İleri teknoloji polimer malzemeler üreten bir işletme, pazardaki talep belirsizliğinin ve teknolojik değişim hızının yüksek olması nedeniyle tek seferde büyük ölçekli tesis yatırımları yapmaktan kaçınmaktadır. Bunun yerine, piyasa talebindeki eğilimi sürekli analiz ederek, kapasitesini talep artışına paralel şekilde küçük adımlarla ve sık sık artırmayı tercih etmektedir. Bu uyumu sağlayabilmek için zaman zaman kısa vadeli ekipman kiralama, esnek vardiya sistemleri ve fason üretim gibi yöntemlere başvurmaktadır.
Buna göre, işletmenin uyguladığı kapasite planlama stratejisi ve bu stratejinin temel kısıtı aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- İzleyici kapasite stratejisi uygulanmaktadır; kapasitenin sık ve küçük ölçeklerde artırılması, yatırımlarda ölçek ekonomilerinden yararlanılmasını engeller ve birim büyüme maliyetlerini yükseltir.Cevap
- BArtçı (gecikmeli) kapasite stratejisi uygulanmaktadır; kapasitenin ancak talep kesinleştikten sonra artırılması, işletmenin aşırı atıl kapasite yüküyle karşılaşmasına ve sabit maliyetlerin artmasına neden olur.
- CBütünleşik planlama kararları kapsamında talebi izleme (chase) stratejisi uygulanmaktadır; bu strateji uzun vadeli tesis yatırımlarını gerektirdiğinden stok bulundurma maliyetlerini maksimize eder.
- DÖncü (genişlemeci) kapasite stratejisi uygulanmaktadır; bu durum bağımlı talebe konu olan nihai ürünlerin pazara sunumunu geciktirerek işletmenin rekabet gücünü zayıflatır.
- Eİşletme kapasitesini sürekli olarak teorik kapasite seviyesinde esnetmeye çalışmaktadır; bu durum olağan duruşların ve rutin bakımların göz ardı edilerek uzun vadede sistem verimliliğinin düşmesine neden olur.
Cevap
İzleyici kapasite stratejisi uygulanmaktadır; kapasitenin sık ve küçük ölçeklerde artırılması, yatırımlarda ölçek ekonomilerinden yararlanılmasını engeller ve birim büyüme maliyetlerini yükseltir.
Verilen senaryoda işletme, ne tam bir Öncü strateji gibi talebin çok öncesinde büyük kapasite kurmakta, ne de tam bir Artçı strateji gibi talebin kesinleşip mevcut kapasiteyi aşmasını beklemektedir. Talebi yakından izleyerek sık ve küçük artışlar yapması, fason üretim ve kiralama gibi esnek yöntemlerle talebi günü gününe karşılamaya çalışması 'İzleyici (Eşzamanlı)' stratejiyi tanımlar. Bu stratejinin en büyük dezavantajı, tek seferde büyük bir tesis kurmanın getireceği 'ölçek ekonomilerinden' mahrum kalınması ve her küçük donanım/kapasite artışının birim başına daha yüksek maliyetlere yol açmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kapasite Planlama Stratejileri (Öncü, Artçı, İzleyici) ve Ölçek Ekonomisi