Examkin

Soru

Zorluk: ZorABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğüne bağlı baraj ve hidroelektrik santrallerinde (HES) kullanılan binlerce çeşit yedek parça ve sarf malzemesinin stok kontrolünde, maliyetleri optimize etmek amacıyla ABC analizi yaklaşımı uygulanmaktadır.

Bu sınıflandırma sisteminde kalemlerin yıllık kullanım değerleri ve fiziksel miktarları dikkate alındığında, uygulanacak stok yönetim politikaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A sınıfı kalemlere bağlanan sermayenin fırsat maliyeti yüksek olduğundan, bu gruptaki malzemeler için emniyet stoku seviyeleri düşük tutularak sürekli gözden geçirme (Q) sistemi uygulanmalıdır.Cevap
  2. B
    C sınıfı kalemler ambarlardaki stok çeşitliliğinin en büyük bölümünü oluşturduğu için, depolama alanından tasarruf etmek amacıyla bu kalemler küçük partiler halinde ve sık aralıklarla sipariş edilmelidir.
  3. C
    Üretim sürekliliğini garanti altına almak adına, toplam yıllık kullanım değeri açısından en üst dilimde yer alan A sınıfı kalemler için işletmedeki en geniş kapsamlı ve yüksek miktarlı emniyet stokları bulundurulmalıdır.
  4. D
    Pareto Prensibi'ne (80/2080/20 kuralı) göre, stok kalemlerinin sayıca yaklaşık %80\%80'ini temsil eden C sınıfı malzemeler, stok yatırım bütçesinin de %80\%80'lik kısmını kapsadığından işletmedeki en sıkı kontrol bu gruba uygulanmalıdır.
  5. E
    B sınıfı kalemler için detaylı envanter kayıtları tutmanın getireceği idari maliyetlerden kaçınmak amacıyla, bu kalemlerin stok takibi yalnızca çift kutu (two-bin) gibi basit görsel yöntemlerle yapılmalıdır.

Cevap

A sınıfı kalemler için emniyet stoku seviyelerinin düşük tutularak sürekli gözden geçirme (Q) sisteminin uygulanması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
ABC analizinin temel mantığı doğrultusunda, A sınıfı kalemler işletmenin toplam stok değerinin büyük bir kısmını (yaklaşık %70−80\%70-80) oluşturur. Bu yüksek değer, ciddi bir sermayenin stoka bağlanması (fırsat maliyeti) anlamına gelir. Maliyetleri optimize etmek için işletmeler, bu kalemlerde güvenlik stoklarını en alt seviyede tutarlar. Düşük stokla çalışırken üretimde aksama yaşamamak için ise sürekli gözden geçirme sistemini kullanır ve tedarik sürecini en sıkı şekilde (sıkı tedarikçi ilişkileriyle) yönetirler. Bu nedenle, bu ifade ABC yönteminin kuramsal temeliyle tamamen örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde sunulan stok kontrol politikaları ile ABC analizi ilkelerinin uyumluluğunu kontrol et.
Sermaye bağlama maliyetleri (elde bulundurma) ile sipariş verme maliyetleri arasındaki denge her bir stok sınıfı için ayrıştırılır.
ABC analizinde değerli (A) kalemlere sıkı kontrol ve düşük emniyet stoku, değersiz (C) kalemlere ise gevşek kontrol ve yüksek stok uygulanır.
2
Seçeneklerde A ve C sınıfı özelliklerinin yer değiştirip değiştirmediğini tespit et.
Sık ve küçük sipariş vermenin C sınıfına (yanlış), yüksek emniyet stokunun A sınıfına (yanlış) ve çift kutu sisteminin B sınıfına (yanlış) önerildiği görülür.
Özelliklerin kasıtlı olarak farklı sınıflara atfedilmesi (swapping), en yaygın çeldirici yöntemidir.
3
Doğru yönetim politikasını onaylayaarak nihai kararı ver.
A sınıfı kalemlere yüksek sermaye bağlandığı için fırsat maliyetinden kaçınmak adına emniyet stokunun düşük tutulması ve sürekli gözden geçirme (Q) modelinin kullanılması gerektiği doğrulanır.
Değeri yüksek ürünlerde stok bulundurma maliyeti kritik seviyede olduğu için miktar yerine bilgiye ve sisteme (sürekli takip) yatırım yapılır.

Anahtar Kavram

ABC Analizinde Stok Sınıflarına Özgü Yönetim Politikaları (Sıkı/Gevşek Kontrol, Sipariş Sıklığı ve Emniyet Stoku)
Bu soruyu puanla

Konular

ABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Bu konudan daha fazla soru