Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlaması ve Türleri

Bir gıda işleme tesisinde konserve üretim hattı saatte 2.0002.000 adet ürün işleme kapasitesine sahiptir. İşletmede haftanın 55 günü, günde tek vardiya (88 saat) çalışılmaktadır.

Planlama departmanı, günlük mesai içindeki yasal işçi molaları, yemek arası ve rutin makine temizliği için toplam 22 saatlik bir sürenin üretime ayrılamayacağını öngörmüştür.

Geçtiğimiz hafta, paketleme ünitesinde meydana gelen beklenmedik bir arıza ve ambalaj malzemesi tedariğindeki gecikme nedeniyle haftalık toplam üretim 48.00048.000 adet konserve olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre işletmenin haftalık tasarım (teorik) kapasitesi, etkili (pratik) kapasitesi ve kapasite kullanım oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 80.00080.000 - 60.00060.000 - %80\%80Cevap
  2. B
    80.00080.000 - 60.00060.000 - %60\%60
  3. C
    60.00060.000 - 80.00080.000 - %60\%60
  4. D
    80.00080.000 - 48.00048.000 - %60\%60
  5. E
    60.00060.000 - 48.00048.000 - %80\%80

Cevap

İşletmenin tasarım kapasitesi 80.00080.000, etkili kapasitesi 60.00060.000 ve kapasite kullanım oranı %80\%80'dir.
Doğru yanıt olan seçenekte, makinenin kesintisiz kapasitesi (80.00080.000) tasarım kapasitesi olarak, molaların düşüldüğü hedeflenen kapasite (60.00060.000) etkili kapasite olarak doğru bulunmuştur. Kapasite kullanım oranı da kuralına uygun şekilde gerçek üretimin etkili kapasiteye bölünmesiyle (48.000/60.000=0,8048.000 / 60.000 = 0,80) doğru hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tasarım (teorik) kapasitesi hesaplanır.
Haftalık tasarım kapasitesi: 2.000 adet/saat×8 saat/gu¨n×5 gu¨n/hafta=80.000 adet2.000 \text{ adet/saat} \times 8 \text{ saat/gün} \times 5 \text{ gün/hafta} = 80.000 \text{ adet}.
Tasarım kapasitesi, sistemin hiçbir kesinti, bakım veya mola olmadan sürekli çalıştığı varsayımıyla ulaşabileceği maksimum üretim miktarıdır.
2
Etkili (pratik) kapasite hesaplanır.
Günlük net çalışma süresi 82=68 - 2 = 6 saattir. Haftalık etkili kapasite: 2.000 adet/saat×6 saat/gu¨n×5 gu¨n/hafta=60.000 adet2.000 \text{ adet/saat} \times 6 \text{ saat/gün} \times 5 \text{ gün/hafta} = 60.000 \text{ adet}.
Etkili kapasite, tasarım kapasitesinden işletmenin kontrolündeki planlı duruşlar (molalar, bakım vb.) çıkarıldığında ulaşılan ve hedeflenen üretim miktarıdır.
3
Kapasite kullanım oranı hesaplanır.
(48.000/60.000)×100=%80(48.000 / 60.000) \times 100 = \%80.
Kapasite kullanım oranı, fiilen gerçekleşen üretimin, planlanan etkili (pratik) kapasiteye bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ve Kullanım Oranı Hesaplamaları
Bu soruyu puanla