Soru

Zorluk: ZorHareket Ekonomisi Prensipleri ve Therbligler

Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) trafik levhası bakım-onarım istasyonunda görevli bir operatörün çalışma döngüsü iş etüdü uzmanları tarafından incelenmektedir.

Mevcut durumda operatör, her montaj işleminden sonra kullandığı havalı matkabı çalışma tezgahının üzerinde rastgele bir noktaya bırakmaktadır. Bir sonraki levhaya geçtiğinde; matkabı tezgah üzerinde gözleriyle tarayarak bulmakta, elini uzatıp almakta ve sapından doğru bir şekilde kavramak için matkabı elinde çevirerek uygun açıya getirmektedir.

İş etüdü uzmanı, bu verimsizliği gidermek amacıyla matkabı tam işlemin yapılacağı noktanın hemen üzerinde asılı tutan ve bırakıldığında otomatik olarak yukarı çekilip bir sonraki kullanım için doğru açıda (sapı operatöre dönük) hazır beklemesini sağlayan bir "yaylı askı (balanser)" sistemi kurmuştur.

Buna göre, kurulan yaylı askı sistemi ile operatörün çalışma döngüsündeki hangi etkisiz (verimsiz) Therblig hareketleri ortadan kaldırılmış ve hareket ekonomisinin hangi temel kuralı doğrudan uygulanmıştır?

  1. Arama ve Ön Konumlandırma hareketleri ortadan kaldırılmış; aletlerin kullanımını kolaylaştıracak şekilde önceden konumlandırılması kuralı uygulanmıştır.Cevap
  2. B
    Seçme ve Tutma hareketleri ortadan kaldırılmış; malzemelerin normal çalışma alanı içerisinde belirli ve sabit bir yerde bulundurulması kuralı uygulanmıştır.
  3. C
    Uzanma (Boş Taşıma) ve Konumlandırma hareketleri ortadan kaldırılmış; hareketlerin en düşük sınıftaki vücut üyeleriyle yapılması kuralı uygulanmıştır.
  4. D
    Gözden Geçirme ve Kavrama hareketleri ortadan kaldırılmış; iki veya daha fazla işlevi olan aletlerin birleştirilerek kullanılması kuralı uygulanmıştır.
  5. E
    Kaçınılabilir Gecikme ve Bırakma hareketleri ortadan kaldırılmış; bırakma işlemleri için yerçekimli taşıma tertibatı kullanılması kuralı uygulanmıştır.

Cevap

Kurulan yaylı askı (balanser) sistemi ile operatörün aleti bulmak için yaptığı 'Arama' ve aleti eline uygun kavramak için çevirmesini ifade eden 'Ön Konumlandırma' hareketleri ortadan kaldırılmıştır. Uygulanan temel kural ise aletlerin önceden konumlandırılmasıdır.
Verilen senaryoda operatörün matkabı masada gözleriyle taraması Therblig analizinde 'Arama' (Search) hareketidir. Matkabı eline aldığında kullanım açısına getirmek için çevirmesi ise 'Ön Konumlandırma' (Pre-position) eylemidir. Yaylı askı (balanser) sistemi aleti hem belirli bir yerde (göz hizasında) tutarak aramayı yok eder hem de aletin sapını operatöre doğru sabit bir açıda tutarak aleti kavramadan önce yöneltme gerekliliğini (ön konumlandırmayı) ortadan kaldırır. Bu iyileştirme, Gilbreth'in hareket ekonomisi kurallarından 'alet ve malzemelerin kavramaya hazır şekilde önceden konumlandırılması' prensibinin tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki iyileştirme öncesi zaman kayıplarını Therblig sınıflandırmasına göre analiz et.
Matkabın masada gözle taranması 'Arama' (Search), sapından kavramak için doğru açıya getirilmesi/çevrilmesi 'Ön Konumlandırma' (Pre-position) hareketidir.
Soruda hedeflenen verimsiz hareketleri doğru teşhis etmek için eylemlerin mikromontaj karşılıklarının bulunması gerekir.
2
Yapılan müdahalenin (yaylı askı) bu hareketler üzerindeki etkisini değerlendir.
Askı sayesinde matkap hep göz önünde ve hep aynı noktada kaldığı için aranmaz (Arama biter). Alet hep sapı operatöre dönük şekilde asılı kaldığı için elde düzeltilmesine gerek kalmaz (Ön konumlandırma biter).
Etkisiz Therbliglerin nasıl yok edildiğini doğrulamak için sistemin işlevi eşleştirilmelidir.
3
Bu iyileştirmeyi Hareket Ekonomisi Prensipleri ile eşleştir.
Bu durum, takım ve teçhizat tasarımı ilkelerinden olan 'aletlerin kullanımını ve kavramayı kolaylaştıracak şekilde önceden konumlandırılması' ilkesinin doğrudan uygulamasıdır.
İş etüdü teorisinde yaylı askılar (balanserler) ve takım tutucular doğrudan ön konumlandırma prensibinin araçlarıdır.

Anahtar Kavram

Hareket Ekonomisi Prensipleri (Takım ve Teçhizat Tasarımı) ve Etkisiz Therbliglerin Ortadan Kaldırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla