Soru

Zorluk: KolayKarşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

Bir lojistik firmasının 2024 ve 2025 yıllarına ait özet gelir tablosu verileri aşağıda verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri2024 (₺)2025 (₺)
Net Satışlar1.000.0001.200.000
Satışların Maliyeti (-)500.000600.000
Brüt Satış Kârı500.000600.000
Faaliyet Giderleri (-)200.000400.000
Faaliyet Kârı300.000200.000

Bu verilere göre, yatay analiz (karşılaştırmalı tablolar analizi) yöntemi kullanıldığında işletmenin kârlılığını olumsuz yönde en fazla etkileyen (oransal olarak en yüksek artışı gösteren) gider kalemi ve bu kalemin yatay analiz değeri (değişim yüzdesi) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Faaliyet Giderleri, %100 artışCevap
  2. B
    Faaliyet Giderleri, %50 artış
  3. C
    Faaliyet Giderleri, 200.000 ₺ artış
  4. D
    Faaliyet Giderleri, %200 artış
  5. E
    Satışların Maliyeti, %20 artış

Cevap

İşletmenin kârlılığını olumsuz yönde en fazla etkileyen gider kalemi, %100 oransal artış ile Faaliyet Giderleri'dir.
Yatay analizde kalemlerin önceki (baz) yıla göre oransal değişimi hesaplanır. Faaliyet giderleri baz yıla göre 200.000200.000 ₺ artmış olup, bu tutarın baz yıl olan 200.000200.000 ₺'ye bölümüyle %100\%100 artış oranı bulunur. Bu oran maliyetlerdeki %20\%20'lik artıştan çok daha yüksek olduğu için kârlılığı en olumsuz etkileyen kalem faaliyet giderleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatay analiz (yüzde yöntemi) formülünü belirle.
Yatay Analiz Oranı = Cari Yıl TutarıBaz Yıl TutarıBaz Yıl Tutarı×100\frac{\text{Cari Yıl Tutarı} - \text{Baz Yıl Tutarı}}{\text{Baz Yıl Tutarı}} \times 100
Karşılaştırmalı tablolarda kalemlerin zaman içindeki oransal gelişimini ölçmek için bu formül kullanılır.
2
Satışların maliyetindeki değişimi hesapla.
Değişim Oranı = 600.000500.000500.000×100=%20\frac{600.000 - 500.000}{500.000} \times 100 = \%20 artış.
Maliyetlerin ne ölçüde arttığını görerek diğer giderlerle kıyaslamak için.
3
Faaliyet giderlerindeki değişimi hesapla.
Değişim Oranı = 400.000200.000200.000×100=%100\frac{400.000 - 200.000}{200.000} \times 100 = \%100 artış.
Faaliyet kârını doğrudan etkileyen bu kalemin artış hızını bulmak için.
4
Gider kalemlerini karşılaştırarak en olumsuz eğilimi tespit et.
Faaliyet giderlerindeki %100\%100'lük artış, satışların maliyetindeki %20\%20'lik artıştan çok daha yüksektir.
Soru bizden işletmeyi olumsuz yönde en fazla etkileyen (oransal olarak en yüksek artış gösteren) gideri istemektedir.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)
Bu soruyu puanla