Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİşe Alım ve Seçim Süreci

Bağımsız bir düzenleyici ve denetleyici kurul, uzman yardımcısı alım sürecinde uyguladığı yöntemlerin verimliliğini analiz etmek üzere bir değerlendirme komisyonu kurmuştur. Komisyonun hazırladığı raporda şu temel bulgulara yer verilmiştir:

I. İşe alım sürecine yeni entegre edilen "Karmaşık Vaka Çözümleme Testi"nin kalitesini sınamak amacıyla test, kurumda halihazırda uzman olarak görev yapan mevcut personele uygulanmış ve personelin güncel iş başarı puanları ile test puanları arasında pozitif yönde oldukça yüksek bir ilişki (r=0,85r=0,85) tespit edilmiştir.
II. Mülakat aşamasında komisyon üyelerinin; adayların yalnızca dış görünüş, giyim tarzı ve diksiyonlarındaki profesyonellikten etkilenerek, mesleki mevzuat bilgisi, analitik düşünme ve stres altında karar verme gibi diğer tüm bağımsız değerlendirme boyutlarında da bu adaylara en yüksek puanları verdikleri saptanmıştır.
III. Tüm seçim sürecini (test ve mülakat) en yüksek puanlarla tamamlayarak göreve başlayan yeni uzman yardımcılarının, birinci yılın sonundaki fiili iş performanslarının ve mesleki yeterliliklerinin kurumun beklediği asgari standartların oldukça altında kaldığı gözlemlenmiştir.

Bu rapora göre, kurumun işe alım ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki teknik değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. I. bulgu testin eşzamanlı (uygunluk) geçerliliğini doğrularken; II. bulguda hale etkisine (halo) maruz kalındığı ve III. bulgu sonucunda tüm sürecin yordama geçerliliğinin düşük olduğu anlaşılmaktadır.Cevap
  2. B
    I. bulgu testin yordama geçerliliğinin yüksek olduğunu gösterirken; II. bulguda kontrast (zıtlık) hatası yapıldığı ve III. bulguda sürecin yapı geçerliliğinin zayıf olduğu görülmektedir.
  3. C
    I. bulgu testin kapsam geçerliliğini kanıtlarken; II. bulguda değerlendiricilerin stereotipleme (kalıpyargı) hatasına düştüğü ve III. bulguda ölçüm güvenilirliğinin düşük olduğu anlaşılmaktadır.
  4. D
    I. bulgu testin yapı geçerliliğinin yüksek olduğunu; II. bulguda kendine benzetme (benzerlik) etkisinin ortaya çıktığını ve III. bulguda içsel tutarlılık katsayısının yetersizliğini ifade etmektedir.
  5. E
    I. bulgu testin test-yeniden test güvenilirliğini gösterirken; II. bulguda merkeze yığılma eğilimi hatası yapıldığı ve III. bulguda eşzamanlı geçerliliğin kurulamadığı saptanmaktadır.

Cevap

I. bulgu testin eşzamanlı (uygunluk) geçerliliğini doğrularken; II. bulguda hale etkisine (halo) maruz kalındığı ve III. bulgu sonucunda tüm sürecin yordama geçerliliğinin düşük olduğu anlaşılmaktadır.
Doğru yanıt, her üç bulgunun da teknik karşılığını eksiksiz vermektedir. Mevcut çalışanlar üzerinden yapılan test-performans karşılaştırması eşzamanlı (uygunluk) geçerliliktir. Dış görünüş ve diksiyon gibi kısıtlı bir olumlu niteliğin mülakat komisyonunu kör ederek diğer tüm ilgisiz boyutlara (mevzuat bilgisi vb.) yansıması tipik bir hale etkisidir (halo). Seçilen adayların gerçekte işi yapamaması ise sürecin gelecekteki performansı tahmin edemediğini, yani yordama geçerliliğinin başarısız olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
I. bulgudaki geçerlilik türünü tanımlama.
Mevcut personelin güncel iş başarı puanları ile test sonuçları karşılaştırıldığı için bu durum Eşzamanlı (Uygunluk) Geçerliliğini (Concurrent Validity) gösterir.
Yordama geçerliliği gelecekteki performansı tahmin ederken, eşzamanlı geçerlilik testin halihazırda o işi yapan kişilerin mevcut başarılarıyla örtüşme derecesini ölçer.
2
II. bulgudaki mülakat (algı) hatasını tespit etme.
Değerlendiricilerin sadece dış görünüş ve diksiyon gibi belirli bir olumlu özelliğe odaklanıp, adayları mevzuat veya analitik düşünme gibi bambaşka boyutlarda da yüksek puanlaması Hale Etkisi (Halo Effect) hatasıdır.
Hale etkisinde, kişinin öne çıkan tek bir olumlu niteliği değerlendiriciyi körleştirir ve adayın diğer tüm bağımsız özelliklerinin de aynı derecede mükemmel olduğu yanılgısına yol açar.
3
III. bulgudaki sistemik sorunu belirleme.
Seçim sürecinde yüksek puan alanların işe başladıktan sonra gerçek iş performanslarının düşük çıkması, uygulanan araçların gelecekteki başarıyı tahmin edemediğini, yani Yordama Geçerliliğinin (Predictive Validity) düşük olduğunu gösterir.
İşe alım araçlarının temel amacı adayın işe girdikten sonraki fiili performansını doğru öngörebilmektir; bu öngörü yeteneğine yordama geçerliliği adı verilir.

Anahtar Kavram

İnsan Kaynakları Seçim Testlerinde Geçerlilik Türleri ve Mülakat Hataları
Bu soruyu puanla

Konular

İşe Alım ve Seçim Süreci

Bu konudan daha fazla soru