Soru

Zorluk: ZorKapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik Ölçümü

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne bağlı bir madeni para basım tesisinin kapasite kullanım değerleri analiz edilmektedir. Tesisle ilgili aylık veriler şu şekildedir:

- Tesisin 2424 saat aralıksız, hiçbir duruş veya arıza olmaksızın çalışması durumunda ulaşılabilecek maksimum üretim hacmi: 500.000500.000 adet
- Planlı makine bakımları, yasal personel molaları ve vardiya değişim süreleri gibi beklenen duruşlar düşüldükten sonra ulaşılması hedeflenen normal üretim hacmi: 400.000400.000 adet
- İlgili ay içinde yaşanan anlık elektrik kesintileri ve hammadde tedarikindeki kısa süreli gecikmeler de dâhil olmak üzere tüm kısıtlar altında kaydedilen net (gerçekleşen) üretim hacmi: 340.000340.000 adet

Üretim yönetimi standartlarına göre, bu tesisin sistem etkinliği ve teorik kapasite kullanım oranı sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %85\%85 ve %68\%68Cevap
  2. B
    %68\%68 ve %85\%85
  3. C
    %85\%85 ve %80\%80
  4. D
    %68\%68 ve %68\%68
  5. E
    %15\%15 ve %32\%32

Cevap

Sistem etkinliği oranını %85\%85 ve teorik kapasite kullanım oranını %68\%68 olarak veren seçenek doğrudur.
Sistem etkinliği, gerçekleşen fiili üretimin, ulaşılması beklenen pratik (normal) kapasiteye oranıdır (340.000/400.000=%85340.000 / 400.000 = \%85). Teorik kapasite kullanım oranı ise, fiili üretimin, ideal şartlardaki maksimum kapasiteye oranıdır (340.000/500.000=%68340.000 / 500.000 = \%68). Hesaplanan değerleri sırasıyla doğru veren seçenek doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kapasite türlerini ve ilgili değerlerini tanımla.
Teorik Kapasite = 500.000500.000, Pratik Kapasite = 400.000400.000, Fiili Üretim = 340.000340.000
Doğru formülleri uygulayabilmek için öncelikle sorudaki verilerin hangi kapasite türüne ait olduğunun tespit edilmesi gerekir.
2
Sistem etkinliğini hesapla.
Sistem Etkinliği = (Fiili Üretim / Pratik Kapasite) ×100\times 100 = (340.000/400.000)×100=%85(340.000 / 400.000) \times 100 = \%85
Sistem etkinliği, ulaşılabilecek makul hedef olan pratik kapasitenin ne kadarının gerçekten üretilebildiğini ölçer.
3
Teorik kapasite kullanım oranını hesapla.
Teorik Kapasite Kullanım Oranı = (Fiili Üretim / Teorik Kapasite) ×100\times 100 = (340.000/500.000)×100=%68(340.000 / 500.000) \times 100 = \%68
Teorik kapasite kullanım oranı, ideal koşullardaki maksimum üretim gücünün fiili olarak ne oranda kullanılabildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Sistem etkinliği, fiili üretimin pratik (normal) kapasiteye oranlanmasıyla bulunurken; genel kapasite kullanım oranı, fiili üretimin teorik (tasarım) kapasitesine oranlanmasıyla bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla