Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nde özel güvenlikli bir belgenin üretim ve paketleme hattı için zaman etüdü çalışması yapılmaktadır. Süreç üç temel işlem adımından oluşmakta olup, etüt görevlisinin elde ettiği veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İşlem AdımıGözlenen ZamanPerformans (Tempo)Sıklık
1. Manuel kalıp hizalama ve kağıt besleme3,03,0 dk%120\%1201/11/1 (Her üründe)
2. Otomatik makine baskısı6,06,0 dkSabit Makine Hızı1/11/1 (Her üründe)
3. Kalite kontrol ve mühürleme (Manuel)7,27,2 dk%100\%1001/31/3 (Her 3 üründe 1)

İşletmede günlük vardiya süresi 480480 dakika olarak uygulanmaktadır. İş etüdü birimi; bu vardiya içinde işçilerin kişisel ihtiyaçları için 1818 dakika, yorgunluk payı olarak 3030 dakika ve makine ayar/bakımından kaynaklanan kaçınılmaz gecikmeler için 4848 dakika tolerans (pay) öngörmüştür.

Kurumun standart zaman hesaplama prosedürüne göre, tolerans oranları "toplam mesai (vardiya) süresinin bir yüzdesi" olarak hesaplanmakta ve standart zaman formülüne bu şekilde entegre edilmektedir.

Buna göre, bir adet güvenlikli belgenin üretimi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

  1. A
    12,012,0
  2. B
    14,414,4
  3. 15,015,0Cevap
  4. D
    16,016,0
  5. E
    16,516,5

Cevap

Bir adet belgenin standart zamanı 15,015,0 dakikadır.
Doğru sonuca ulaşmak için üç kritik kuralın birlikte uygulanması gerekir: Birincisi, manuel işlemlerin normal zamanı hesaplanırken sıklık (frekans) oranları dikkate alınmalıdır (33. adım için 7,2×1/3=2,47,2 \times 1/3 = 2,4). İkincisi, otomatik makine süreleri işçinin temposundan etkilenmez, bu nedenle %120\%120'lik tempo sadece 11. adıma uygulanmalıdır. Toplam Normal Zaman 12,012,0 dakika bulunur. Üçüncüsü ve en önemlisi, toplam 9696 dakikalık tolerans süresi 480480 dakikalık mesainin %20\%20'sine eşittir. Tolerans yüzdesi toplam mesai üzerinden verildiğinde Standart Zaman formülü SZ=NZ1−PaySZ = \frac{NZ}{1 - Pay} şeklindedir. Sonuç: 12,0/0,80=15,012,0 / 0,80 = 15,0 dakikadır.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir adım için Normal Zaman (NZ) değerlerinin hesaplanması.
1. Adım: 3,0×1,20×1=3,63,0 \times 1,20 \times 1 = 3,6 dk
2. Adım: 6,0×1,00×1=6,06,0 \times 1,00 \times 1 = 6,0 dk (Makine işlemleri %100\%100 tempo kabul edilir)
3. Adım: 7,2×1,00×(1/3)=2,47,2 \times 1,00 \times (1/3) = 2,4 dk
Toplam Normal Zaman = 3,6+6,0+2,4=12,03,6 + 6,0 + 2,4 = 12,0 dk.
Gözlenen zaman, performans temposu ve sıklık oranı çarpılarak her işlem adımının saf çalışma süresi (normal zaman) bulunur. Makine işlemlerinde işçi performansı etki etmediğinden tempo dikkate alınmaz.
2
Toplam mesai süresi üzerinden tolerans (pay) yüzdesinin bulunması.
Toplam Pay Süresi = 1818 (Kişisel) +30+ 30 (Yorgunluk) +48+ 48 (Gecikme) = 9696 dakika.
Pay Yüzdesi (AA) = 96 dk/480 dk=0,2096 \text{ dk} / 480 \text{ dk} = 0,20 (%20\%20).
Soruda pay oranının toplam vardiya süresi üzerinden hesaplanması gerektiği kurumsal bir kural olarak belirtilmiştir.
3
Standart Zamanın (SZ) toplam mesai tolerans formülü ile hesaplanması.
SZ=NZ(1−A)=12,0(1−0,20)=12,00,80=15,0SZ = \frac{NZ}{(1 - A)} = \frac{12,0}{(1 - 0,20)} = \frac{12,0}{0,80} = 15,0 dakika.
Tolerans oranı toplam mesai süresine göre verildiğinde, standart zaman çarpılarak değil, (1−A)(1 - A) değerine bölünerek elde edilir.

Anahtar Kavram

Standart Zaman Hesaplama Formülleri ve Makine Zamanı

Alternatif Yöntem

Pay oranı toplam mesai üzerinden %20\%20 (96/48096/480) ise, net çalışma süresi üzerinden pay oranı 96/384=%2596 / 384 = \%25 olur. Standart zaman, net çalışma süresi payı kullanılarak SZ=NZ×(1+Payc¸alıs¸ma)SZ = NZ \times (1 + Pay_{\text{çalışma}}) formülü ile de doğrulanabilir: 12,0×1,25=15,012,0 \times 1,25 = 15,0 dakika.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Bu konudan daha fazla soru