Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Küresel bir lojistik firmasında operasyon koordinatörü olarak görev yapan bir yönetici, yeni dağıtım merkezlerinin yer seçimi sürecini teorik adımlarına uygun şekilde yürütmektedir. Yönetici; sürece öncelikle çözülecek problemi tanımlayarak başlamış, ardından karar kriterlerini saptamış ve olası alternatif lokasyonları belirlemiştir. Sıra alternatiflerin irdelenmesi ve seçimine geldiğinde yönetici, pazar dinamikleri hakkındaki tüm bilgiye ulaşmanın imkânsız olduğunu ve zihinsel bilgi işleme kapasitesinin tüm değişkenleri aynı anda kusursuzca analiz etmeye yetmeyeceğini fark etmiştir. Bu sebeple, mutlak en iyi olanı bulmak için sınırsız zaman ve kaynak harcamak yerine, firmanın asgari beklentilerini karşılayan ilk yeterli seçeneği onaylamıştır.

Yönetim ve organizasyon literatürüne göre, koordinatörün bu karar verme süreci ve dayandığı model hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli bağlamında idari insan varsayımıyla hareket edilmiş ve tatminkâr (satisficing) bir karar alınmıştır.Cevap
  2. B
    Klasik rasyonel modelin temel dayanağı olan idari insan (administrative man) profili çerçevesinde optimal seçime ulaşılmıştır.
  3. C
    Karar süreci adımları, alternatiflerin geliştirilmesinin problemin tanımlanmasından önce gerçekleştirilmesi sebebiyle klasik modelden sapmıştır.
  4. D
    Herbert Simon tarafından öngörülen ekonomik insan (homo economicus) yaklaşımı benimsenerek tüm kısıtlara rağmen maksimizasyon hedeflenmiştir.
  5. E
    Sürecin eksik bilgiyle tamamlanması, geleneksel normatif karar kuramının öngördüğü mutlak rasyonellik ilkesinin başarıyla uygulandığını gösterir.

Cevap

Doğru cevap, kısıtlı rasyonellik modeli bağlamında idari insan varsayımıyla hareket edildiğini ve tatminkâr karar alındığını belirten ifadedir.
Vaka metninde yöneticinin pazar bilgisinin eksikliğini ve insan zihninin sınırlı kapasitesini kabullenmesi, Herbert Simon'ın geliştirdiği 'Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality)' modelinin temel çıkış noktasıdır. Mutlak en iyiyi bulmak için tüm alternatifleri aramak (maksimizasyon / homo economicus) yerine, beklentileri karşılayan ilk uygun seçeneği kabul etmek, 'Tatminkâr (Satisficing)' karar ilkesidir ve bu da 'İdari İnsan (Administrative Man)' varsayımına dayanır. Doğru cevap bu teorik çerçeveyi eksiksiz ve doğru biçimde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar verme sürecinin adımlarını metin üzerinden analiz et.
Metinde problemin tanımlanması, kriterlerin belirlenmesi ve alternatiflerin saptanması adımlarının doğru teorik sırayla yapıldığı görülür.
Süreçteki sıralamanın doğru olup olmadığını teyit ederek sıralama hatası iddia eden seçenekleri elemek.
2
Yöneticinin alternatifleri değerlendirirken kullandığı zihinsel yaklaşımı tespit et.
Yönetici; tüm bilgiyi işlemenin imkânsız olduğunu savunmuş ve 'mutlak en iyi' (optimal/maksimizasyon) yerine 'asgari beklentileri karşılayan ilk yeterli seçeneği' (tatminkâr) tercih etmiştir.
Kullanılan modelin klasik rasyonel model mi yoksa kısıtlı rasyonellik modeli mi olduğunu belirlemek.
3
Tespit edilen yaklaşımı ilgili teorisyen ve kavramlarla eşleştir.
Bu yaklaşım Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality)' modeli, 'İdari İnsan (Administrative Man)' varsayımı ve 'Tatminkâr (Satisficing)' karar verme konsepti ile birebir örtüşmektedir.
Seçeneklerdeki kavram karmaşalarını ve hatalı eşleştirmeleri ayıklamak.

Anahtar Kavram

Karar Verme Süreci Adımları ve Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) Modeli
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla