Bir ulusal havalimanı işletmesinin teknik bakım direktörlüğü, ambarlarında yer alan 40.000 farklı kalem yedek parça ve sarf malzemesi için Pareto Prensibi'ne (80/20 kuralı) dayalı bir ABC analizi gerçekleştirmiştir. Analiz sonucunda, uçuş güvenliğini doğrudan etkileyen özel sensörler ve aviyonik parçaların (A sınıfı), toplam kalem sayısının %10'unu oluşturmasına rağmen yıllık toplam stok yatırım değerinin %75'ini kapsadığı görülmüştür. Buna karşılık, terminal genel bakımında kullanılan standart vidalar, somunlar ve temizlik bezlerinin (C sınıfı), kalem sayısının %65'ini oluştururken yıllık değerin yalnızca %5'lik kısmına denk geldiği tespit edilmiştir. Kalan ara kalemler ise B sınıfı olarak gruplandırılmıştır.
Bu işletmenin ABC sınıflandırması sonuçlarına dayanarak oluşturacağı stok kontrol ve satın alma politikalarıyla ilgili aşağıdaki stratejilerden hangisi en uygundur?
- A sınıfı kalemler için sürekli gözden geçirme sistemi kullanılarak sıkı fiziksel kontroller ve hassas kayıt tutma işlemleri yürütülmeli; C sınıfı kalemler için ise kayıt maliyetlerini en aza indirmek amacıyla çift kutu (two-bin) gibi görsel ve basit kontrol yöntemleri tercih edilmelidir.Cevap
- BA sınıfı kalemlerin birim fiyatları yüksek olduğundan sipariş maliyetlerinden tasarruf etmek amacıyla bu ürünler seyrek aralıklarla ve büyük partiler halinde tedarik edilmeli; C sınıfı kalemler ise elde bulundurma maliyetini düşürmek için sık ve küçük partiler halinde sipariş edilmelidir.
- CC sınıfı kalemler miktar olarak ambarın en büyük kısmını (%65) işgal ettiğinden, olası sayım hatalarını ve stok kayıplarını önlemek adına depo personelinin mesaisinin büyük bir bölümü bu kalemlerin günlük fiziki sayımına ve sistemsel takibine ayrılmalıdır.
- DStok maliyetlerini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla, sınıflandırmaya bakılmaksızın tüm kalemlerde Tam Zamanında Üretim (JIT) felsefesi mutlak kural olarak benimsenmeli ve uçuş güvenliğini etkileyenler dahil ambardaki tüm fiziki stoklar sıfıra indirilmelidir.
- EC sınıfı kalemlerin tedarik süreleri genellikle daha kısa ve kullanımları hızlı olduğu için, bu kalemlere ait yeniden sipariş noktası (ROP) seviyeleri, A sınıfı kalemlere kıyasla daha titiz matematiksel modellerle sürekli olarak güncellenmelidir.