihracat kotalarını daraltma kararı alması

Stratejik yönetimde kullanılan iç ve dış çevre analizi teknikleri bağlamında, yukarıdaki tespitlerin sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. III numaralı tespit, endüstri çevresi analizinde kullanılan Porter'ın Beş Güç Modeli'ndeki "ikame ürünlerin tehdidi" boyutu kapsamında değerlendirilmelidir.Cevap
  2. B
    I numaralı tespit, işletmenin genel dış çevresinde meydana gelen sektörel bir gelişmeyi ifade ettiğinden, PESTEL analizinde "teknolojik fırsatlar" başlığı altında sınıflandırılır.
  3. C
    II numaralı tespit, doğrudan işletmenin operasyonel yapısından kaynaklanan bir zafiyeti gösterdiği için iç çevre analizinde "zayıf yönler" arasında ele alınır.
  4. D
    IV numaralı tespit, piyasadaki nihai tüketicilerin taleplerini yansıttığından, Porter'ın Beş Güç Modeli'nde yer alan "alıcıların (müşterilerin) pazarlık gücü" unsurunu oluşturur.
  5. E
    Verilen tespitlerin tamamı işletmenin doğrudan müdahale edip değiştirebileceği değişkenler olduğundan, yalnızca iç çevre (kurum içi) analizi teknikleriyle incelenmelidir.

Cevap

Doğru sınıflandırma, III numaralı tespitin Porter'ın Beş Güç Modeli'ndeki "ikame ürünlerin tehdidi" boyutuyla eşleştirildiği ifadedir.
Sentetik manyetik materyallerin, işletmenin ürettiği geleneksel ürünlerin yerini alabilme potansiyeli taşıması, endüstriyel rekabeti şekillendiren dış çevre faktörlerinden biridir. Bu durum, Porter'ın Beş Güç Modeli'nde doğrudan 'ikame (yerine geçen) ürünlerin tehdidi' kavramı ile tam ve eksiksiz bir şekilde açıklanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı tespiti analiz et.
İşletmeye özgü proses ve maliyet avantajı iç çevre unsurudur (Güçlü yön).
İşletmenin kendi kabiliyetleriyle ürettiği ve doğrudan kontrol edebildiği değerler iç analizin konusudur.
2
II numaralı tespiti analiz et.
Uluslararası yasal yaptırımlar makro dış çevre unsurudur (PESTEL - Yasal/Çevresel).
Regülasyonlar işletmenin dışından gelen ve uyum sağlaması gereken çevresel zorunluluklardır.
3
III numaralı tespiti analiz et.
Alternatif sentetik materyallerin üretilmesi, sektörün sunduğu asıl ürüne alternatif oluşturduğundan dış (endüstriyel) çevre unsurudur (Porter - İkame Ürün).
Bir endüstrinin kârlılığını sınırlayan en önemli güçlerden biri, müşteri ihtiyacını farklı bir teknolojiyle karşılayan ikame ürünlerin varlığıdır.
4
IV numaralı tespiti analiz et.
Kaynak ülkelerin ihracat kotaları dış (endüstriyel) çevre unsurudur (Porter - Tedarikçi Gücü).
Hammaddeye erişimin kısıtlanması veya tedarikçilerin az sayıda olması, sektöre karşı tedarikçilerin pazarlık gücünü artıran dışsal bir tehdittir.

Anahtar Kavram

İç ve Dış Çevre Analizi Farkı ile Porter'ın Beş Güç Modeli
Bu soruyu puanla