Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ) bünyesinde kurulan yeni bir bojî (tek… — KPSS İşletme

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ) bünyesinde kurulan yeni bir bojî (tekerlek-dingil sistemi) üretim tesisinin aylık kapasite planlaması ve gerçekleşen üretim verileri şu şekildedir:

- Tesisin haftanın $7$ günü, günde $3$ vardiya (toplam $24$ saat) ve ayda $30$ gün hiçbir aksama olmadan çalışması durumunda saatte $10$ adet bojî üretecek şekilde tasarlandığı belirtilmiştir.
- Ancak tesisin işleyişinde periyodik makine bakımları, yasal işçi molaları ve üretim hattı hazırlık (setup) süreleri dikkate alındığında; günlük fiili çalışma süresinin ortalama $20$ saate, saatlik ortalama üretimin ise hız ve verim kayıpları nedeniyle $9$ adede düşeceği öngörülmüştür.
- İlgili ayın sonunda yapılan performans ölçümünde, hammadde tedarikinde yaşanan dış kaynaklı gecikmeler ve kısa süreli elektrik kesintileri sebebiyle fiilen toplam $4.320$ adet bojî üretildiği saptanmıştır.

*(Not: Performans değerlendirmelerinde Kapasite Kullanım Oranı, işletmenin ulaşmayı hedeflediği normal/olağan çalışma koşulları baz alınarak hesaplanmaktadır.)*

Bu verilere göre, tesisin Pratik (Efektif/Normal) Kapasitesi ve ilgili aydaki Kapasite Kullanım Oranı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

A
$7.200$ adet — $\%60$
B
$5.400$ adet — $\%125$
$5.400$ adet — $\%80$ Cevap
D
$5.400$ adet — $\%60$
E
$6.000$ adet — $\%72$

Cevap

Tesisin pratik (normal) kapasitesi

5.400

adet, kapasite kullanım oranı ise

\%80

'dir.

Pratik (normal) kapasite, teorik kapasiteden beklenen olağan duraklamaların (bakım, mola, setup) ve verim kayıplarının çıkarılmasıyla bulunur. Günlük 20 saatlik fiili çalışma ve saatte 9 adetlik üretim hızı ile aylık pratik kapasite (30 gün x 20 saat x 9 adet) 5.400 adettir. Kapasite Kullanım Oranı ise, fiilen gerçekleşen üretimin (4.320 adet) baz alınan pratik kapasiteye (5.400 adet) bölünmesiyle hesaplanır (4.320 / 5.400 = 0,80), bu da %80 oranını verir.

Adım Adım Çözüm

Teorik (Tasarım) Kapasiteyi Hesaplamak

30 \text{ g\u00fcn} \times 24 \text{ saat} \times 10 \text{ adet/saat} = 7.200 \text{ adet/ay}

İşletmenin hiçbir aksama olmadan ulaşabileceği maksimum teorik kapasite sınırını belirlemek için.

Pratik (Efektif/Normal) Kapasiteyi Hesaplamak

30 \text{ g\u00fcn} \times 20 \text{ saat} \times 9 \text{ adet/saat} = 5.400 \text{ adet/ay}

Olağan duraklamalar (bakım, mola) ve beklenen hız kayıpları düşüldükten sonra işletmenin ulaşmayı öngördüğü gerçekçi kapasiteyi bulmak için.

Kapasite Kullanım Oranını (KKO) Hesaplamak

\frac{4.320}{5.400} = 0,80 \Rightarrow \%80

İşletmenin mevcut pratik kapasitesinin yüzde ne kadarını fiilen kullanabildiğini tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ve Kullanım Oranı Hesaplaması

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru