Soru

Zorluk: ZorDarboğaz Analizi ve Kısıtlar Teorisi

Devlet Arşivleri Başkanlığına bağlı bir birimde, tarihi belgelerin sayısallaştırılması süreci ardışık dört aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamaların saatlik maksimum işlem kapasiteleri aşağıda verilmiştir:

- 11. Aşama (Fiziksel Temizlik ve Tasnif): 8080 belge/saat
- 22. Aşama (Tarama): 5050 belge/saat
- 33. Aşama (Metaveri Girişi ve İndeksleme): 120120 belge/saat
- 44. Aşama (Kalite Kontrol ve Onay): 6060 belge/saat

Kısıtlar Teorisi'ni (TOC) uygulayan kurum yöneticisi, sistemin darboğazını tespit ettikten sonra Kısıtlar Teorisi'nin beş odaklanma adımından ikincisi olan "kısıtı sömürme (kısıttan en yüksek verimi elde etme)" adımını uygulamaya karar vermiştir.

Buna göre, yöneticinin bu adım kapsamında alması gereken karar ve sistemin mevcut saatlik kapasitesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Tarama cihazının periyodik bakımlarını mesai saatleri dışına kaydırarak cihazın kesintisiz çalışmasını sağlamak / 5050 belgeCevap
  2. B
    Fiziksel temizlik ve tasnif istasyonunun çalışma hızını tarama istasyonunun hızına uyumlu hâle getirmek / 5050 belge
  3. C
    Sisteme yeni ve daha yüksek teknolojili bir tarama cihazı dâhil ederek darboğazı ortadan kaldırmak / 6060 belge
  4. D
    Kalite kontrol ve onay aşamasına ilave personel atayarak sürecin sonundaki birikmeleri önlemek / 6060 belge
  5. E
    Metaveri girişi aşamasındaki personelin bir kısmını fiziksel temizlik aşamasına kaydırarak başlangıç hızını artırmak / 8080 belge

Cevap

Sistemin saatlik kapasitesini darboğaz olan tarama istasyonu (5050 belge/saat) belirler. 'Kısıtı sömürme' adımı gereği, yatırım yapmaksızın bu istasyonun kesintisiz çalışması sağlanmalıdır.
Ardışık süreçlerde sistemin kapasitesi, en düşük kapasiteye sahip olan darboğazın kapasitesi ile sınırlıdır. Bu senaryoda darboğaz saatte 5050 belge işleyebilen tarama aşamasıdır; dolayısıyla sistemin kapasitesi 5050 belgedir. Kısıtlar Teorisi'nin ikinci adımı olan 'kısıtı sömürme' (exploit the constraint), mevcut kapasiteyi artırıcı finansal yatırımlar (yeni makine almak vb.) yapmadan önce, darboğaz olan kaynağın hiç durmadan, en verimli şekilde çalışmasını sağlamayı ifade eder. Tarama cihazının bakım sürelerinin mesai dışına kaydırılarak kesintisiz çalıştırılması bu adıma verilebilecek en doğru örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Sistemdeki darboğazı ve sistemin mevcut kapasitesini tespit etme.
En düşük kapasiteli aşama 22. Aşama (Tarama) olduğu için sistemin darboğazı bu aşamadır ve sistem kapasitesi 5050 belge/saattir.
Sıralı üretim/hizmet sistemlerinde toplam çıktı, en yavaş halkanın (darboğazın) kapasitesine eşittir.
2
Kısıtlar Teorisi'nin (TOC) 'Kısıtı Sömürme' (Exploit) adımının tanımını hatırlama.
Kısıtı sömürme; darboğaz makinesinin veya personelinin boş kalmasını önlemek, yemek ve çay molalarında dahi çalışmasını sağlamak, bakım duruşlarını mesai dışına almak gibi mevcut sistemden maksimum verimi elde etme faaliyetleridir.
Seçeneklerdeki eylemlerin TOC'un hangi adımına karşılık geldiğini doğru analiz edebilmek için.
3
Seçenekleri TOC adımlarıyla eşleştirerek doğru eylemi bulma.
Bakımları mesai dışına kaydırmak 'Sömürme (Exploit)', hızı darboğaza uydurmak 'Tabi Kılma (Subordinate)', yeni makine almak ise 'Yüceltme (Elevate)' adımıdır. Doğru karar cihazın kesintisiz çalışmasını sağlamaktır.
Soru kökünde yöneticinin özellikle ikinci adım olan 'kısıtı sömürme' adımını uygulamak istediği belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Kısıtlar Teorisi'nde 5 Odaklanma Adımı ve Darboğaz Analizi
Bu soruyu puanla