Bir kamu kurumunun malzeme yönetim birimi, deposunda bulunan 5 farklı stok kalemini klasik ABC analizine tabi tutarak sınıflandırmak istemektedir. İlgili stok kalemlerine ait veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Stok Kodu | Birim Fiyat (₺) | Yıllık Talep (Adet) |
|---|---|---|
| M1 | 20 | 5.000 |
| M2 | 400 | 1.000 |
| M3 | 10 | 5.000 |
| M4 | 100 | 1.500 |
| M5 | 250 | 1.200 |
Kurumun benimsediği ABC stok sınıflandırma politikasına göre; kümülatif yıllık kullanım değerinin ilk %70'ini oluşturan kalemler A sınıfı, sonraki %15'ini oluşturan kalemler B sınıfı ve kalan %15'ini oluşturan kalemler ise C sınıfı olarak gruplandırılmaktadır.
Bu verilere göre, stok kalemlerinin sınıflandırılması ve uygulanması gereken stok kontrol stratejileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AM2 kodlu malzeme en yüksek birim fiyata sahip olduğu için doğrudan A sınıfında; M1 ve M3 kodlu malzemeler ise en yüksek yıllık talebe sahip oldukları için B sınıfında yer almalı ve düzenli olarak sayımları yapılmalıdır.
- BTablodaki kalemler sırasıyla toplandığında kümülatif kullanım değerinin %70'ini oluşturan M1, M2, M3 ve M4 kodlu malzemeler A sınıfına atanmalı ve periyodik sayımları en sık yapılacak grup olarak belirlenmelidir.
- Yıllık kullanım değerlerine göre M2 ve M5 malzemeleri A sınıfında yer alırken; C sınıfında yer alan M1 ve M3 malzemeleri için kayıt prosedürlerinin basitleştirilmesi ve alt kademeye yetki devri yapılması rasyonel bir yaklaşımdır.Cevap
- DYıllık kullanım değeri sıralamasında 150.000 ₺ ile üçüncü sırada yer alan M4 kodlu malzeme C sınıfına girer ve bu malzeme için iki kutu (çift kutu) sistemi gibi görsel ve basit stok kontrol yöntemleri tercih edilmelidir.
- EToplam stok miktarının yaklaşık %73'ünü (10.000/13.700 adet) oluşturan M1 ve M3 malzemeleri, miktar bazında en büyük grubu oluşturdukları için stoksuzluk maliyetleri en yüksek kalemlerdir ve mutlak surette A sınıfında izlenmelidir.
Cevap
Doğru cevap, M2 ve M5 malzemelerinin A sınıfında, M1 ve M3 malzemelerinin ise C sınıfında yer aldığını ve C sınıfı için prosedürlerin basitleştirilerek yetki devri yapılması gerektiğini belirten ifadedir.
Doğru ifade, sıralama ve kümülatif yüzde hesaplamalarının hatasız yapıldığını ve yönetim politikalarının sınıflara uygun eşleştirildiğini gösteren seçenektir. Matematiksel olarak M2 (400.000 ₺) ve M5 (300.000 ₺) toplam değerin tam %70'ini oluşturarak A sınıfını belirler. Toplam değerin sadece %15'ini oluşturan M1 (100.000 ₺) ve M3 (50.000 ₺) ise C sınıfındadır. C sınıfı malzemelerin kontrol maliyetlerini düşürmek için sipariş yetkisinin alt kademeye devredilmesi ve esnek prosedürler uygulanması modern üretim yönetiminin temel kurallarındandır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
ABC Analizinde Hesaplama Adımları ve Yönetim Stratejileri
Alternatif Yöntem
Hesaplamaları ₺ üzerinden yapmak yerine, doğrudan milyonlardan sıfır atarak (100, 400, 50, 150, 300 şeklinde) pratik zihinden toplama yapıp toplamın 1.000 birim olduğunu görerek yüzdelikleri saniyeler içinde zihinden bulabilirsiniz.