Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÜretim ve Üretim Sistemi Kavramları

Bir medikal sanayi işletmesinin bünyesinde faaliyet gösteren iki farklı tesisin üretim süreçleri ve dönem sonu performans verileri şu şekildedir:

* Birinci Tesis: 7/24 esasına dayalı olarak tam otomasyonlu sistemlerle sıvı kimyasal dezenfektan üretimi yapmaktadır. Üretim, hammadde girişinden nihai ürün çıkışına kadar kesintisiz bir akış izlemektedir. İlgili dönemde tesisin 10.000 litre üretim hedefine karşılık 8.000 litre üretim gerçekleşmiş, ancak bu üretim için planlanan 100 birim girdi yerine yalnızca 64 birim girdi kullanılarak girdi bazında tasarruf sağlanmıştır.
* İkinci Tesis: Farklı hastanelerin kendilerine has ölçü ve spesifikasyonlarına göre özel cerrahi protezler üretmektedir. Üretim, benzer işlemleri yapan üniversal makinelerin aynı bölümlerde toplandığı bir yerleşim düzeninde gerçekleştirilmektedir. İlgili dönemde hedeflenen 50 adet özel siparişin tamamı zamanında teslim edilmiş, ancak revizyon işlemleri nedeniyle planlanandan %25 daha fazla hammadde ve işçilik (girdi) harcanmıştır.

Buna göre, işletmenin üretim sistemleri ve performans göstergeleri (etkinlik ve verimlilik) dikkate alındığında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Birinci tesiste sürekli üretim sistemi kullanılmakta olup tesisin etkinliği planlananın altında kalmış ancak verimliliği artmıştır; İkinci tesiste ise atölye tipi üretim sistemi kullanılmakta olup tesisin etkinliği tam olarak sağlanmış ancak verimliliği düşmüştür.Cevap
  2. B
    Birinci tesiste sürekli üretim sistemi kullanılmakta olup tesisin amaca ulaşma derecesi (etkinlik) artarken, çıktı/girdi oranıyla ölçülen verimliliği düşmüştür; İkinci tesiste atölye tipi üretim uygulanmakta olup hem verimlilik hem de etkinlik planlananın altındadır.
  3. C
    Birinci tesiste kitle üretimi yapılmakta olup tesisin üretim hedefine ulaşılamadığı için hem etkinlik hem de verimlilik azalmıştır; İkinci tesiste ise proje tipi üretim yapılmakta olup hedeflere zamanında ulaşıldığı için etkinlik ve verimlilik birlikte artmıştır.
  4. D
    Birinci tesiste proses (sürekli) üretimi, İkinci tesiste parti tipi üretim yapılmaktadır; Birinci tesiste hedeflenen girdiden daha azı kullanıldığı için etkinlik yüksek, İkinci tesiste daha fazla girdi kullanıldığı için etkinlik düşüktür.
  5. E
    Birinci tesiste kitle üretimi, İkinci tesiste atölye tipi üretim yapılmaktadır; Birinci tesisin üretim miktarı düştüğü için verimliliği azalmış, İkinci tesiste ise girdi kullanımı arttığı için etkinlik oranı düşmüştür.

Cevap

Doğru değerlendirme, birinci tesisin sürekli üretim yapıp etkinliğinin düşük, verimliliğinin yüksek olduğu; ikinci tesisin ise atölye tipi üretim yapıp etkinliğinin tam, verimliliğinin düşük olduğunu belirten seçenektir.
Birinci tesis sıvı ve kesintisiz akışla çalıştığı için sürekli üretim yapmaktadır. Hedeflenen 10.000 litrenin sadece 8.000'ine ulaşıldığı için etkinlik (amaca ulaşma derecesi) düşüktür. Ancak 100 birim girdiyle 10.000 litre (oran: 100) planlanırken, 64 birim girdiyle 8.000 litre (oran: 125) üretildiği için verimlilik (çıktı/girdi) artmıştır. İkinci tesis müşteriye özel sipariş üzerine üretim yaptığı ve fonksiyonel yerleşime (üniversal makineler) sahip olduğu için atölye tipi (siparişe göre) üretimdir. 50 hedefin 50'si de teslim edildiği için etkinlik tamdır. Ancak aynı üretim için planlanandan daha fazla girdi harcandığı için verimlilik düşmüştür. Doğru seçenek tüm bu koşulları eksiksiz sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tesisin üretim sistemini ve performansını analiz etme
Sistem: Sürekli Üretim. Etkinlik: 8.00010.000=%80\frac{8.000}{10.000} = \%80 (Düşük). Verimlilik: Gerçekleşen 8.00064=125\frac{8.000}{64} = 125, Planlanan 10.000100=100\frac{10.000}{100} = 100. 125>100125 > 100 olduğu için verimlilik artmıştır.
Kesintisiz sıvı akışı sürekli üretimi gösterir. Etkinlik hedefe (çıktıya) ulaşma derecesidir. Verimlilik ise C¸ıktıGirdi\frac{\text{Çıktı}}{\text{Girdi}} oranıdır.
2
İkinci tesisin üretim sistemini ve performansını analiz etme
Sistem: Atölye Tipi Üretim. Etkinlik: 5050=%100\frac{50}{50} = \%100 (Tam). Verimlilik: Çıktı sabit kalıp girdi %25\%25 arttığı için oransal olarak düşmüştür.
Üniversal makinelerle özel sipariş üretimi atölye tipidir. Hedeflenen tüm siparişlerin teslimi etkinliği tam kılar, girdi israfı ise kaynak kullanım oranını (verimliliği) düşürür.
3
Elde edilen sonuçları seçeneklerle eşleştirme
Sadece tek bir seçenek birinci tesisin sürekli üretim, düşük etkinlik, yüksek verimliliğe; ikinci tesisin atölye tipi üretim, tam etkinlik, düşük verimliliğe sahip olduğunu doğru analiz etmektedir.
Diğer seçenekler üretim sistemlerini, verimlilik-etkinlik tanımlarını ve matematiksel oranları birbiriyle karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Üretim Sistemlerinin Sınıflandırılması ile Verimlilik ve Etkinlik Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Üretim ve Üretim Sistemi Kavramları

Bu konudan daha fazla soru