Soru

Zorluk: OrtaABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Bir kamu iktisadi teşebbüsünün (KİT) tedarik zinciri yöneticisi, depoda bulunan binlerce stok kalemini etkin bir şekilde yönetebilmek amacıyla ABC analizi uygulamıştır. Yapılan analiz sonucunda, toplam stok kalemlerinin %10'unu oluşturan ancak yıllık toplam stok kullanım değerinin %75'ini kapsayan malzemeler 'A sınıfı'; miktar olarak %70'ini oluşturan ancak değer olarak sadece %10'luk paya sahip malzemeler ise 'C sınıfı' olarak sınıflandırılmıştır. Yöneticinin, bu sınıflandırmaya dayanarak her bir grup için farklı stok kontrol ve tedarik politikaları belirlemesi gerekmektedir.

Buna göre, yöneticinin ABC sınıflandırma sisteminin temel mantığına dayanarak aşağıdaki politikalardan hangisini uygulaması yanlış bir karar olur?

  1. A sınıfı malzemelerin sipariş maliyetlerinden tasarruf sağlamak amacıyla, bu kalemlerin seyrek aralıklarla ve büyük partiler halinde tedarik edilmesiCevap
  2. B
    C sınıfı malzemelerin kontrolü için iki kutu (two-bin) sistemi gibi görsel ve daha basit stok takip yöntemlerinin tercih edilmesi
  3. C
    A sınıfı malzemelerin stok devir hızını yüksek tutabilmek için sürekli gözden geçirme (Q) sisteminin kullanılması ve emniyet stoklarının minimum düzeyde tutulması
  4. D
    C sınıfı malzemelerin elde bulundurma maliyetleri düşük olduğundan, bu kalemlerde daha yüksek emniyet stoğu bulundurularak yönetim ve takip maliyetlerinden tasarruf edilmesi
  5. E
    A sınıfı malzemeler için tedarikçi performanslarının yakından izlenmesi ve satın alma sözleşmelerinin uzman yöneticiler tarafından yürütülmesi

Cevap

A sınıfı malzemelerin sipariş maliyetlerinden tasarruf sağlamak amacıyla, bu kalemlerin seyrek aralıklarla ve büyük partiler halinde tedarik edilmesini savunan politika yanlıştır.
ABC analizinde 'A sınıfı' kalemler işletmenin sermayesinin en büyük kısmını bağlayan, yüksek değerli malzemelerdir. Bu kalemler için uygulanması gereken temel strateji; elde bulundurma maliyetlerini ve sermaye bağlama oranını minimumda tutmak için sıkı kontrol yapmak, sürekli gözden geçirmek, emniyet stoklarını düşük tutmak ve mümkün olduğunca 'sık aralıklarla ve küçük partiler halinde' sipariş vermektir. İlgili yanlış ifadede belirtildiği gibi büyük partiler halinde ve seyrek sipariş vermek, devasa bir stok maliyeti yaratacağından ABC sisteminin temel felsefesine tamamen aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
ABC analizinde A, B ve C sınıflarının temel özelliklerini tanımla.
A sınıfı: Düşük miktar, çok yüksek değer. C sınıfı: Çok yüksek miktar, çok düşük değer.
Her bir sınıfın taşıdığı finansal risk, uygulanacak kontrol politikasını belirler.
2
Değer yoğunluğu en yüksek olan A sınıfı için doğru yönetim stratejisini belirle.
A sınıfında temel amaç 'elde bulundurma maliyetini' minimize etmektir. Bu nedenle az miktarda, sık sipariş verilir, emniyet stokları düşük tutulur ve sıkı fiziksel/kayıtsal kontrol yapılır.
Yüksek değerli ürünleri depoda uzun süre bekletmek kuruma büyük finansal zarar (fırsat maliyeti) verir.
3
Seçeneklerdeki politikaları doğrula.
Büyük partiler halinde ve seyrek sipariş vermek (büyük stok yığınları oluşturmak), C sınıfı için uygun olsa da A sınıfı için felaketle sonuçlanacak yanlış bir stratejidir.
Büyük parti siparişler, yüksek tutarda sermayenin stoğa bağlanması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

ABC Stok Analizinde Sınıflara Özgü Yönetim Politikaları
Bu soruyu puanla