Bir kamu iştiraki olan elektromekanik teçhizat fabrikasında stok kalemleri, Vilfredo Pareto'nun 'önemli azınlık ve önemsiz çoğunluk' ilkesine (80/20 kuralı) dayanan ABC yaklaşımı ile sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma sonucunda, stok kalemlerinin miktar olarak küçük bir kısmını oluşturmasına rağmen toplam yatırım değerinin büyük bir bölümünü temsil eden grup 'A sınıfı' olarak; miktar olarak çok fazla çeşide sahip olmasına rağmen toplam değer içindeki payı en düşük olan grup ise 'C sınıfı' olarak belirlenmiştir.
Buna göre, işletme yönetiminin ABC sınıflandırması sonucunda uygulaması gereken stok kontrol stratejileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A sınıfı malzemelerin stok kayıtları detaylı olarak takip edilip sıkı kontrol politikaları uygulanırken; C sınıfı malzemeler için periyodik gözden geçirme ve daha yüksek miktarlı siparişler tercih edilmelidir.Cevap
- BA sınıfı malzemelerin birim maliyeti yüksek olduğundan tek seferde büyük partiler halinde sipariş edilerek elde bulundurma maliyetlerinden tasarruf sağlanmalı, C sınıfı malzemeler ise sık sık küçük partiler halinde tedarik edilmelidir.
- CPareto prensibi gereği işletme kaynaklarının ve yönetim zamanının büyük bir bölümü, miktar olarak en kalabalık grubu oluşturan C sınıfı kalemlerin tedarikçi performans analizlerine ayrılmalıdır.
- DC sınıfı malzemelerin değer yüzdesi düşük olduğu için bu kalemlerde hiçbir şekilde güvenlik stoğu tutulmamalı ve yalnızca üretimden kesin talep geldiğinde sipariş verilmelidir.
- EMiktar olarak en yüksek orana sahip olan C sınıfı malzemelerin üretim hattında duruşa yol açmasını engellemek amacıyla, her bir hareketinin sıkı takip edildiği sürekli gözden geçirme sistemiyle kontrol edilmesi zorunludur.
Cevap
A sınıfı malzemeler için sıkı takip ve sürekli kontrol uygulanırken, C sınıfı malzemeler için periyodik gözden geçirme ve büyük partili sipariş stratejisi izlenmesi gerektiğini belirten seçenektir.
ABC stok sınıflandırma sisteminde temel amaç, yönetim çabasını ve kaynaklarını stokların değerine orantılı olarak tahsis etmektir. A sınıfı malzemeler işletme sermayesinin büyük kısmını bağladığı için bu kalemlerde sıkı kontrol, sürekli (Q) gözden geçirme, detaylı kayıt tutma ve düşük güvenlik stokları ile çalışılması esastır. C sınıfı malzemelerin ise birim değerleri çok düşük olmasına rağmen miktar ve çeşitleri fazladır. C sınıfı kalemler için sürekli takip ve sık sipariş verme maliyeti, kalemlerin kendi fiziksel değerini aşabilir. Bu nedenle C sınıfı için periyodik gözden geçirme, basit kontrol yöntemleri ve bir kerede daha yüksek miktarlı sipariş verilerek sipariş maliyetlerinin düşürülmesi en rasyonel stratejidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
ABC Analizi ile Stok Yönetim Politikaları