Soru

Zorluk: OrtaÜretim ve Üretim Sistemi Kavramları

Bir endüstriyel ekipman üreticisi, yalnızca müşterilerinden gelen özel talepler doğrultusunda, her defasında farklı spesifikasyonlara sahip tek bir endüstriyel fırın üretmektedir. Üretim sürecinde standart bir akış hattı bulunmamakta, her siparişin gerektirdiği işlem sırasına göre ürünler işletme içindeki genel amaçlı makinelerin bulunduğu farklı atölyelere yönlendirilmektedir. İşletme yönetimi, yılın ilk yarısında planlanan on adet fırının tamamını zamanında teslim ederek üretim programı hedefini %100 tutturmuştur. Bununla birlikte, süreç içerisinde yaşanan tasarım revizyonları ve malzeme fireleri nedeniyle, öngörülen standart girdi miktarının %25 üzerine çıkılmıştır.

Bu işletmenin uyguladığı üretim sistemi türü ve süreç performansı ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. İşletmede siparişe göre üretim yapılmaktadır; üretim hedeflerine eksiksiz ulaşıldığı için süreç etkin, hedeflenen çıktılar için öngörülenden daha fazla girdi kullanıldığı için süreç verimsizdir.Cevap
  2. B
    İşletmede siparişe göre üretim yapılmaktadır; öngörülen girdi miktarı aşıldığı için süreç etkin değil, üretim hedeflerine zamanında ulaşıldığı için süreç verimlidir.
  3. C
    İşletmede parti tipi üretim yapılmaktadır; ürünler gruplar hâlinde işlendiği ve hedeflere ulaşıldığı için süreç etkin, malzeme israflarından dolayı süreç verimsizdir.
  4. D
    İşletmede proje tipi üretim yapılmaktadır; mamul sabit kalarak üretim faktörleri ürünün yanına getirildiği için süreç etkin, zamanında teslimat yapıldığı için süreç verimlidir.
  5. E
    İşletmede kitle üretim sistemi uygulanmaktadır; üretim miktarı yüksek olduğu için süreç verimli, ancak fire oranları yüksek olduğu için süreç etkin değildir.

Cevap

İşletmede siparişe göre üretim yapılmaktadır; üretim hedeflerine eksiksiz ulaşıldığı için süreç etkin, hedeflenen çıktılar için öngörülenden daha fazla girdi kullanıldığı için süreç verimsizdir.
Vakada anlatılan işletmede her müşterinin talebine göre farklı ve tekil bir ürünün üretilmesi, genel amaçlı makinelerin kullanılması ve ürünün işlem sırasına göre atölyeleri dolaşması durumu 'siparişe göre üretim' (atölye tipi) sisteminin tanımıdır. Performans açısından bakıldığında; teslimat hedeflerine %100 ulaşılması işletmenin 'etkin' bir süreç yürüttüğünü gösterir. Ancak hedeflenen çıktıyı elde etmek için standartların %25 üzerinde kaynak (girdi) tüketilmesi, çıktı/girdi oranını düşürdüğü için sürecin 'verimsiz' olduğuna işaret eder. Bu nedenle hem sistem tespiti hem de etkinlik/verimlilik analizi doğru olan seçenek bu ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki üretim sistemi özelliklerini analiz et.
Ürünlerin müşteriye özel ve tekil olması, standart bir akış hattı yerine farklı atölyelere yönlendirilmesi 'siparişe göre üretim' (atölye tipi üretim) sistemini işaret eder.
Üretim sistemleri sınıflandırmasında ürün çeşitliliği ve üretim hacmi belirleyicidir.
2
Yöneticinin hedef gerçekleştirme durumunu değerlendir.
Hedeflenen on fırının tamamı zamanında üretilmiş, hedeflere %100 ulaşılmıştır. Bu durum sürecin 'etkin' (efektif) olduğunu gösterir.
Etkinlik, işletmenin belirlediği amaç ve hedeflere ulaşma derecesinin ölçüsüdür.
3
Kaynak kullanım performansını değerlendir.
Aynı çıktı miktarı için öngörülenden %25 daha fazla kaynak (girdi) harcanmıştır. Bu durum sürecin 'verimsiz' olduğunu gösterir.
Verimlilik, üretilen çıktı ile bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi arasındaki orandır (Çıktı / Girdi). Girdi sarfiyatının artması verimliliği düşürür.
4
Analiz sonuçlarını birleştirerek doğru ifadeyi belirle.
Sistem siparişe göre üretimdir; hedeflere ulaşıldığı için etkin, kaynak kullanımı aşıldığı için verimsizdir.
Sistem türü ve performans göstergelerinin doğru yorumlandığı tek bir ifade bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Üretim Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans (Verimlilik/Etkinlik) Ölçütleri
Bu soruyu puanla