Soru

Zorluk: ZorÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Savunma sanayisinde faaliyet gösteren kamu sermayeli bir endüstri kuruluşu, kuruluş yıllarında 25 farklı üretim projesi yöneticisinin ve 4 temel idari departman amirinin doğrudan genel müdüre raporladığı bir teşkilat şemasıyla yönetilmekteydi. Yıllar içinde bu durumun karar alma süreçlerini yavaşlattığı ve tepe yönetimin stratejik denetim kapasitesini zayıflattığı görülmüştür. Bu darboğazı aşmak için kurum yapısında radikal bir değişikliğe gidilmiş; "Kara Araçları", "Hava Platformları" ve "Deniz Sistemleri" adıyla üç büyük grup başkanlığı ihdas edilmiştir. Devam eden tüm projeler ve idari destek birimleri, üretilen sisteme uygun olarak bu üç başkanlığın bünyesine entegre edilmiş; böylece genel müdürün doğrudan emir verip rapor aldığı ast sayısı toplamda 29'dan 3'e indirilmiştir.

Bu organizasyonel dönüşümde, genel müdürün karşılaştığı yönetsel sorunu çözen temel örgütleme ilkesi ile işletmenin geçiş yaptığı yeni bölümlere ayırma türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Yönetim alanının daraltılması – Ürün temeline göre bölümlere ayırmaCevap
  2. B
    Hiyerarşi basamaklarının azaltılması – Fonksiyonel bölümlere ayırma
  3. C
    Emir-komuta birliğinin sağlanması – Matris örgüt yapısı
  4. D
    Kurmay yetki kullanımının artırılması – Müşteri temeline göre bölümlere ayırma
  5. E
    Merkezileşme derecesinin artırılması – Süreç temeline göre bölümlere ayırma

Cevap

Yönetim alanının daraltılması ilkesi uygulanmış ve Ürün temeline göre bölümlere ayırma yapılmıştır.
Vakada tepe yöneticisine doğrudan rapor veren 29 kişilik geniş bir kontrol çapı, yönetsel bir zafiyet doğurduğu için 3 kişiye indirilmiştir. Bu durum 'yönetim alanının (kontrol çapının)' daraltıldığına işaret eder. Daralan bu yapı inşa edilirken de kuruluşun ürettiği kara, hava ve deniz araçları referans alınmıştır; bu da doğrudan 'ürün temeline göre bölümlere ayırma' yaklaşımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel müdüre bağlı ast sayısındaki değişimi analiz etme
Doğrudan ast sayısı 29'dan 3'e inmiştir.
Bir yöneticinin etkili bir şekilde denetleyebileceği ast sayısının azaltılması, literatürde 'Yönetim Alanının (Kontrol Çapının) daraltılması' olarak tanımlanır.
2
Yeni ihdas edilen birimlerin isimlendirme ölçütünü belirleme
Birimler 'Kara Araçları', 'Hava Platformları' ve 'Deniz Sistemleri' olarak adlandırılmıştır.
İşletmenin faaliyetlerinin ürettiği nihai mamullere (çıktılara) göre tasnif edilmesi 'Ürün (Mal/Hizmet) temeline göre bölümlendirme' stratejisidir.

Anahtar Kavram

Örgütleme İlkeleri (Yönetim Alanı) ve Bölümlere Ayırma Türleri
Bu soruyu puanla