Soru

Zorluk: ZorÖlçümleme ve Ölçek Türleri

Endüstriyel bir makine üreticisinin pazarlama analitik departmanı, kurumsal müşterilerini değerlendirmek için çok değişkenli bir model tasarlamaktadır. Geliştirilen modelde kullanılacak metriklerden birinin; ölçüm birimleri arasında eşit mesafe bulunması ve XA/XB=2X_A / X_B = 2 şeklinde kesin oransal kıyaslamalara (örneğin; "A müşterisinin değeri, B müşterisinin değerinin tam iki katıdır") izin vermesi gerekmektedir. Bu istatistiksel işlemlerin geçerli olabilmesi için ilgili ölçüm aracının doğal (mutlak) bir sıfır noktasına sahip olması zorunludur.

Ölçek türlerinin yapısal özellikleri (kimlik, sıra, eşit mesafe, mutlak sıfır) dikkate alındığında, departmanın bu analitik şartları tam olarak sağlayan oransal (rasyo) ölçek için aşağıdaki metriklerden hangisini kullanması istatistiksel olarak doğrudur?

  1. A
    Müşterilerin satış sonrası destek hizmetini değerlendirdiği 11 (Çok Zayıf) ile 1010 (Mükemmel) arasındaki derecelendirme puanları
  2. B
    Müşteri firmaların coğrafi konumlarına göre yer aldıkları satış bölgesi kodları
  3. Müşteri firmaların son mali yılda gerçekleştirdikleri toplam yedek parça alım tutarıCevap
  4. D
    Müşterilerin satın alma hacimlerine göre atandıkları "A Sınıfı, B Sınıfı, C Sınıfı" şeklindeki stratejik önem seviyeleri
  5. E
    Müşterilerin markaya duydukları güveni ölçmek için kullanılan ve 5-5 ile +5+5 arasında değer alan anlamsal farklılık skorları

Cevap

Müşteri firmaların son mali yılda gerçekleştirdikleri toplam yedek parça alım tutarı, oransal işlemler yapmaya uygun tek metriktir.
Harcama tutarları (TL), hacim, ağırlık veya yaş gibi fiziksel/ekonomik büyüklükler mutlak (doğal) bir sıfır noktasına sahiptir. Sıfır TL'lik bir alım, satın alma eyleminin hiç gerçekleşmediği mutlak yokluk durumu anlamına gelir. Mutlak sıfır noktasının varlığı, veriler üzerinde X/Y=2X / Y = 2 gibi kesin oransal kıyaslamalar yapılmasına olanak tanır. Bu yapısal özellikleri (kimlik, sıra, eşit mesafe ve mutlak sıfır) aynı anda taşıyan tek ölçek türü oransal (rasyo) ölçektir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda talep edilen istatistiksel özelliklerin (eşit mesafe, oranlanabilirlik ve mutlak sıfır noktası) hangi ölçek türüne ait olduğunu belirleme.
Bu özelliklerin tümü yalnızca oransal (rasyo) ölçekte bulunur.
Oransal ölçekler; sınıflayıcı, sıralayıcı ve aralıklı ölçeklerin tüm yapısal özelliklerini kapsar ve ilave olarak mutlak (doğal) yokluğu ifade eden bir sıfır noktası barındırarak X/YX/Y formunda kat/oran hesaplamalarına imkân tanır.
2
Seçeneklerde sunulan pazarlama metriklerinin hangi ölçek türlerini temsil ettiğini analiz etme.
Seçeneklerde sırasıyla aralıklı (Likert tipi puan), sınıflayıcı (Bölge kodu), oransal (TL tutarı), sıralayıcı (ABC Sınıfları) ve aralıklı (5-5/+5+5 skoru) ölçek örnekleri yer almaktadır.
Değişkenlerin ifade ettiği matematiksel anlamlar (sadece kimlik mi, sıra mı, aralık mı, yoksa gerçek bir başlangıç noktası mı olduğu) veri türünü sınıflandırmayı sağlar.
3
Mutlak sıfır noktasına sahip olan ve aranan oransal ölçek şartını karşılayan seçeneği tespit etme.
Yedek parça alım tutarı (parasal değer) doğru metriktir.
Ekonomik ve fiziksel büyüklüklerde (satış tutarı, tonaj, yaş vb.) sıfır değeri ilgili eylemin veya özelliğin hiç var olmadığını gösterir. Dolayısıyla 100.000100.000 TL, matematiksel ve anlamsal olarak 50.00050.000 TL'nin tam iki katıdır.

Anahtar Kavram

Ölçümleme Düzeyleri ve Oransal (Rasyo) Ölçek Özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla