Examkin

Soru

Zorluk: ZorKapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, stratejik öneme sahip yeni bir bor türevi endüstriyel ürün için tam kapasiteyle (teorik kapasite) yılda 25.00025.000 ton üretim yapabilecek bir tesis yatırımı planlamaktadır.

Yapılan fizibilite çalışmalarına göre tesisin yıllık sabit maliyetlerinin 36.000.000 TL36.000.000 \text{ TL} olması öngörülmektedir. Üretilecek bor türevi ürünün tonaj başına piyasa satış fiyatı 8.000 TL8.000 \text{ TL}, tonaj başına değişken maliyeti ise 5.000 TL5.000 \text{ TL} olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, tesisin başa baş (kâra geçiş) noktasına ulaşabilmesi için gerekli asgari kapasite kullanım oranı ve bu noktada elde edilecek satış hasılatı (ciro) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A
    %18 ve 36.000.000 TL36.000.000 \text{ TL}
  2. B
    %37,5 ve 96.000.000 TL96.000.000 \text{ TL}
  3. C
    %48 ve 36.000.000 TL36.000.000 \text{ TL}
  4. %48 ve 96.000.000 TL96.000.000 \text{ TL}Cevap
  5. E
    %48 ve 60.000.000 TL60.000.000 \text{ TL}

Cevap

Gerekli asgari kapasite kullanım oranı %48 ve elde edilecek satış hasılatı (ciro) 96.000.000 TL olmalıdır.
İşletmenin başa baş noktasına ulaşması için toplam gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olması gerekir. Formül gereği Başa Baş Miktarı = Sabit Maliyetler / Birim Katkı Payı şeklinde hesaplanır. Birim katkı payı 8.000−5.000=3.000 TL8.000 - 5.000 = 3.000 \text{ TL}'dir. Sabit maliyet olan 36.000.000 TL36.000.000 \text{ TL} bu değere bölündüğünde başa baş miktarı 12.000 ton12.000 \text{ ton} olarak bulunur. Tesisin tam kapasitesi 25.000 ton25.000 \text{ ton} olduğu için, gerekli kapasite kullanım oranı 12.000/25.000=%4812.000 / 25.000 = \%48'dir. Başa baş noktasındaki satış hasılatı (ciro) ise miktar ile satış fiyatının çarpımı olan 12.000×8.000=96.000.000 TL12.000 \times 8.000 = 96.000.000 \text{ TL}'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payının hesaplanması
8.000−5.000=3.000 TL/ton8.000 - 5.000 = 3.000 \text{ TL/ton}
Üretilen her bir ürünün sabit maliyetleri karşılamak için ne kadar katkı sağladığını bulmak.
2
Başa baş üretim miktarının hesaplanması
36.000.000/3.000=12.000 ton36.000.000 / 3.000 = 12.000 \text{ ton}
İşletmenin kâr veya zarar etmemesi (sıfır kâr) için üretmesi ve satması gereken asgari miktarı belirlemek.
3
Kapasite kullanım oranının bulunması
12.000/25.000=0,48⇒%4812.000 / 25.000 = 0,48 \Rightarrow \%48
Kâra geçiş noktasındaki üretimin, tesisin maksimum teorik kapasitesinin yüzde kaçına denk geldiğini hesaplamak.
4
Başa baş noktasındaki cironun (satış hasılatının) hesaplanması
12.000×8.000=96.000.000 TL12.000 \times 8.000 = 96.000.000 \text{ TL}
Kâra geçiş üretim miktarının parasal büyüklüğünü (toplam gelir) bulmak.

Anahtar Kavram

Başa Baş (Kâra Geçiş) Noktası Analizi ve Kapasite Kullanım Oranı
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlamasında Başa Baş Noktası Analizi

Bu konudan daha fazla soru