Soru

Zorluk: OrtaÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Kamuya ait bir üretim tesisine atanan tesis müdüründen, üretim hedeflerine eksiksiz ulaşılması ve sürecin kesintisiz devam etmesi beklenmekte; olası bir aksaklıkta tüm idari sorumluluğun bizzat kendisinde olacağı tebliğ edilmektedir. Ancak tesis müdürüne; makine arızalarında acil yedek parça alımı yapma, kritik durumlarda personele fazla mesai onaylama veya geçici işçi istihdam etme gibi konularda hiçbir karar hakkı tanınmamış, tüm bu işlemler merkez teşkilatının onayına bağlanmıştır. Yaşanan büyük bir arıza sonrası merkezin onayının gecikmesi nedeniyle üretim günlerce durmuş ve merkez teşkilatı, "üretimi aksatmak ve gerekli tedbirleri almamak" gerekçesiyle tesis müdürü hakkında soruşturma başlatmıştır.

Buna göre, merkez teşkilatının sergilediği yaklaşım yönetim bilimindeki temel örgütleme ilkelerinden hangisini doğrudan ihlal etmektedir?

  1. Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesiCevap
  2. B
    İstisna ilkesi
  3. C
    Yönetim birliği ilkesi
  4. D
    Sorumluluğun devredilmezliği ilkesi
  5. E
    Emir-komuta birliği ilkesi

Cevap

Merkez teşkilatının yaklaşımı, 'Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi'ni ihlal etmektedir.
Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi, bir yöneticiye veya çalışana yüklenen sorumluluk (hesap verme yükümlülüğü) ile bu sorumluluğu yerine getirebilmesi için ona tanınan karar alma ve kaynak kullanma gücünün (yetkinin) birbirine eşit olması gerektiğini ifade eder. Senaryoda tesis müdüründen üretimin kesintisiz sürmesi beklenmiş, ancak bu süreci yönetebilmesi için gereken acil alım veya mesai onaylama gibi araçlar elinden alınmıştır. Beklenen sorumluluk ile verilen yetki arasında açık bir dengesizlik olduğu için bu ilke doğrudan ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin sahip olduğu sorumluluk düzeyini belirle.
Tesis müdürü, üretimin kesintisiz sürmesinden ve olası aksaklıklardan bütünüyle sorumlu tutulmaktadır (Yüksek sorumluluk).
Sorumluluk, bir kişinin üstlendiği görevleri başarma ve sonuçları için hesap verme yükümlülüğüdür.
2
Vakadaki yöneticinin sahip olduğu yetki (karar alma gücü) düzeyini belirle.
Tesis müdürü acil alım yapamamakta, mesai onaylayamamakta ve personel alamamaktadır. Tüm kararlar merkeze aittir (Düşük yetki).
Yetki, amaca ulaşmak için kaynakları kullanma, karar verme ve astlara emir verme hakkıdır.
3
Tespit edilen yetki ve sorumluluk düzeylerini örgütleme ilkeleriyle karşılaştır.
Kendisine karar alma yetkisi verilmeyen bir yöneticinin, sonuçlardan sorumlu tutulması durumu yetki ve sorumluluğun eşit olmaması anlamına gelir.
Klasik yönetim yaklaşımına göre sağlıklı bir örgüt yapısında bir çalışana verilen yetki ile ondan beklenen sorumluluk eş değer (denk) olmalıdır.

Anahtar Kavram

Örgütleme İlkeleri: Yetki ve Sorumluluk Denkliği
Bu soruyu puanla