Makine donanımları üreten endüstriyel bir tesis, binlerce kalemden oluşan hammadde ve parça envanterini yönetmek için Pareto Prensibini (80/20 kuralı) temel alan ABC stok sınıflandırma yöntemini kullanmaya karar vermiştir. Tesisin stoklarında; tedarik süresi uzun ve birim maliyeti yüksek olan ithal motorların yanı sıra, birim değeri son derece düşük olan ancak eksikliği üretimi durdurabilecek kritik standart bağlantı elemanları da bulunmaktadır.
Bu tesisin stok kontrol ve satın alma departmanının uygulayacağı aşağıdaki politikalardan hangisi, ABC analizi yaklaşımına ve etkin stok yönetimi ilkelerine aykırıdır?
- C sınıfı kalemler, envanterdeki fiziksel kalem sayısının büyük bir kısmını oluşturduklarından dolayı, stok elde bulundurma maliyetlerinden kaçınmak amacıyla bu gruptaki malzemeler mümkün olduğunca sık ve küçük partiler halinde sipariş edilmelidir.Cevap
- BYıllık kullanım değeri hesaplamasına (yıllık talep birim fiyat) göre C sınıfına dâhil olsa bile, eksikliği üretim hattında darboğaz yaratacak kritik standart bağlantı elemanları istisnai olarak A sınıfı gibi daha sıkı bir kontrole tabi tutulabilir.
- CA sınıfı kalemler toplam stok değerinin yaklaşık %70-80'ini oluşturduğundan, bu kalemlere bağlanan sermayeyi azaltmak için güvenlik stokları olabildiğince düşük tutulmalı ve envanter kayıtları sürekli güncellenmelidir.
- DA sınıfı kalemlerin tedarikinde üst yönetim düzeyinde stratejik ortaklıklar ve uzun vadeli sözleşmeler geliştirilirken; C sınıfı kalemler için rutin satın alma prosedürleri ve çoklu tedarikçi yaklaşımı izlenmelidir.
- EB sınıfı kalemler, değer ve miktar açısından orta düzeyde yer aldıkları için; bu kalemlerin yönetiminde periyodik gözden geçirme gibi A sınıfına göre daha esnek, C sınıfına göre daha düzenli kontrol mekanizmaları tercih edilmelidir.
Cevap
ABC analizi yöntemine aykırı olan politika, C sınıfı kalemlerin stok elde bulundurma maliyetlerinden kaçınmak amacıyla sık ve küçük partiler halinde sipariş edilmesidir. C sınıfı kalemler tam tersine seyrek ve toplu (büyük partiler halinde) sipariş edilmelidir.
C sınıfı kalemler parasal değer olarak toplam envanterin çok küçük bir kısmını (genellikle %5-10) oluşturur. Bu nedenle stok elde bulundurma maliyetleri (fırsat maliyeti, sigorta vb.) son derece düşüktür. Eğer C sınıfı kalemler için 'sık ve küçük partiler' halinde sipariş verilirse, sürekli fatura kesilmesi, kargo, muayene ve satın alma departmanının harcadığı mesai gibi sipariş verme maliyetleri, elde edilecek cüzi stok bulundurma tasarrufunun çok üzerine çıkar. Modern ABC yaklaşımında C sınıfı kalemler için temel strateji, yönetimin zamanını almayacak şekilde seyrek ve büyük miktarlarda (örneğin yıllık veya 6 aylık) sipariş vermek ve basit kontrol sistemleri (çift kutu sistemi vb.) uygulamaktır. Sık ve küçük partiler halinde sipariş verme stratejisi (JIT benzeri katı kontrol), yalnızca yüksek değerli A sınıfı kalemler için uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
ABC Analizinde Sınıflara Özgü Yönetim ve Kontrol Politikaları
Tahmini Süre:1m 30s