Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Yeni kurulan bir kamu denetleme kurumu, bürokratik hantallığı önlemek ve örgüt içi iletişimi hızlandırmak amacıyla yapısını olabildiğince yatay (basık) tasarlamış, ara yönetici kademelerini asgari düzeyde tutmuştur. Ancak kurumun yerine getirdiği denetim faaliyetlerinin yüksek düzeyde uzmanlık gerektirmesi, karmaşık ve standart dışı olması nedeniyle; tepe ve orta kademe yöneticiler, kendilerine doğrudan rapor veren çok sayıdaki uzman personeli koordine etmekte yetersiz kalmıştır. Yöneticilerin aşırı iş yükü altında ezilmesi, hedeflenen hızın aksine karar alma süreçlerinde ciddi tıkanmalara yol açmıştır.

Buna göre, söz konusu kamu kurumunda yaşanan yönetsel sorunun temel nedeni, aşağıdaki örgütleme ilkelerinden hangileri arasındaki yapısal ilişkinin ve durumsal kısıtların göz ardı edilmesidir?

  1. Yönetim alanı ve hiyerarşi basamaklarıCevap
  2. B
    Emir-komuta birliği ve kurmay yetki
  3. C
    Bölümlere ayırma ve yöneltme birliği
  4. D
    Yetki devri ve istisnalarla yönetim
  5. E
    Merkezileşme derecesi ve yetki denkliği

Cevap

Doğru seçenek, yönetim alanı ve hiyerarşi basamakları arasındaki ilişkinin vurgulandığı seçenektir.
Hiyerarşi basamakları ile yönetim alanı arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Örgütte dikey kademeler (hiyerarşi basamakları) azaltılıp yapı yataylaştıkça, her bir yöneticiye düşen doğrudan bağlı ast sayısı artar, yani yönetim alanı genişler. Yönetim alanının ideal genişliği ise yapılan işin niteliğine bağlıdır. İşlerin rutin olmadığı, karmaşık ve yüksek uzmanlık gerektirdiği durumlarda, yöneticinin her bir asta ayırması gereken mesai ve koordinasyon çabası artacağı için yönetim alanının 'dar' tutulması gerekir. Senaryodaki kurum, hiyerarşiyi azaltarak yönetim alanını zorunlu olarak genişletmiş, ancak işin karmaşık doğası bu geniş kontrol alanını kaldırmadığı için sistem tıkanmıştır. Dolayısıyla sorun, bu iki ilke arasındaki ilişkinin göz ardı edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki yapısal tercihi tespit et.
Kurumun ara yönetici kademelerini asgari düzeyde tutarak yatay (basık) bir yapı tasarladığı görülmektedir.
Örgütsel sorunun kaynağını bulmak için öncelikle mevcut örgütsel tasarımın temel karakteristiği anlaşılmalıdır.
2
Bu yapısal tercihin yönetici üzerindeki matematiksel etkisini analiz et.
Hiyerarşi basamaklarının (kademe sayısının) azaltılması, zorunlu olarak bir yöneticiye doğrudan bağlı ast sayısını artırır. Bu da 'yönetim alanının' (kontrol alanının) genişlemesi anlamına gelir.
Örgütleme ilkelerinin birbirleriyle olan sebep-sonuç ilişkilerini kurmak gereklidir.
3
Kurumdaki işin niteliği ile geniş yönetim alanının uyumluluğunu değerlendir.
İşler yüksek uzmanlık gerektiren ve karmaşık niteliktedir. Karmaşık işlerde yöneticinin her bir asta ayırması gereken zaman artacağından, yönetim alanının dar olması (az sayıda ast) zorunludur.
Yönetim alanının durumsallık faktörlerine (işin niteliği, personelin uzmanlığı vb.) göre nasıl şekillenmesi gerektiği bilinmelidir.
4
Çelişkiyi ve temel sorunu tanımla.
Kurum, yatay yapı kurarak yönetim alanını mecburen genişletmiş; ancak işin karmaşıklığı dar bir yönetim alanı gerektirdiği için yöneticiler yetersiz kalmıştır.
Sorunun kök nedeni, hiyerarşi basamakları ile yönetim alanı arasındaki ters orantının işin doğasına uygun tasarlanmamasıdır.

Anahtar Kavram

Yönetim Alanı (Kontrol Alanı) ve Hiyerarşi Basamakları İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Örgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Bu konudan daha fazla soru