Soru

Zorluk: OrtaNormal (Pratik) Kapasite

Bir kamu işletmesinde planlama uzmanları, mevcut makine parkurunun 365 gün 24 saat boyunca hiçbir arıza veya kesinti olmaksızın çalışacağı varsayımıyla yıllık bir üretim hacmi hesaplamıştır. Ancak fabrika müdürü bu verinin uygulamada ulaşılamaz olduğunu vurgulayarak; makine periyodik bakım süreleri, işçi molaları, vardiya değişimleri ve yasal tatiller gibi kaçınılmaz zaman kayıplarının söz konusu hesaplamadan düşülmesini talep etmiştir. Fabrika müdürünün bahsettiği, ideal üretim miktarından olağan ve kaçınılmaz duraklamaların çıkarılmasıyla elde edilen bu kapasite türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Normal (Pratik) kapasiteCevap
  2. B
    Teorik (Maksimum) kapasite
  3. C
    Fiilî (Gerçek) kapasite
  4. D
    Optimum kapasite
  5. E
    Atıl (Boş) kapasite

Cevap

Normal (Pratik) kapasite
İşletmelerde makinelerin ve donanımın teorik olarak yılın her saati kesintisiz çalışacağı varsayılarak bulunan miktara teorik kapasite denir. Ancak gerçek hayatta makinelerin bakıma ihtiyaç duyması, işçilerin yemek ve dinlenme molaları kullanması, resmi ve dini tatiller gibi nedenlerle üretimin durması kaçınılmazdır. Teorik üretim kapasitesinden bu kaçınılmaz (olağan) duraklamalar ve zaman kayıpları düşüldüğünde elde edilen, işletmenin uygulamada ulaşabileceği en yüksek üretim seviyesini ifade eden kavram 'Normal (Pratik) kapasite'dir. Soruda fabrika müdürü tam olarak bu tanımı yaparak planlamanın revize edilmesini istemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ilk hesaplama durumunu analiz etme.
Makinelerin hiç durmadan çalışması varsayımıyla hesaplanan hacim, Teorik (Maksimum) kapasitedir.
Teorik kapasite, üretim sürecinde hiçbir olağandışı ya da olağan aksaklık olmadığı varsayımına dayanır.
2
Fabrika müdürünün hesaplamaya dahil edilmesini istediği unsurları belirleme.
Müdür; makine bakımı, molalar, tatiller gibi kaçınılmaz (olağan) duraklamaların düşülmesini talep etmiştir.
Uygulamada teorik kapasiteye ulaşmak imkansızdır; planlamanın daha gerçekçi temellere oturtulması gerekir.
3
Teorik kapasiteden olağan duraklamaların düşülmesiyle elde edilen formülü tanımlama.
Teorik Kapasite - Olağan ve Kaçınılmaz Duraklamalar = Normal (Pratik) Kapasite eşitliği elde edilir.
İşletme literatüründe olağan duraklamaların dikkate alındığı kapasite türü doğrudan pratik (normal) kapasite olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Normal (Pratik) Kapasite
Bu soruyu puanla