Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖlçümleme ve Ölçek Türleri

Uluslararası bir zincir market, müşteri alışkanlıklarını analiz etmek amacıyla detaylı bir veri tabanı oluşturmuştur. Bu veri tabanında müşterilerin tercih ettikleri şube isimleri, müşteri sadakat programındaki üyelik statüleri (bronz, gümüş, altın), mağaza atmosferine yönelik tutum puanları ve aylık toplam harcama tutarları yer almaktadır. Veri analistleri, aylık harcama tutarlarını incelerken 'Altın statüsündeki müşterilerin ortalama harcaması, gümüş statüsündekilerin harcamasının tam iki katıdır.' şeklinde bir bulgu elde etmişlerdir.

Araştırma metodolojisi ve ölçek türleri dikkate alındığında, analistlerin veriler arasında kat/oran hesabı yapabilmesine imkân tanıyan ve değişkenin doğasında var olan mutlak bir 'sıfır' noktasını temel alan ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sınıflayıcı ölçek
  2. B
    Sıralayıcı ölçek
  3. C
    Aralıklı ölçek
  4. Oransal ölçekCevap
  5. E
    Likert ölçeği

Cevap

Oransal ölçek
Oransal ölçek; sınıflama, sıralama ve eşit aralık özelliklerinin tamamını barındırmasının yanında en önemli ayırt edici özelliği olan 'mutlak (gerçek) sıfır' noktasına sahip tek ölçüm aracıdır. Mutlak sıfır, ölçülen özelliğin (örneğin aylık harcama tutarının) ilgili noktada fiziken hiç var olmadığını ifade eder. Bu özellik, veriler üzerinde her türlü matematiksel işlemin (çarpma ve bölme dâhil) yapılabilmesini sağlar ve 'A müşterisinin harcaması B'nin iki katıdır' şeklinde geçerli oransal çıkarımlar yapılmasının önünü açar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda hedeflenen ölçüm aracının öne çıkan ayırt edici özelliklerini tespit etme.
Araştırmacıların veriler üzerinde 'tam iki katıdır' şeklinde oran hesabı yapabildiği ve değişkenin 'mutlak bir sıfır' noktasına sahip olduğu görülmüştür.
Değişkenlerin ölçümünde kullanılan ölçeği belirleyebilmek için değişkenin izin verdiği matematiksel işlemlere bakmak gerekir.
2
Ölçek türlerinin matematiksel işlem kapasitelerini gözden geçirme.
Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler temel gruplama/sıralama yapar. Aralıklı ölçek toplama ve çıkarma yapabilmesine rağmen sıfır noktası itibari olduğu için oransal karşılaştırmaya izin vermez.
Seçeneklerdeki diğer temel ölçekleri özellikleri üzerinden elemek için.
3
Elde edilen sonuç ile doğru seçeneği eşleştirme.
Çarpma/bölme işlemlerine imkân veren ve gerçek bir yokluğu temsil eden mutlak sıfır noktasına sahip tek ölçek türünün oransal ölçek olduğu kesinleşmiştir.
Nihai doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Ölçümleme Düzeyleri ve Temel Ölçek Türlerinin Karakteristik Özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Ölçümleme ve Ölçek Türleri

Bu konudan daha fazla soru