Soru

Zorluk: OrtaDarboğaz Analizi ve Kısıtlar Teorisi

Bir kamu iktisadi teşebbüsüne (KİT) ait tohum işleme tesisinde üretim süreci ardışık dört aşamadan oluşmaktadır. İstasyonların günlük maksimum işleme kapasiteleri sırasıyla; Ön Temizleme (120120 ton/gün), İlaçlama (150150 ton/gün), Kurutma (8080 ton/gün) ve Paketleme (110110 ton/gün) şeklindedir. Tesis yönetimi, makine kullanım oranını yüksek tutmak ve birim maliyetleri düşürmek amacıyla darboğaz olmayan tüm istasyonları da kendi maksimum kapasitelerinde kesintisiz olarak çalıştırmaktadır. Ancak bir süre sonra Kurutma istasyonunun önünde devasa miktarda yarı mamul (stok) biriktiği ve sistemde bekleme maliyetlerinin ciddi oranda arttığı gözlemlenmiştir.

Kısıtlar Teorisi'ne (TOC) göre, tesiste yaşanan bu sorunun temel nedeni ve sorunu çözmek için uygulanması gereken öncelikli iyileştirme adımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Sorunun nedeni darboğaz olmayan istasyonların kendi yerel verimliliklerini maksimize edecek şekilde çalıştırılmasıdır; diğer tüm süreçlerin hızı darboğaz olan Kurutma istasyonunun hızına tabi kılınmalıdır.Cevap
  2. B
    Sorunun nedeni Kurutma istasyonunun pratik kapasitesi ile teorik kapasitesi arasındaki farkın yüksek olmasıdır; acilen yeni makineler alınarak bu istasyonun teorik kapasitesi artırılmalıdır.
  3. C
    Sorunun nedeni tesisin genel etkinliğinin yüksek, ancak yerel verimliliklerin düşük kalmasıdır; Kurutma istasyonundan önceki aşamaların daha hızlı çalışması teşvik edilerek sistemin etkinliği artırılmalıdır.
  4. D
    Sorunun nedeni üretim sisteminin talebe dayalı çekme (pull) sistemiyle yönetilmesidir; birikmeyi önlemek için tahmin bazlı geleneksel itme (push) sistemine geçilmelidir.
  5. E
    Sorunun nedeni Paketleme istasyonunun tam kapasiteyle kullanılamamasıdır; kapasite kullanım oranlarını eşitlemek için Paketleme istasyonunun günlük kapasitesi de kalıcı olarak 8080 tona düşürülmelidir.

Cevap

Sorunun nedeni darboğaz olmayan istasyonların kendi yerel verimliliklerini maksimize edecek şekilde çalıştırılmasıdır; diğer tüm süreçlerin hızı darboğaz olan Kurutma istasyonunun hızına tabi kılınmalıdır.
Kısıtlar Teorisi'ne (TOC) göre bir sistemin toplam hızını ve çıktısını darboğaz (kısıt) belirler. Darboğaz olmayan aşamaların kendi potansiyel maksimum hızlarında çalıştırılması (yerel optimizasyon), sistemin toplam çıktısını artırmadığı gibi, darboğaz noktasının önünde devasa yarı mamul stoklarının birikmesine neden olur. Bu durumun çözümü, TOC'nin 5 temel adımından 3.'sü olan 'Diğer her şeyi kısıta tabi kıl (Subordinate)' ilkesinin uygulanmasıdır. Bu ilke gereği, darboğaz öncesi istasyonların çalışma hızları bilinçli olarak yavaşlatılmalı ve darboğazın (Kurutma istasyonunun) işleyebileceği hıza senkronize edilmelidir (Davul-Tampon-Halat prensibindeki 'Halat' mekanizması).

Adım Adım Çözüm

1
Sistemdeki kısıtı (darboğazı) belirleyin.
Süreçteki en düşük kapasiteli aşama 8080 ton/gün ile Kurutma istasyonudur. Sistemin toplam çıktısını bu istasyon belirler.
Kısıtlar Teorisi'nin (TOC) 1. adımı, sistemin amacına ulaşmasını kısıtlayan en zayıf halkanın tespit edilmesidir.
2
Yarı mamul stok birikmesinin kök nedenini analiz edin.
Ön Temizleme (120120 ton) ve İlaçlama (150150 ton) istasyonları, Kurutma (8080 ton) istasyonundan çok daha hızlıdır. Bu istasyonların tam kapasite çalıştırılması, Kurutma istasyonunun işleyebileceğinden fazla malzemenin yığılmasına neden olur.
Geleneksel yönetim anlayışı her makinenin hiç durmadan çalışmasını (yerel verimlilik) hedeflerken, TOC bunun darboğaz önünde israfa ve stok birikimine yol açtığını savunur.
3
TOC'nin iyileştirme adımlarını sırasıyla uygulayın.
Darboğaz olmayan kaynakların hızları, darboğaz olan Kurutma istasyonunun hızına senkronize edilmelidir. Bu aşama TOC'nin 3. adımı olan 'Diğer her şeyi kısıta tabi kıl (Subordinate)' ilkesidir.
Sistemde yeni yatırım yapmadan (Kapasite artırmadan - 4. Adım) önce, mevcut işleyişin darboğaza göre senkronize edilmesi (Davul-Tampon-Halat yaklaşımı) öncelikli kuraldır.

Anahtar Kavram

Kısıtlar Teorisi (TOC) - Davul-Tampon-Halat ve Tabi Kılma Adımı
Bu soruyu puanla