Examkin

Soru

Zorluk: ZorPlanlama Süreci ve Plan Türleri

Bir elektrikli araç üreticisinin genel müdürü, yıl sonu değerlendirme toplantısında yönetim kuruluna şu açıklamayı yapmıştır:

"Geçen yıl pazar payımızı %20 artırma hedefini saptadık. Bu hedefe ulaşmak için vakit kaybetmeden üretim kapasitesini artırma, yeni pazarlama kampanyaları düzenleme ve ek satış ofisleri açma gibi eylem seçeneklerini masaya yatırdık ve aralarından en maliyet-etkin olanı seçtik. Ancak yıl içinde lityum pil maliyetlerindeki ani artışlar ve yeni ithalat kotaları, kâr marjlarımızı eriterek hedeflerimizden tamamen sapmamıza yol açtı."

Yönetim bilimi kapsamında planlama sürecinin klasik aşamaları dikkate alındığında, firmanın hedeflerinden sapmasının asıl nedeni sürecin hangi adımının atlanması veya eksik uygulanmasıdır?

  1. Planın üzerinde şekilleneceği, gelecekteki muhtemel iç ve dış koşullara ilişkin varsayımların (planlama öncüllerinin) oluşturulmamasıCevap
  2. B
    İşletmenin uzun vadeli varoluş nedeni olan misyonun, gelecekte ulaşılmak istenen durumu ifade eden vizyon bildirgeleriyle karıştırılması
  3. C
    Süreç devam ederken ortaya çıkabilecek sapmaları önceden tespit etmeye yarayan eşzamanlı ve önleyici denetim mekanizmalarının kurulmaması
  4. D
    Karar verme sürecinde rasyonel modelin mükemmeliyetçi yaklaşımı yerine, sınırlı rasyonellik modelinin tatmin edici kısıtlarına odaklanılması
  5. E
    Dış çevreden kaynaklanan tehditlerin, işletmenin iç çevresine ait zayıf yönler olarak hatalı bir şekilde analiz edilmesi

Cevap

Planın üzerinde şekilleneceği, gelecekteki muhtemel iç ve dış koşullara ilişkin varsayımların (planlama öncüllerinin) oluşturulmaması
Klasik planlama sürecinde; hedeflerin (amaçların) belirlenmesinden hemen sonra, işletmeyi hedeflerine ulaştıracak alternatif eylem yolları geliştirilmeden önce 'varsayımların (öncüllerin) oluşturulması' adımı gelir. Varsayımlar, planın uygulanacağı gelecekteki muhtemel ortam koşullarını (fiyat dalgalanmaları, yasal değişiklikler, rekabet düzeyi) ifade eder. Metindeki genel müdürün ifadesinden, hedef saptandıktan sonra 'vakit kaybetmeden' eylem seçeneklerine geçildiği ve gelecekteki maliyet ile kota kısıtlarına dair hiçbir öncül (varsayım) geliştirilmediği anlaşılmaktadır. Bu da başarısızlığın temel nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde ifade edilen aksiyonları klasik planlama süreci adımlarıyla eşleştir.
Genel müdürün ifadelerinden sırasıyla 'amaçların belirlenmesi' (pazar payını %20 artırma) ve 'alternatiflerin belirlenip seçilmesi' (kapasite artırma, ofis açma) adımlarının gerçekleştirildiği tespit edilir.
Yöneticinin hangi yönetim fonksiyonu adımlarını uyguladığını ve hangilerini atladığını haritalandırmak için bu analiz şarttır.
2
Klasik planlama sürecinin sıralı adımlarını gözden geçirerek atlanan adımı belirle.
Amaçların saptanması adımından hemen sonra, alternatif eylem yolları belirlenmeden önce 'varsayımların (öncüllerin) oluşturulması' adımının eksik bırakıldığı görülür.
Planlama süreci kronolojik bir dizilimdir; gelecekteki koşullar (varsayımlar) netleştirilmeden eylem yollarının belirlenmesi stratejik körlüğe yol açar.
3
Metindeki başarısızlık nedenini atlanan kavram ile ilişkilendir.
Lityum pil maliyetlerindeki artış ve ithalat kotaları gibi dış çevre faktörlerinin baştan öngörülememesi, planlama öncüllerinin (varsayımlarının) oluşturulmadığını kesin olarak kanıtlar.
Firmanın hedeften sapma nedeni yanlış karar modeli veya yanlış denetim değil, planın dayandığı gelecekteki koşullara yönelik tahmin eksikliğidir.

Anahtar Kavram

Planlama Süreci Aşamaları ve Varsayımların (Öncüllerin) Belirlenmesi
Bu soruyu puanla

Konular

Planlama Süreci ve Plan Türleri

Bu konudan daha fazla soru