Soru

Zorluk: OrtaÖlçümleme ve Ölçek Türleri

Bir pazar araştırmasında tüketicilerden beş farklı akıllı telefon markasını "en çok tercih ettiklerinden (1) en az tercih ettiklerine (5) doğru" sıralamaları istenmiştir.

Elde edilen veri seti incelendiğinde; 1. sıradaki marka ile 2. sıradaki marka arasındaki tercih yoğunluğu farkının, 2. ve 3. sıradaki markalar arasındaki farka eşit olup olmadığının ölçülemediği, yalnızca markalar arası öncelik (üstünlük) durumunun belirlenebildiği görülmüştür. Ayrıca, yapılan bu ölçümün mutlak bir başlangıç (gerçek sıfır) noktası da bulunmamaktadır.

Buna göre araştırmacının bu soruda kullandığı temel ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sınıflayıcı (İsimsel) ölçek
  2. Sıralayıcı (Ordinal) ölçekCevap
  3. C
    Aralıklı (Interval) ölçek
  4. D
    Oranlı (Rasyo) ölçek
  5. E
    Sabit toplamlı ölçek

Cevap

Doğru yanıt Sıralayıcı (Ordinal) ölçektir.
Sıralayıcı (ordinal) ölçekler, nesneleri belirli bir özelliğe göre büyükten küçüğe veya çoktan aza doğru dizmeye yarar. Sınıflayıcı ölçekten farklı olarak sıra özelliği taşırlar; ancak aralıklı ölçekten farklı olarak ardışık noktalar arasındaki mesafelerin (farkların) birbirine eşit olduğu varsayılamaz. Ayrıca mutlak bir sıfır noktaları yoktur. Senaryoda markaların sadece tercih sırasına dizilmesi, aralarındaki tercih yoğunluğu farkının bilinememesi ve gerçek bir başlangıç noktasının olmaması bu ölçek türünün temel karakteristiğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ölçümün hangi matematiksel özelliklere sahip olduğunu belirle.
Veriler arasında bir sıralama (öncelik, üstünlük) olduğu tespit edildi.
Katılımcılardan markaları 1'den 5'e doğru sıralamaları istenmiştir.
2
Senaryodaki ölçümün hangi matematiksel özelliklerden yoksun olduğunu analiz et.
Ölçümde aralıkların eşitliği varsayımı sağlanamamış ve mutlak sıfır noktasının olmadığı belirtilmiştir.
1. ile 2. arasındaki farkın, 2. ile 3. arasındaki farka eşit olup olmadığının ölçülemediği vurgulanmıştır.
3
Elde edilen bu özellikleri temel ölçek türleriyle eşleştir.
Sıralama özelliğine sahip olan ancak eşit aralık ve mutlak sıfır özelliğine sahip olmayan ölçek türünün 'Sıralayıcı (Ordinal) Ölçek' olduğu sonucuna varıldı.
Ölçek türlerinin hiyerarşik yapısı (Sınıflayıcı -> Sıralayıcı -> Aralıklı -> Oranlı) dikkate alınmıştır.

Anahtar Kavram

Pazarlama araştırmalarında kullanılan temel ölçümleme düzeyleri ve ölçeklerin matematiksel özellikleri (Kimlik, Sıra, Eşit Aralık, Mutlak Sıfır)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla