Soru

Zorluk: ZorEğilim Yüzdeleri (Trend) Analizi

Endüstriyel soğutma sistemleri üreten Kutup İklimlendirme A.Ş.'nin 2022-2025 yıllarına ait bazı gelir tablosu kalemleri aşağıda sunulmuştur (Tutarlar Milyon TL olarak ifade edilmiştir):

YıllarNet SatışlarSatışların MaliyetiFaaliyet Giderleri
2022500300100
2023650455130
2024900720200
202512001080250

İşletmenin finansal performansını değerlendirmek üzere 2022 yılı baz yıl (100100) kabul edilerek sabit bazlı eğilim yüzdeleri (trend) analizi yapılacaktır.

Buna göre, 2025 yılına ait Satışların Maliyeti (SMM) ve Net Satışlar eğilim yüzdeleri ile bu durumun işletme kârlılığına etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. SMM eğilim yüzdesi 360, Net Satışlar eğilim yüzdesi 240 olarak gerçekleşmiş olup; maliyetlerin artış hızının satış gelirlerinden yüksek olması nedeniyle brüt kâr marjı daralmıştır.Cevap
  2. B
    SMM eğilim yüzdesi 150, Net Satışlar eğilim yüzdesi 133 olup; bir önceki yıla göre maliyetler satışlardan daha hızlı arttığı için işletmenin kârlılığı olumsuz etkilenmiştir.
  3. C
    SMM eğilim yüzdesi 90 olarak hesaplanmıştır; satışların %90'ını oluşturan maliyetlerin oransal olarak yüksek olması neticesinde brüt kârlılık zayıflamıştır.
  4. D
    SMM eğilim yüzdesi 260, Net Satışlar eğilim yüzdesi 140 olarak gerçekleşmiş olup; maliyet artış oranı satış artış oranını geçtiğinden brüt kâr tutarı azalmıştır.
  5. E
    SMM eğilim yüzdesi 28, Net Satışlar eğilim yüzdesi 42 olup; maliyetlerin endeks değeri satışların gerisinde kaldığı için brüt kâr marjı genişlemiştir.

Cevap

Doğru seçenek, SMM eğilim yüzdesini 360, Net Satışlar eğilim yüzdesini 240 olarak belirten ve maliyetlerin satışlardan daha hızlı artması nedeniyle brüt kâr marjının daraldığını ifade eden seçenektir.
Soruda istenen analiz sabit bazlı eğilim yüzdeleri analizidir. 2022 yılı (100100) baz alındığında; 2025 yılı Net Satışlar eğilim yüzdesi (1200/500×100=2401200/500\times 100 = 240) ve Satışların Maliyeti eğilim yüzdesi (1080/300×100=3601080/300\times 100 = 360) olarak hesaplanır. 2022 yılında %40 olan brüt kâr marjı, maliyetlerin satış gelirlerinden katbekat hızlı artması sonucunda 2025 yılında %10'a gerilemiştir. Bu durum brüt kâr marjının daraldığını kesin olarak ispatlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Satışlar kalemi için 2025 yılı eğilim yüzdesini hesaplayın.
1200500×100=240\frac{1200}{500} \times 100 = 240
Eğilim yüzdesi analizinde formül: (Analiz Yılı Tutarı / Baz Yıl Tutarı) x 100'dür.
2
Satışların Maliyeti (SMM) kalemi için 2025 yılı eğilim yüzdesini hesaplayın.
1080300×100=360\frac{1080}{300} \times 100 = 360
Baz yıl olan 2022'deki 300 Milyon TL'lik maliyete karşılık 2025 yılındaki 1080 Milyon TL'nin endeks karşılığını bulmak için aynı formül uygulanır.
3
Bulunan trend değerlerini karşılaştırarak kârlılık üzerindeki etkiyi yorumlayın.
SMM trendi (360360), Net Satışlar trendinden (240240) çok daha yüksektir. Maliyetlerin satış gelirlerinden daha hızlı artması brüt kâr marjının daralmasına yol açar.
Maliyet endeksinin gelir endeksini aşması, elde edilen her birim satış gelirine karşılık katlanılan maliyetin arttığını gösterir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Analizi hesaplama mantığı ve kalemler arası ilişkilerin oransal yorumlanması.
Bu soruyu puanla