Soru

Zorluk: Zorİşe Alım ve Seçim Süreci

Büyük ölçekli bir savunma sanayi işletmesi, tasarım mühendisi alım sürecinin kalitesini artırmak amacıyla yeni bir sistem hayata geçirmiştir. İşe alım ihtiyacı doğduğunda öncelikle intranet ilanları kullanılarak kurum içi terfi ve transfer yoluna gidilmiş, yeni adaylar için uygulanacak seçim sürecinin adımları ise 'ön eleme, yetenek ve bilgi sınavları, mülakat, referans kontrolü ve sağlık kontrolü' şeklinde katı bir sıraya bağlanmıştır. İnsan kaynakları müdürlüğünün süreçle ilgili hazırladığı raporda ayrıca şu ifadelere yer verilmiştir:

I. Adayların mekanik ilişkileri kavrama, üç boyutlu düşünme ve analitik potansiyellerini ölçen psikometrik araçlar sürece entegre edilmiştir.
II. Mülakat komisyonlarının, bir adayın sadece prestijli bir üniversiteden mezun olmasından aşırı etkilenerek, o adayın inisiyatif alma ve takım çalışması gibi gözlemlenmemiş tüm niteliklerine de en yüksek puanı vermesini engellemek için değerlendirme rubrikleri zorunlu tutulmuştur.
III. Kullanılan seçme testlerinin, personelin işe kabul edildikten yıllar sonraki proje performanslarını ne derece isabetli tahmin edebildiğini istatistiksel olarak kanıtlamak için uzun vadeli bir takip çalışması başlatılmıştır.
IV. Sınavın birbirine denk iki ayrı versiyonu hazırlanmış; adayların her iki versiyondan da benzer puanlar alması sağlanarak ölçüm aracının tutarlılığı ve kararlılığı güvence altına alınmıştır.

Bu senaryoda bahsedilen uygulamalar, personel seçim sürecine ilişkin aşağıdaki kavramlarla eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?

  1. A
    Yordayıcı (Tahmine dayalı) geçerlilik
  2. B
    Bütünleme (Halo) yanılgısı
  3. C
    İç kaynaklardan personel tedariki
  4. D
    Özel yetenek testleri
  5. İçerik (Kapsam) geçerliliğiCevap

Cevap

Verilen senaryoda İçerik (Kapsam) geçerliliği kavramına değinilmemiştir. Metindeki ifadeler sırasıyla; iç kaynaklardan tedarik, yetenek testleri, hale (bütünleme) yanılgısı, yordayıcı geçerlilik ve paralel formlar güvenilirliği ile eşleşmektedir.
Soruda verilen uzun metin dikkatle incelendiğinde; işletmenin giriş paragrafında anlattığı intranet kullanımı 'İç kaynaklardan personel tedarikini', I. maddede bahsedilen potansiyel ölçümü 'Özel yetenek testlerini', II. maddede açıklanan tek bir özelliğin tüm değerlendirmeyi kör etmesi durumu 'Bütünleme (Halo) yanılgısını' ve III. maddede yer alan testin ilerideki performansı doğru tahmin etme gücü 'Yordayıcı (Tahmine dayalı) geçerliliği' tanımlamaktadır. Metindeki IV. madde ise paralel formlar güvenilirliğidir. Ancak bir sınavın ilgili olduğu işin gerektirdiği görevleri tam anlamıyla temsil etmesi anlamına gelen 'İçerik (Kapsam) geçerliliğine' yönelik herhangi bir uygulama veya açıklama metinde yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş paragrafındaki personel bulma yöntemini analiz et.
İntranet ilanları ve kurum içi transfer yöntemi, 'İç kaynaklardan personel tedariki' kavramı ile eşleşmektedir.
Dışarıdan ilan vermek yerine mevcut çalışanlara yönelmek iç kaynak kullanımının temel özelliğidir.
2
Metindeki I. numaralı ifadede bahsedilen psikometrik aracı tespit et.
Mekanik ilişkileri kavrama ve üç boyutlu düşünme potansiyelini ölçen araçlar, 'Özel yetenek testleri' kavramı ile eşleşmektedir.
Yetenek testleri öğrenilmiş bilgiyi değil, bireyin bir işi öğrenebilme veya yapabilme kapasitesini ölçer.
3
Metindek II. numaralı ifadede önlem alınan değerlendirme hatasını tespit et.
Sadece prestijli üniversite mezuniyetine bakıp diğer tüm nitelikleri de en yüksek puanla değerlendirme hatası 'Bütünleme (Halo) yanılgısı' ile eşleşmektedir.
Halo (hale) yanılgısı, bireyin tek bir göze çarpan olumlu özelliğinin, onun hakkındaki genel değerlendirmeyi tamamen olumlu yönde etkilemesidir.
4
Metindeki III. numaralı ifadede ölçülmek istenen test özelliğini tespit et.
İşe kabulden yıllar sonraki proje performanslarını isabetli tahmin edebilme derecesi 'Yordayıcı (Tahmine dayalı) geçerlilik' ile eşleşmektedir.
Yordama geçerliliği, bir testin önceden uygulandığı bireylerin gelecekteki başarılarını (performans kriterlerini) doğru tahmin etme gücüdür.
5
Eşleştirilmeyen seçeneği belirle.
Seçeneklerde yer alan 'İçerik (Kapsam) geçerliliği' kavramına dair metinde hiçbir ipucu bulunmamaktadır.
Kapsam geçerliliği, test sorularının işin veya konunun bütününü adil bir şekilde temsil edip etmediği ile ilgilidir ve metinde buna değinilmemiştir.

Anahtar Kavram

Personel Seçim Araçları, Değerlendirme Hataları ve Geçerlilik Türleri
Bu soruyu puanla