Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlaması ve Türleri

Bir beyaz eşya fabrikasında montaj hattı, makine parkuru 77 gün 2424 saat kesintisiz çalışacak şekilde düşünüldüğünde günde maksimum 500500 adet buzdolabı üretebilecek donanıma sahiptir.

Ancak fabrika yönetimi; yasal yemek molaları, vardiya değişimleri ve planlı makine bakımlarını hesaba katarak sistemin günde en fazla 400400 adet üretim yapabileceğini öngörmüştür. İlgili ayda, tedarik zincirinde yaşanan malzeme eksiklikleri ve beklenmedik makine arızaları nedeniyle günlük ortalama 320320 adet buzdolabı üretilebilmiştir.

Bu fabrikanın kapasite verileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İşletmenin kapasite kullanım oranı %80\%80, sistem verimliliği ise %64\%64 olarak gerçekleşmiştir.
  2. B
    Planlı duruşlar hesaba katılarak belirlenen 400400 adetlik günlük üretim miktarı, işletmenin teorik kapasitesini ifade eder.
  3. C
    Sistemin fiili kapasitesi 500500 adet iken, tasarım kapasitesi 320320 adet olarak gerçekleşmiştir.
  4. İşletmenin kapasite kullanım oranı %64\%64, sistem verimliliği ise %80\%80'dir.Cevap
  5. E
    Günlük ortalama 320320 adetlik üretim, fabrikanın pratik (normal) kapasitesini temsil etmektedir.

Cevap

İşletmenin kapasite kullanım oranı %64, sistem verimliliği ise %80'dir.
Verilen senaryoda, kesintisiz çalışmayla ulaşılabilecek 500500 adet teorik kapasiteyi (tasarım kapasitesi); planlı duruşlar düşülerek hedeflenen 400400 adet pratik kapasiteyi (etkili kapasite); dönem sonunda üretilen 320320 adet ise fiili kapasiteyi (gerçekleşen kapasite) ifade eder. Doğru hesaplama, Kapasite Kullanım Oranı = (320/500=%64320/500 = \%64) ve Sistem Verimliliği = (320/400=%80320/400 = \%80) şeklinde olmalıdır. Doğru oranları veren tek seçenek budur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinden kapasite türlerini ve değerlerini sınıflandır.
Tasarım (Teorik) Kapasite = 500, Pratik (Etkili) Kapasite = 400, Fiili (Gerçekleşen) Kapasite = 320.
Hesaplamaları yapabilmek için hangi verinin hangi kapasite türüne ait olduğunu belirlemek gerekir.
2
Kapasite kullanım oranını hesapla.
Kapasite Kullanım Oranı = (Fiili Kapasite / Tasarım Kapasitesi) x 100 = (320 / 500) x 100 = %64.
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen üretimin kurulmuş olan maksimum (teorik) kapasiteye oranını gösterir.
3
Sistem verimliliğini hesapla.
Sistem Verimliliği = (Fiili Kapasite / Pratik Kapasite) x 100 = (320 / 400) x 100 = %80.
Verimlilik, işletmenin kendi belirlediği gerçekçi sınırlar (pratik kapasite) içinde ne kadar başarılı olduğunu ölçer.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri, Kapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik
Bu soruyu puanla