Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Sağlık Bakanlığına bağlı bir kamu hastaneleri birliği, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla kendi bünyesinde yerli bir tıbbi sarf malzemesi (özel sterilizasyon kiti) üretmek için yeni bir tesis yatırımı yapmıştır. Bu yatırım için öngörülen veriler şöyledir:

Maliyet Kalemi / FiyatTutar
Yıllık Sabit Maliyetler3.600.0003.600.000 TL
Birim Satış (Faturalandırma) Fiyatı500500 TL
Birim Değişken Maliyet200200 TL

Buna göre, bu tesisin başa baş noktasına (kâra geçiş noktasına) ulaşabilmesi için elde etmesi gereken ciro (satış tutarı) kaç TL'dir?

  1. A
    1.440.0001.440.000
  2. B
    2.400.0002.400.000
  3. C
    3.600.0003.600.000
  4. 6.000.0006.000.000Cevap
  5. E
    9.000.0009.000.000

Cevap

Doğru yanıt 6.000.0006.000.000 TL olan seçenektir.
Başa baş noktası cirosu, işletmenin kâr veya zarar etmediği (ToplamGelir=ToplamMaliyetToplam Gelir = Toplam Maliyet) satış tutarıdır. Bu değere ulaşmak için önce birim katkı payı (500200=300500 - 200 = 300 TL) bulunur. Ardından toplam sabit maliyetler, birim katkı payına bölünerek başa baş üretim miktarı (3.600.000/300=12.0003.600.000 / 300 = 12.000 adet) elde edilir. Soruda bizden miktar değil 'ciro' istendiği için bu miktar birim satış fiyatı ile çarpılır (12.000×500=6.000.00012.000 \times 500 = 6.000.000 TL). Alternatif olarak katkı payı oranı (300/500=0,6300 / 500 = 0,6) kullanılıp, sabit maliyetler bu orana bölünerek (3.600.000/0,6=6.000.0003.600.000 / 0,6 = 6.000.000 TL) doğrudan doğru ciro bulunabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payının hesaplanması.
500200=300500 - 200 = 300 TL
Başa baş miktarını bulabilmek için, satılan her bir ürünün sabit maliyetleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığının (Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet) bilinmesi gerekir.
2
Başa baş üretim miktarının bulunması.
3.600.000/300=12.0003.600.000 / 300 = 12.000 adet
İşletmenin kâra geçiş noktasını bulmak için toplam sabit maliyetler, birim katkı payına bölünmelidir.
3
Başa baş noktasındaki cironun (satış tutarının) hesaplanması.
12.000×500=6.000.00012.000 \times 500 = 6.000.000 TL
Soruda başa baş üretim miktarı değil, bu noktadaki satış tutarı (ciro) istenmektedir. Bu nedenle bulunan miktar, birim satış fiyatı ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Başa Baş Noktası (Ciro) Analizi
Bu soruyu puanla