Bir kamu iktisadi teşebbüsünün (KİT) tedarik zinciri yöneticisi, depoda bulunan binlerce stok kalemini etkin bir şekilde yönetebilmek amacıyla ABC analizi uygulamıştır. Yapılan analiz sonucunda, toplam stok kalemlerinin %10'unu oluşturan ancak yıllık toplam stok kullanım değerinin %75'ini kapsayan malzemeler 'A sınıfı'; miktar olarak %70'ini oluşturan ancak değer olarak sadece %10'luk paya sahip malzemeler ise 'C sınıfı' olarak sınıflandırılmıştır. Yöneticinin, bu sınıflandırmaya dayanarak her bir grup için farklı stok kontrol ve tedarik politikaları belirlemesi gerekmektedir.
Buna göre, yöneticinin ABC sınıflandırma sisteminin temel mantığına dayanarak aşağıdaki politikalardan hangisini uygulaması yanlış bir karar olur?
- A sınıfı malzemelerin sipariş maliyetlerinden tasarruf sağlamak amacıyla, bu kalemlerin seyrek aralıklarla ve büyük partiler halinde tedarik edilmesiCevap
- BC sınıfı malzemelerin kontrolü için iki kutu (two-bin) sistemi gibi görsel ve daha basit stok takip yöntemlerinin tercih edilmesi
- CA sınıfı malzemelerin stok devir hızını yüksek tutabilmek için sürekli gözden geçirme (Q) sisteminin kullanılması ve emniyet stoklarının minimum düzeyde tutulması
- DC sınıfı malzemelerin elde bulundurma maliyetleri düşük olduğundan, bu kalemlerde daha yüksek emniyet stoğu bulundurularak yönetim ve takip maliyetlerinden tasarruf edilmesi
- EA sınıfı malzemeler için tedarikçi performanslarının yakından izlenmesi ve satın alma sözleşmelerinin uzman yöneticiler tarafından yürütülmesi
Cevap
A sınıfı malzemelerin sipariş maliyetlerinden tasarruf sağlamak amacıyla, bu kalemlerin seyrek aralıklarla ve büyük partiler halinde tedarik edilmesini savunan politika yanlıştır.
ABC analizinde 'A sınıfı' kalemler işletmenin sermayesinin en büyük kısmını bağlayan, yüksek değerli malzemelerdir. Bu kalemler için uygulanması gereken temel strateji; elde bulundurma maliyetlerini ve sermaye bağlama oranını minimumda tutmak için sıkı kontrol yapmak, sürekli gözden geçirmek, emniyet stoklarını düşük tutmak ve mümkün olduğunca 'sık aralıklarla ve küçük partiler halinde' sipariş vermektir. İlgili yanlış ifadede belirtildiği gibi büyük partiler halinde ve seyrek sipariş vermek, devasa bir stok maliyeti yaratacağından ABC sisteminin temel felsefesine tamamen aykırıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
ABC Stok Analizinde Sınıflara Özgü Yönetim Politikaları