Soru

Zorluk: ZorDış Çevre Analizi Teknikleri

Endüstriyel ambalaj sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin stratejik planlama komitesi, yürüttüğü dış çevre analizi çalışmaları neticesinde aşağıdaki tespitleri raporlamıştır:

I. Ulusal çevre mevzuatında yapılan son değişikliklerle, tek kullanımlık plastik ambalajların üretiminin kademeli olarak yasaklanması ve biyobozunur olmayan materyallere yüksek oranda ek tüketim vergisi getirilmesi planlanmaktadır.
II. Ambalaj sektörü dışındaki tarımsal atık işleme tesislerinin, endüstriyel ambalaja alternatif olarak geliştirdiği tamamen çözünebilir biyolojik zarlar, işletmenin ana müşteri kitlesi tarafından artan oranda tercih edilmektedir.
III. Üretimde ana girdi olarak kullanılan özel nitelikli polimer tabakaların dünya genelinde yalnızca üç büyük petrokimya konsorsiyumu tarafından üretilmesi, hammadde alım sözleşmelerinde işletmenin koşulları belirleme esnekliğini ortadan kaldırmaktadır.

Bu tespitlerin stratejik yönetimdeki çevre analizi araçları (PESTEL ve Porter'ın Beş Güç Modeli) ile kavramsal olarak ilişkilendirilmesine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I numaralı tespit işletmenin iç çevre analizinde "zayıf yön" olarak değerlendirilirken, II numaralı tespit Porter'ın Beş Güç Modeli'nde "alıcıların pazarlık gücü" kavramıyla açıklanır.
  2. II numaralı tespit Porter'ın Beş Güç Modeli çerçevesinde "ikame ürünlerin tehdidi" olarak nitelendirilirken, III numaralı tespit sektördeki "tedarikçilerin pazarlık gücü"nün yüksekliğine işaret etmektedir.Cevap
  3. C
    I numaralı tespit PESTEL analizinde salt "ekonomik" faktörler kapsamında incelenirken, III numaralı tespit makro çevredeki teknolojik yetersizlikleri ifade eder.
  4. D
    II numaralı tespit Porter'ın Beş Güç Modeli'nde "sektöre yeni gireceklerin tehdidi"ni yansıtırken, I numaralı tespit işletmenin yakın (endüstri) çevresi analizinin temel konusudur.
  5. E
    III numaralı tespit SWOT analizinde işletmenin rekabetçi bir "güçlü yönü" olarak sınıflandırılırken, I numaralı tespit tedarikçilerin pazar üzerindeki hakimiyetini gösterir.

Cevap

İkinci tespitin "ikame ürünlerin tehdidi", üçüncü tespitin ise "tedarikçilerin pazarlık gücü" olarak doğru şekilde eşleştirildiği seçenektir.
Stratejik yönetimde dış çevre analizi; makro çevre (PESTEL) ve iş çevresi (Porter'ın Beş Güç Modeli) olarak ayrılır. II numaralı tespit, ambalaj sektörü dışından gelen ve mevcut ürünün fonksiyonunu yerine getiren yeni bir alternatifi tanımladığı için açıkça 'ikame ürünlerin tehdidi'dir. III numaralı tespit ise hammadde piyasasındaki oyuncu sayısının çok kısıtlı olmasının işletme üzerinde yarattığı dezavantajı vurgular; bu durum literatürde doğrudan 'tedarikçilerin pazarlık gücü'nün yüksek olması şeklinde ifade edilir. Bu iki doğru tespiti içeren seçenek kavramsal olarak kusursuzdur.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı tespiti analiz et.
Mevzuat ve ek vergi değişiklikleri, PESTEL analizinin Yasal (Legal) ve Ekolojik/Çevresel (Environmental) faktörleri kapsamındadır.
Devletin yasal düzenlemeleri işletmenin doğrudan kontrol edemediği makro çevre unsurlarıdır.
2
II numaralı tespiti analiz et.
Farklı bir sektörün geliştirdiği amaca yönelik alternatif ürün, Porter'ın Beş Güç Modeli'nde 'İkame Ürünlerin Tehdidi'dir.
Aynı ihtiyacı (ambalajlama) karşılayan ancak farklı bir endüstriden (tarımsal atık işleme) gelen çözümler literatürde ikame ürün olarak tanımlanır.
3
III numaralı tespiti analiz et.
Hammadde üretiminin az sayıda firma tekelinde olması, Porter'ın Beş Güç Modeli'nde 'Tedarikçilerin Pazarlık Gücü'nün yüksek olmasıdır.
Tedarikçi sayısının az olması, işletmenin fiyat ve koşullar konusundaki esnekliğini kaybetmesine ve maliyet dezavantajına yol açar.
4
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri kavramsal doğruluk açısından değerlendir.
Yalnızca II ve III numaralı tespitleri doğru Porter bileşenleriyle eşleştiren ifade bütünüyle doğrudur.
Diğer ifadeler iç ve dış çevre kavramlarını, PESTEL boyutlarını veya rekabet güçlerini birbirine karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Makro Çevre ve Endüstri Çevresi Analiz Araçlarının (PESTEL ve Porter 5 Güç) Kapsamı
Bu soruyu puanla