Soru

Zorluk: Zorİşe Alım ve Seçim Süreci

Ulusal çapta hizmet sunan bir telekomünikasyon şirketi, müşteri temsilcisi pozisyonu için adayların problem çözme potansiyellerini ölçmek amacıyla tasarladığı genel yetenek testini aynı aday grubuna on beş gün arayla iki kez uygulamış ve adayların iki uygulamadan aldıkları puanlar arasında yüksek bir pozitif korelasyon bulunduğunu saptamıştır.

Diğer taraftan, aynı personel alım sürecinin yüz yüze mülakat aşamasında, değerlendiricilerin bazı adayların yalnızca akademik not ortalamalarının düşük olmasını merkeze alarak, bu adayların hitabet, stres yönetimi ve takım çalışmasına yatkınlık gibi birbirinden bağımsız diğer tüm becerilerine de en düşük puanı verdikleri raporlanmıştır.

Buna göre, uygulanan yetenek testinin sahip olduğu kanıtlanan psikometrik nitelik ile mülakat komisyonunun düştüğü algısal hata aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Güvenilirlik - Boynuz etkisiCevap
  2. B
    Kapsam geçerliliği - Öncelik etkisi
  3. C
    Eşzamanlı geçerlilik - Kendine benzetme yanılgısı
  4. D
    Objektiflik - Merkezi eğilim hatası
  5. E
    Yapı geçerliliği - Beklenti (Pygmalion) etkisi

Cevap

Güvenilirlik ve Boynuz etkisi eşleştirmesini içeren seçenek doğrudur.
Verilen senaryoda testin aynı kişilere iki kez uygulanıp birbirine yakın sonuçlar (yüksek korelasyon) vermesi, testin tesadüfi hatalardan arınık olduğunu ve 'güvenilir' (tutarlı/kararlı) olduğunu kanıtlar. Mülakat aşamasında adayların düşük not ortalaması gibi tek bir olumsuz durumunun ele alınarak, iletişim ve kriz yönetimi gibi diğer tüm bağımsız yetkinliklerinin de olumsuz (düşük) olarak değerlendirilmesi ise literatürde 'boynuz etkisi' (horn effect) olarak adlandırılır. Dolayısıyla Güvenilirlik ve Boynuz etkisi kavramları parçadaki durumları tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki test uygulamasının sonucunu analiz et.
Testin on beş gün arayla aynı gruba uygulanıp benzer puanlar üretmesi, ölçüm aracının zamana karşı kararlı ve tutarlı olduğunu gösterir. Bu durum 'güvenilirlik' kavramı ile ifade edilir.
Geçerlilik testin amacına hizmet etme derecesiyken, güvenilirlik testin hatalardan arınık olarak tutarlı sonuçlar üretme yeteneğidir.
2
Mülakat komisyonunun sergilediği değerlendirme davranışını tespit et.
Değerlendiricilerin, adayın 'düşük not ortalaması' şeklindeki tek bir olumsuz özelliğinden hareketle, adayın diğer tüm bağımsız özelliklerini de (hitabet, stres yönetimi vb.) olumsuz olarak puanladığı görülmüştür.
Tek bir olumlu özellikten yola çıkarak tümüyle olumlu değerlendirme yapmaya 'hale etkisi', tek bir olumsuz özellikten yola çıkarak tümüyle olumsuz değerlendirme yapmaya ise 'boynuz etkisi' denir.
3
Bulunan iki kavramı birleştirerek doğru seçeneği belirle.
Birinci durum Güvenilirlik, ikinci durum Boynuz Etkisi kavramına karşılık gelmektedir.
Soruda istenen sırasıyla doğru eşleştirmeyi sağlamak.

Anahtar Kavram

İnsan Kaynakları Seçim Sürecinde Test Nitelikleri ve Algısal Hatalar
Bu soruyu puanla